De Tweede Kamer wil Ongehoord Nederland weg hebben, ook de NPO wil dat de licentie ingetrokken wordt. Toch is het nog geen gelopen race

Directeur Peter Vlemmix van Ongehoord Nederland mag zich dinsdagochtend melden op het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. Daar zal hem worden verteld wat minister Rianne Letschert (D66) van plan is met zijn omroep. Met het uitzenden van een toespraak van Adolf Hitler is volgens het Commissariaat voor de Media een „kantelpunt” bereikt. Nadat de omroep eerder al boetes ontving vanwege racisme en discriminatie heeft de toezichthouder er geen vertrouwen meer in dat ON! de „bedrijfsvoering” op orde krijgt. Daarom heeft het Commissariaat minister Letschert gevraagd de uitzendlicentie in te trekken.

Maar kan de minister dat zo maar doen? Wouter Hins, emeritus hoogleraar Mediarecht aan de Universiteit Leiden, verkent de mogelijkheden.

Wat verwacht u dat ON-directeur Vlemmix dinsdag te horen krijgt?

„Ik verwacht nog geen definitief besluit. Waarschijnlijk wordt het een voorgenomen besluit tot intrekking van de uitzendlicentie. ON! krijgt dan vermoedelijk twee weken de tijd om daar op te reageren. Daarna volgt een definitief besluit, waar nog een bezwaarschrift en uiteindelijk een gang naar de rechter tegen mogelijk zijn.

„Een andere mogelijkheid is dat de minister een openbare voorbereidingsprocedure begint. Allerlei belanghebbenden krijgen dan de kans om hun visie te geven, waarna een definitief besluit volgt, dat ook bij de rechter kan worden aangevochten.”

Is dit al een gelopen race en verdwijnt ON! dus van de buis?

„Nee. Ik vind dat nu iets te makkelijk het beeld ontstaat dat ON! verdwijnt omdat een meerderheid in de Tweede Kamer dat wil. De minister zegt niet voor niets dat ze dit zorgvuldig moet aanpakken. De kans dat de bestuursrechter haar terugfluit, is aanwezig.”

Welke risico’s ziet u voor de minister?

„Het Commissariaat geeft de minister twee argumenten om de uitzendlicentie in te trekken. Een daarvan is dat deugdelijk bestuur bij ON! niet langer gewaarborgd is. Het is natuurlijk de vraag of die uitzending met Hitler erin daar het definitieve bewijs voor is. Als er sprake is van slecht bestuur hoort er bovendien eerst een ‘aanwijzing’ van het Commissariaat te volgen om dat bestuur te verbeteren.

„De andere reden die het Commissariaat geeft, is dat de minister de licentie kan intrekken na twee formele maatregelen van de toezichthouder binnen één jaar. Die zijn er inderdaad geweest. Vanwege belangenverstrengeling, het niet naleven van het eigen redactiestatuut en het niet verstrekken van financiële informatie. Maar het is niet zo dat de minister de licentie dan verplicht moet intrekken. Ze kan dat doen, maar de mogelijkheid bestaat dat de rechter oordeelt dat dat een te zwaar middel is.”

U ziet een rol voor de NPO, de koepelorganisatie van de publieke omroep. Welke?

„Ruim twee jaar geleden vroeg de NPO de verantwoordelijke staatssecretaris om de licentie van ON! in te trekken. Reden daarvoor waren de boetes die de NPO had opgelegd na schending van de journalistieke codes, onder meer na racisme. Dat verzoek werd afgewezen met het argument dat de NPO zich niet met de inhoud mag bemoeien. Een wonderlijk standpunt, want via de bekostiging van programma’s en zendtijdtoewijzing maakt de NPO dagelijks inhoudelijke keuzes. Bovendien schrijven EU-regels voor dat de journalistieke kwaliteit moet worden bewaakt via zelfregulering. Dus eerder door de NPO dan door het Commissariaat. Volgens de Mediawet is een verzoek van de NPO tot intrekking van de licentie een goede reden voor de minister om daartoe over te gaan. De NPO zou zo’n verzoek de komende weken opnieuw kunnen indienen. Dan staat de minister bij de rechter een stuk sterker.”

Op maandagochtend maakte de NPO bekend inderdaad een verzoek bij minister Letschert te hebben gedaan tot intrekking van de licentie van Ongehoord Nederland. Volgens de NPO is daar voldoende juridische grondslag voor. „Verstandig van de NPO”, reageert Hins daar maandagochtend op.

Stel, ON! gaat van de buis. Wie gaat dan de doelgroep van ON! bedienen?

„Aanstaande vrijdag begint de internetconsultatie voor de nieuwe Mediawet, waarmee het omroepbestel wordt hervormd. Er komen straks vijf omroephuizen, waarvan er wellicht één een wat rechtser karakter krijgt. De andere omroepen die opgaan in dit nieuwe bestel hebben al duidelijk gemaakt niet met ON! te willen samenwerken, dus een soortgelijk geluid zie ik dan niet snel terugkeren.”

Lees ook

Commissariaat voor de Media adviseert minister Ongehoord Nederland uit het omroepbestel te zetten

Aanvulling (7 september 2026 om 10.55 uur): Dit interview is aangevuld met het nieuws op maandagochtend dat de NPO inderdaad een verzoek bij de minister heeft neergelegd tot intrekking van de uitzendlicentie van Ongehoord Nederland.