Home   2026-10-22 19:56:51

←

PAL-V krijgt groen licht voor productie van vliegende auto

Original article

Het Nederlandse PAL-V mag beginnen met de productie van zijn vliegende auto. De European Union Aviation Safety Agency (EASA) heeft het bedrijf daar toestemming voor gegeven. Het voertuig zelf moet nog wel goedgekeurd worden voordat ermee mag worden gevlogen.

PAL-V heeft de zogenaamde Production Organisation Approval gekregen, schrijft het bedrijf in een aankondiging. Dat betekent dat het zijn producten op industriële schaal mag produceren.

Het eerste product is de Liberty, schrijft NU.nl. Dit is een driewielige auto met inklapbare rotor en propeller. Het voertuig kan over de gewone weg rijden, maar dus ook vliegen. Voor het opstijgen en landen is echter wel een start- en landingsbaan nodig, aangezien het voertuig niet verticaal kan opstijgen.

Het voertuig kan in de lucht maximaal 400 tot 500 kilometer afleggen. Bestuurders hebben naast een rijbewijs ook een vliegbrevet nodig. Op de gewone weg bereikt het voertuig een maximale snelheid van 160 kilometer per uur.

Eerste auto's gereserveerd

Volgens Omroep Brabant zijn de eerste 250 exemplaren al gereserveerd, onder meer door de Nederlandse brandweer. Daarmee is de productiecapaciteit meteen volgeboekt: de komende drie jaar zijn er geen nieuwe Liberty's meer te koop.

Het voertuig zelf moet nog wel goedgekeurd worden via een zogenaamd typecertificaat. Met dat certificaat wordt aangetoond dat de vliegende auto veilig genoeg is om als luchtvaartuig te gebruiken. PAL-V verwacht dat certificaat over ongeveer anderhalf jaar te bemachtigen. Als dat allemaal goed gaat, worden de eerste vliegende auto's in 2028 afgeleverd bij klanten.

De Pal-V Liberty Pro. Bron: PAL-V
De PAL-V Liberty. Bron: PAL-V

Door Eveline Meijer

Nieuwsredacteur

Feedback • 07-09-2026 12:50
127 • submitter: Noxious

07-09-2026 • 12:50

127

Submitter: Noxious

Reacties (127)

Wat moet de brandweer met deze dingen? Het is niet alsof je even "snel naar de brand" vliegt. Vliegen kan alleen tussen twee vliegvelden. Het is niet sneller van van vliegveld naar vliegveld te vliegen en dan door te rijden ipv te wisselen van voertuig.

In Nederland, en voor de brandweer, is een helikopter toch véél praktischer? Kan op veel meer plekken landen, bereik is groot genoeg voor in NL.

Ik heb in alle jaren dat ik de PAL-V ontwikkeling al volg, nooit begrepen wat hier (buiten een Donald Duck-achtige futuristisch beeld) interessant is aan deze vliegende auto.
Ik denk niet dat het bedoeld is in plaats van een helicopter, maar als aanvulling om een bepaalde niche op te vullen.Helicopters zijn aanzienlijk duurder, en autogiro (want dat is dit) is ook een stuk makkelijker te vliegen dan een helicopter. Dat wil zeggen dat je gemakkelijker dan met helicopters een rapid response team kan opzetten. Het nadeel is dat je niet verticaal kan opstijgen en landen, maar blijkbaar is dat voor de bedachte toepassing acceptabel.

Voor te starten kunnen ze even de snelweg afsluiten (want hulpdienst) en landen kunnen ze ook op een veldje met voldoende lengte.

[Reactie gewijzigd door Tripledad65 op 7 september 2026 13:34]

Het nadeel is dat je niet verticaal kan opstijgen en landen, maar blijkbaar is dat voor de bedachte toepassing acceptabel.
Niet vertikaal nee maar je hebt ook lang niet zoveel ruimte nodig als een vliegtuig. Het is een STOL, Short Take-Off and Landing. Dat maakt het makkelijk om even 'een veldje' te pakken. Je hebt wat meer ruimte nodig dan een helikopter ja maar het is nog steeds heel praktisch. Vooral voor de landing, en omdat dit ook een auto kan zijn, hoef je niet per se vanaf hetzelfde veld weer op te stijgen (waar je wat meer ruimte voor nodig hebt dan voor de landing).

[Reactie gewijzigd door Llopigat op 7 september 2026 14:00]

In de lengte weinig ruimte nodig denk je, maar de bladen draaien rond en dan is de omtrek van dit voertuig aardig wat groter dan een bestelbus. Dus snelweg kan, maar wel ruimte incalculeren. Je gaat het niet leuk vinden als 1 van die bladen iets raken.
Snelweg lijkt me sowieso een slechte optie. Daar staan vaak portalen en lantaarnpalen en er rijden veel voertuigen op hoge snelheid.

De reden dat gewone vliegtuigen vaak een snelweg kiezen is omdat ze een lange landingsbaan nodig hebben. Dat heeft deze niet, die heeft aan 30-40 meter genoeg. Daarom kan je veel veel beter gewoon een boerenveldje pakken. Voor een vliegtuig is dat vaak niet lang genoeg, voor deze zeker wel.

In het zweefvliegen is het ook heel normaal dit te doen (een buitenlanding noem je dat) en een snelweg zal juist als de gevaarlijkste optie worden gezien. Dat zal je hier ook zien, snelweg gaat gewoon niet gebeuren. Een grasveldje is veel veiliger.

[Reactie gewijzigd door Llopigat op 7 september 2026 14:33]

De reden dat gewone vliegtuigen vaak een snelweg kiezen
Dit is natuurlijk helemaal niet vaak, ik kan me weinig gevallen herinneren van (passagiers)vliegtuigen die de afgelopen 50 jaar op de snelweg zijn geland.
Het gebeurt met kleine vliegtuigen best vaak. Passagiersvliegtuigen een stuk minder maar dat komt doordat die gewoon te groot zijn daarvoor.
Landen, ja, maar kan het ding ook opstijgen van een veldje? Als je een bepaalde snelheid moet bereiken lijkt dat me lastiger op een veld?
Misschien niet, maar dat is niet zo'n probleem. Hij kan immers naar een geschikte plek om op te stijgen rijden.
Die afstand is veel groter omdat je snelheid moet maken om de rotor in beweging te krijgen (Die is niet gemotoriseerd bij een gyrocopter). Ik lees hier afstanden van 180 meter, ik heb gyro's in minder zien opstijgen maar die waren wellicht wat lichter.

Maar zoals iemand anders al zei, hij kan naar een geschiktere plek rijden zonder haast.
[Gewist]

[Reactie gewijzigd door Tripledad65 op 7 september 2026 16:00]

We hebben dus straks een berg overspannen koeien door al die autogyros die opstijgen en landen op weilanden... ;)

Straks zijn alle Milka repen hartstikke zuur!
Helicopter is misschien duurder in aanschaf, maar wel daadwerkelijk nuttig. Kan vrijwel overal opstijgen of landen want kan ook verticaal en je kunt er meerdere mensen met een boel spullen meenemen.
Zo'n autotje is gewoon weggegooid geld tot ze iets bedenken om daarmee ook verticaal te vliegen
Je kan een Pal-V juist zo goed als verticaal landen (30 meter), wat dus in een grasveld naast de snelweg kan. Je zou dan (in theorie) sneller hulpverleners ter plaatse kunnen hebben dan wanneer deze zich door de file heen moeten ploeteren én kunt daarna de Pal-V gewoon weer wegrijden. Als een Pal-V goedkoper is dan een helikopter en sneller dan een auto, kan ik me voorstellen dat de brandweer hier naar kijkt.

Nuttige lading is 246 kg, dus dat is twee personen met 80 kilo aan materiaal.
Als ex-brandweervrijwilliger kan ik je vertellen dat ongeveer al het materiaal wat gebruikt wordt, in het algemeen maar ook zeker als je het hebt over technische hulpverlening, relatief zwaar is. Dus aan het maximale gewicht van materiaal kom je al héél snel.
Ja, het zal zeker minder zijn dan wat je idealiter mee zou willen nemen, maar als je in ieder geval mensen ter plekke hebt die de situatie kunnen beoordelen en eerste hulp kunnen verlenen en/of in nood in ieder geval voldoende gereedschap hebben om iemand uit een brandende auto te halen is de winst denk ik al groot. Sowieso ben je met dit voertuig beperkt tot twee mensen.

Er rijden ook al een tijd brandweermotoren rond voor verkenning en kleine incidenten. Ik kan me voorstellen dat een Pal-V dat plus een beetje extra kan zijn (en wellicht sneller ter plekke).
Ik denk dat het in de praktijk tegen gaat vallen. Hoeveel velden liggen echt tegen de snelweg aan zonder sloot, hek of bomen/struiken rij?
Geen idee, maar langs de snelwegen die hoog in de Filetop-10 staan is in ieder geval veel open ruimte.
Maar ruimte alleen is niet genoeg. Je wil zijn ding echt niet in een maïs- of net geploegd veld neerzetten. Als de landing al lukt, gaat wegkomen niet meer.

En je moet ook nog met je auto of, op zn minst, de spullen bij de echte plek des onheils. Als er een sloot ligt of een dicht bossage, ben je nog nergens.
Zorgverleners uit een traumahelikopter moeten ook wel eens over een sloot of hek heen en daarna nog een paar honderd meter rennen, dat lijkt mij echt geen probleem. Sterker nog, ik heb een keer bij een landing gestaan en mijn fiets aangeboden zodat ze die konden gebruiken om bij de melding te komen, maar ze gingen liever te voet verder.
Als brandweer/politie zou ik gewoon for een piper cub kiezen.
Velen malen robuster. Dan kun je nog steeds snel ergens zijn, langzaam vliegen (ivm stall speed) om de boel van boven te bekijken en je hebt goed uitzicht.

Pal-V en een piper cub hebben beide ongeveer dezelfde stall speed (minimum speed voor de Pal-V).

En de Pal-V zal zeker niet gemakkelijk vliegen, ook de x-wind zal hoogst waarschijnlijk zal dat best een drama zijn.

De Pal-V is simpel weg niet robust genoeg, punt.
Het is niet of/of. Auto, heli, Autogiro, vliegtuigje, drone, allemaal voor en nadelen.

De brandweer ziet waarschijnlijk een niche voor deze machine, en dat kan ik me goed voorstellen.
Nee, ik totaal niet. Pal-V is geen apparaat die je professioneel zou willen inzetten, te fragiel. Je kunt er nergens me landen, tenzij je een goede runway heft (Lelystad, Texel, Den Helder, Amsterdam etc).
PAL-V is ook niet IFR gecertificeerd.
Pal-V is MTOW van 910Kg, een empty weight van 664Kg.

Je kunt dus max 246Kg meenemen dat is benzine + personen. En ik denk dat je professionele wel graag met z'n tween wilt vliegen.

Dus kun je amper 66Kg aan benzine meenemen, dus ongeveer 2 uur de lucht in.

En dan neem je nog niets extra's mee... Bee, ik heb echt geen idee waarom zie niet wat meer willen uitgeven aan iets beters..
Ik heb inmiddels geleerd dat wanneer je iemand die een beslissing heeft genomen, rechtstreeks vraagt waar die op gebaseerd is, dat er meestal een doordacht antwoord op komt. Soms zou je het zelf anders gedaan hebben, maar vaak niet.

Dit kan natuurlijk een uitzondering zijn, en een domme beleidskeuze zijn, maar het is waarschijnlijker dat er goed over nagedacht is, ook al zien "wij" dat niet onmiddellijk.
Ik snap het niet je hebt toch al van die Chinese human drones, veel compacter en kan verticaal opstijgen.
Die moeten vaak op plekken zijn waar een ambulance niet kan komen. Denk aan een mountainbike ongeluk in het bos. Hiermee kunnen ze veel sneller ter plekke zijn om eerste hulp te bieden.
En waar ga je landen in het bos met een PAL-V?
Naast het bos in een grasveld of in de duinen, en dan verder rijdend.
Ik weet niet hoor maar waar ik op mijn mountainbike rijdt heb je waarschijnlijk meer aan een helikopter.

Landen in de duiden lijkt me helemaal een utopie.

Maar goed dan ben je er met je PAL-V en dan? Je kan nauwelijks iets meenemen. Off-road kan hij niet. Dus meer dan een dokters tas zie ik niet gebeuren.
En toch heeft de brandweer ze besteld, dus er zal vast een use case voor zijn. Enkel omdat jij ergens fietst waar dat die dingen niet nuttig zijn, wil niet zeggen dat ze dat ook daadwerkelijk niet zijn.

Zoals gezegd rukt hier de brandweer hier vaak uit voor allerlei ongevallen. Ongelukken in het bos met mountainbikes, maar ook veel breder dan dat. Als zij met dat ding sneller ter plaatse kunnen zijn, dan kunnen ze ook sneller handelen. Al is het alleen al om de situatie in te schatten en een plan te maken.
Als jij in de bossen van je fiets valt, komen ze je eerder met een terreinwagen dan met een heli oppikken.

Maar een autogiro zou in dit geval ook niet het meest praktisch zijn.
Misschien is het dan ook niet alleen de Nederlandse brandweer die t besteld, maar landen met meer afgelegen gebieden en ruig terrein om snel verkenning te kunnen doen.
Een vliegveld is niet nodig. Je hebt een weg van 180m lang zonder al teveel obstakels eromheen nodig om op te stijgen. En ze hebben "maar" 30m nodig om te landen.

Dus voor bepaalde delen van Nederland zie ik op zich wel een mogelijkheid, zoals de wadden eilanden.

Maar ik verwacht ook niet dat de Nederlandse brandweer 100 stuks koopt. Eerder 10.
Zeker de Waddeneilanden is ideaal natuurlijk. Waar ze kunnen opstijgen vanaf het vaste land en dan op het eiland kunnen landen en hulp bieden. Zonder dat ze afhankelijk zijn van een boot, vaak ligt daar dan wel wel weer een klein vliegveldje waar vandaan ze op kunnen stijgen voor de terugweg.
Landingsbaantje aanleggen achter de kazerne, en als de politie de snelweg afzet bij een ongeluk is er ook daar genoeg ruimte.

Maar ja, dat is wel een hele specifieke usecase, en er kan ook erg weinig materiaal / personeel mee in dit bakkie natuurlijk.
een start- en landingsbaan nodig
Dat wil niet zeggen dat je alleen op een vliegveld kan starten en landen. Als de snelweg toch al afgesloten is in het geval van een calamiteit, kan je er prima een PAL-V op laten landen.

Maar inderdaad een helikopter is in Nederland een stuk praktischer en kan ook meer vervoeren, zo'n PAL-V ziet er nou niet heel ruim uit (?)
Mogelijk opent het net wat meer transport opties buiten een trauma helikopter. Deze landen op aangewezen plekken en de arts wordt vanaf daar per auto (vaak politie) naar de locatie gereden. Voor een trauma helikopter gaat het vaker om een specialistische arts ter plekke te krijgen dan patiënten vervoer. Ik kan mij voorstellen dat de Pal-V het hele traject kan afleggen. Dan blijft de trauma helikopter beschikbaar als deze niet vereist is. Hier zijn er maar 4 van in Nederland. Het trauma wagenpark kan mogelijk verdubbeld worden met 4 kleinere Pal-V's die enkel dienen om artsen snel te vervoeren of voor kleinere logistieke oplossingen (orgaandonatie vervoer).

Nu gaat dit niet over specifiek de brandweer maar ik zie het even als noodhulp in het algemeen.
Zoals een trauma heli overal kan en mag landen, mits het gebied veilig of eventueel afgezet is zal de brandweer ook wel ontheffing krijgen en kan er waarschijnlijk ook op een stuk (snelweg) gevlogen worden. Waarom deze machine en niet een heli? Kosten, wellicht?

Offtopic: cverigens is het impressive wat de helden van de Traumaheli kunnen hoor, er is er hier een tijd geleden letterlijk in mijn spreekwoordelijke voortuin geland, een piepklein grasveldje tussen mij en mijn overburen louter een stukje grasveld van 15 bij 15 meter, met wilgen links, huizen aan twee kanten en een sloot aan de laatste kant. Heel knap vakwerk.
Ik weet niet hoe het met dit vehikel is, maar een helikopter hoeft niet perse te landen om hulp te bieden. Je kunt ook goederen, personeel (eventueel met slachtoffer) aan een touwtje laten zakken of optillen.
Je kan rondrijden. En als je een blokkade tegenkomt. zoals file of iets dergelijks. Dan kan je eroverheen.
Of als je aan de ene kant van de veluwe bent, en er is iets gaande aan de andere kant, dan kan je snel eroverheen.

Ik zie het als een afkorting (door de lucht) en een manier om blokkades heen te komen. Of om beter te kunnen verkennen vanuit de lucht.

Auto's kunnen rondrijden, wat je vrij passief kan doen. helikopters staan meestal niks te doen tenzij er een nut voor is, maar daardoor zijn ze ook verder van dingen af
Ik zie ook nog niet helemaal de use-case. Het enige waar ik me nu nog iets bij kan voorstellen is een brandwacht zoals nu in zomer rondom de Veluwe wordt gedaan. Hier wordt op dit moment een externe partij voor ingehuurd: https://www.vlieglessen.nl/nl/onze-diensten/inspectievluchten/
Het uiterlijk van de brandweer (is bovendien niet juist) is maar voor de show. Net als die van de politie. De belijning is wel iets anders, want op de officiële belijning zit een auteursrecht. Dit zijn ook oude (niet vliegende) prototypes.

Voor de brandweer en politie kan een rijdend vliegtuigje in een aantal gevallen wel nuttig zijn. Het brandstofverbruik en operationele kosten van zo'n ding is namelijk veel lager. Voor opstijgen en landen is wel een vliegveldje nodig, maar dat mag een regionaal veld voor sportvliegtuigen zijn. Binnen Nederland zouden (routine) inspecties prima met een PAL-V gedaan kunnen worden.
PAL-V is vele malen goedkoper dan een helicopter, zowell in aanschaf als onderhoud, en inherent veiliger: kan niet neerstorten als de motor uitvalt.

En je kunt hem met een gewoon vliegbrevet besturen

[Reactie gewijzigd door gesmurfed op 7 september 2026 16:43]

Dit lijkt mij meer geschikt voor de echt afgelegen gebieden, (eerste waar ik aan dacht is Australië)

In Nederland lijkt mij dit helemaal niet praktisch, mag je overal en nergens opstijg/land stroken gaan maken. (En iets met de herrie) ;)
een toekomst zonder asfalt had ik altijd al voor me gezien. Dus ben benieuwd hoe het er over 20 jaar uitziet. Ik hoop dat dit soort voertuigen dan gewoon standaard zijn. Hoe we dit dan in de lucht aanpakken is weer een andere uitdaging.
Daar is 20 jaar veelste kort voor. Vliegbrevet is volgens mij vele malen lastiger te krijgen en te houden dan een rijbewijs en daarbij vertrouw ik niemand in een vliegtuig met alle telefoon verslavingen in het verkeer. Binnen de kortste keren heb je zon voertuig tegen iets anders of op een huis als jan en alleman dat kunnen besturen zoals een auto. Volledig autonoom rijdende autos bestaan nog niet laat staan een vliegende auto. Laten we dat eerst eens voor elkaar krijgen voor we massaal de lucht in gaan. Nog even klimaat en fauna overwegingen daargelaten.
Autonoom vliegen is al heel lang de standaard en vele malen makkelijker dan de auto. Ik denk dat je te veel een sci fi idee van blade runner etc voor je ziet maar daar hebben we het niet over. Maar ook in de 'our lifetime' toekomst dat we massaal autonome copters zullen hebben van bijv druk punt A in een stad naar hubs buiten de stad, hebben die systemen geen last van voetgangers fietsers en drukke kruispunten, enkel van regulering en elkaar. En laten ze toevallig constant met elkaar praten ipv 'op hun telefoon bezig zijn'.

[Reactie gewijzigd door TWeaKLeGeND op 7 september 2026 13:22]

Daar tegenover heb je wel het probleem dat een technische storing gelijk catastrofaal kan zijn. En voor de mensen op de grond is het ook niet fijn als er een ton aan gewicht vanaf 500m hoog naar beneden komt vallen. En dan is er ook nog eens de herrie.

Ik hoop eigenlijk niet dat dit gemeengoed wordt.
Dat weet ik maar dat is voor commerciele luchtvaart. Laten we het principe eerst eens toepassen op wat we hebben (autos) en daarna pas in de lucht. Met miljoenen in een vliegtuig stappen naar werk is sowieso iets totaal anders dan commerciële luchtvaart waar alles zeer strict geregeld is met lange en dure opleidingen voor elke piloot, die ten alle tijden het vliegtuig kan overnemen en luchtverkeercontrole enz. Dat kan je van de gemiddelde forens niet verwachten.
Het is inderdaad erg lastig. Medische keuring, minstens 45 uur vliegen, elke 2 jaar minstens 12 uur (in het laatste jaar) vliegen waaronder een checkride met een instructeur. Zeer uitgebreid theorie examen inclusief weer en menselijke factoren enz.
Ik kan me niet voorstellen dat dit in de lucht zo gaat werken als op het asfalt. Het lijkt me zo veel logischer (en veiliger) om alleen toestellen toe te laten die zichzelf besturen zodat de passagier alleen maar een bestemming in hoeft te voeren en het ding dan zelf op de juiste hoogte en snelheid gaat vliegen. Air Traffic Control voor al die bestuurders intrichten lijkt me vrijwel ondoenlijk, en de boel maar aan de gebruikers overlaten is een recipe for disaster.
Je hoeft maar 1 ritje op asfalt te maken in de spits en je weet direct waarom dit in de lucht nooit gaat werken zonder 100% autonome vliegende voertuigen. Er zijn heel veel bestuurders op de weg waarbij de oplettendheid van andere bestuurders de enige reden is dat zij niet verongelukken.
Op asfalt heb je veel meer mogelijkheden om tegen elkaar of objecten te botsen.

In de lucht heb je veel meer mogelijkheden om voertuigen van elkaar te scheiden. Onder andere door hoogte en richting. Uitwijken is eenvoudiger omdat je niet gelimiteerd bent tot banen. Dus ik denk dat dat veel veiliger is dan rijden.
Het punt dat leecher maakt gaat meer om de onoplettendheid van wegbestuurders.
Maar met dit soort voertuigen hou je in de toekomst gewoon asfalt toch? 😜
Alsjeblieft niet, dat lijkt me echt een onleefbaar land opleveren. Het wordt nu al met de dag erger met geluidsoverlast van motoren en auto's. Dit soort voertuigen gaan altijd gepaard met veel geluidsproductie. Om nog maar niet over veiligheid te spreken van dit soort dingen in de lucht.
Ik denk dat hulpdiensten daarom geschikte klanten zijn, die hebben hier toch minder last van de regelgeving omdat er voor hulp voertuigen veel uitzonderingen gelden volgens mij.
Welke hulpdiensten dan?

Het is te klein voor een ambulance, en brandweer/politie zie ik ook niet snel voor me.

Punt is dat je dus nog steeds een start/landingsbaan nodig hebt, die heb je niet 'op elke hoek van de straat'. En al zou dat er wel zijn, hoe snel kan je verder als je geland bent? Dat mechanisme zal ook tijd nodig hebben om in/uit te klappen......

Ik zie hier geen toekomst voor in druk bevolkte gebieden, maar wellicht zie ik het te somber in....
Misschien ff het artikel lezen en de foto bekijken??
Ze hebben ook ambulancemotoren. Gewoon om hulpverleners snel ter plaatse te laten zijn, niet per se om de patient te vervoren.

Deze zie ik in dezelfde hoek.

En je hebt maar 30-40 meter nodig dus een veldje is zo gevonden.
En je hebt maar 30-40 meter nodig dus een veldje is zo gevonden.
Ware het niet dat er voor de ergste gevallen er al een trauma helikopter bestaat en die nog minder ruimte nodig heeft om te landen dan een veldje van 30-40 meter.

Voorbeeld, Voorbeeld 2
Vermoedelijk is een trauma heli fors duurder in zowel aanschaf als onderhoud.
De meeste lifeliners zijn ook geen ambulances. De uitzondering is de ambulancehelikopter op de Wadden. En juist in stedelijke gebieden is een ambulancehelikoter ook niet nodig, een lifeliner wel. Verder zie ik zo'n vliegende auto meer als een vervanging van de brandweer op motor. Alhoewel je makkelijker je motorrijbewijs zal kunnen halen dan een vliegbrevet.
Heb je enig idee hoe een (vaak ex defensie) piloot een trauma heli aan de grond zet en waar ze dit doen? Zo'n vliegende auto is een heel stuk kleiner :+
Klopt, maar die kan, in tegenstelling tot een (trauma)heli, niet vertikaal opstijgen.
Het vliegbereik van 500km is effectief dus 250km als je terug wil naar waar je vandaan kwam, en dat soort afstanden zijn in Australië echt peanuts.
Mijn lease contract loopt over 5 jaar af, misschien dat ik de baas maar is aardig aankijk :)

Maar dit is toch wel de toekomst hoe ik de toekomst als kind altijd in zag. Ben beniewd naar het resultaat straks.
Nou met een ficale waarde van 3 ton wordt je bijtelling torenhoog.
En prive vliegen?

Ze moeten eerst verticaal kunnen opstijgen en landen, dan zal ik weer verder kijken :P
Gewoon niet privé gebruiken, laat de baas er maar voor betalen :+
Maar als je prive alleen vliegt, de kilometer teller blijft dan netjes <500km natuurlijk :+
Al jarenlang dat ik af en toe op de A27 langs het gebouw van Pal-V rij en ik mij afvraag of het wel levensvatbaar is, hoe lang ze nog zullen bestaan. Leuk te zien dat ik het onderschat heb en ze nu daadwerkelijk in productie gaan!
Dit vraag ik me dus ook al jarenlang af. Dat bedrijf bestaat al een kwart eeuw zonder een product uitgebracht te hebben, en het heeft al die tijd een pand langs de A27. Hoe kan dit? Wie blijft daar in investeren?

[Reactie gewijzigd door HooksForFeet op 7 september 2026 12:58]

Er blijven genoeg investeringsmogelijkheden over en vooral mensen die daarin geloven. Eerlijk gezegd geloof ik ook wel in het concept. De keerzijde hiervan is waar het heen gaat zodra dit massa productie gaat worden? Komt Blade Runner, Cyberpunk, Back to the Future niet erg dichtbij zo op deze manier?

Als het massa productie wordt en AI ontwikkeld zich zo dat het verkeer voor de mensen uiteindelijk gereguleerd wordt, dan heb je gewoon Blade Runner taferelen en hebben de vliegmaatschappijen qua commerciële vluchten best een groot probleem. Als dit een overheidsmiddel gaat worden, dan kan het zeker nuttig zijn maar dan moeten we wel waken voor een hoop dingen want met foute mensen bij de overheid gebeuren foute dingen.

Het aandeel in Nederland zal niet perse het enige zijn want onderschat niet wat Nederland eigenlijk op zijn CV heeft staan. Als daar vliegende auto's bijkomen en over een paar jaar staat het weer wereldwijd bekend als Dutch Invention, dan verbaast mij dat helemaal niks.
Personal drones bestaan al. Ik zie dat eerder een vlucht :+ nemen dan vliegende auto’s. Omdat het feitelijk schalen van techniek is die al bestaat en veel meer voordelen heeft dan wat PAL-V kan bieden.
Investeerders die verder kijken dan het autotje dan kan vliegen vooral. En meen ooit gehoord te hebben dat er een aantal arabieren/oliemeneertjes geld in hebben gestopt omdat het daarvoor gewoon leuk speelgoed is.

Geld gaat voornamelijk in de techniek, kennis, patenten en octrooien zitten straks. Bij dit soort bedrijven gaat daar juist het geld in zitten.
Die arabieren hebben een paar voertuigen gekocht. Maar dat geld is voornamelijk in R&D komen te zitten. Dus voor productie hebben ze weer een smak met geld nodig. Geen idee of ze daar zin in hebben.
PAL-V heeft zo veel subsidie gekregen door de jaren heen dat het de facto gewoon een overheidsproject genoemd zou kunnen worden. Dus levensvatbaar, ik denk het niet.
Ze hebben een innovatielening gekregen , dus nadrukkelijk géén subsidie, en zoals veel bedrijven steun ontvangen tijdens COVID. Dat is bepaald niet uitzonderlijk.

Het overgrote deel van de financiering komt echter gewoon uit private investeringen. Het is dus feitelijk onjuist om dit op welke manier dan ook als een overheidsproject neer te zetten.

Je mag er natuurlijk weinig vertrouwen in hebben of het hele concept onzin vinden, maar laten we kritiek dan wel op de feiten baseren. Dat lijkt me een stuk sterker dan er een overheidsproject van te maken omdat dat beter in het argument past.
Ze hebben wel meer gekregen dan een innovatielening.

Al jaren WBSO bijvoorbeeld. Maar ook Europese (MIT) subsidies en vast nog wat meer regelingen.
Kun je ook met bewijzen komen, want het laatste deel van de laatste zin geeft weinig vertrouwen in de door jou gebruikte argumenten.
Ik heb een tijd lang als subsidieconsultant gewerkt. En ieder bureau wilde PAL-V binnen halen vanwege de hoeveelheid aanvragen die ze deden.

maar ik heb AI een opsomming laten maken:
Buiten de WBSO heeft PAL-V (bekend van de vliegende auto Liberty) door de jaren heen gebruikgemaakt van verschillende nationale, regionale en Europese subsidie- en financieringsregelingen:

Innovatiekrediet (RVO / Ministerie van EZK): PAL-V ontving een Innovatiekrediet. Dit is een risicodragende overheidslening voor technologisch complexe en risicovolle ontwikkeltrajecten, bedoeld om de bouw van het prototype en de regelgevingstrajecten te financieren.


SenterNovem Startkrediet: In de beginfase van het project (rond 2008-2009) kreeg het initiatief een startkrediet via SenterNovem (de toenmalige agentschap van EZK, later opgegaan in de RVO).


OPZuid / EFRO (Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling): PAL-V ontving regionale EU-subsidie via het programma OPZuid. Dit traject werd ondersteund door de Brabantse Ontwikkelings Maatschappij (BOM) en de provincie Noord-Brabant.


Smart Industry Field Lab / ACM Pilot Plant (EFRO & Provincie Flevoland): PAL-V nam als industriële partner deel aan het Automated Composite Manufacturing (ACM) Field Lab. Dit consortiumproject (dat ruim € 2,3 miljoen aan EU-subsidie ontving) richtte zich op geautomatiseerde verwerking en productie van lichtgewicht composietmaterialen, in samenwerking met onder meer het Koninklijk NLR.


NOW-regeling (Noodmaatregel Overbrugging Werkgelegenheid): Tijdens de coronapandemie maakte het bedrijf op grote schaal gebruik van de NOW-regeling om salarissen door te betalen (de rechtmatigheid van deze aanvragen werd in 2022 overigens onderwerp van een onderzoek door de Arbeidsinspectie).


Europees Horizon 2020 & MKB-innovatiestimulering (MIT): PAL-V was betrokken bij door de EU gefinancierde onderzoeksprojecten, zoals het Horizon 2020-project MOTOR, waarin met de TU Delft werd samengewerkt aan de wiskundige optimalisatie van de rotor- en propellergeometrie.
Is dat genoeg bewijs?
Ja ze bestaan al zo lang, ik had eigenlijk niet gedacht dat ze uberhaupt nog zouden komen met een daadwerkelijk leverbaar produkt. Maarja het certificeringsproces kost enorm veel tijd. Hulde *O*
Ze zijn zelfs enorm gegroeid in die jaren. Ze zaten eerst alleen in het meeste linkse deel van het pand (meest linkse garagedeur), inmiddels is de hele rij van hen (kom er dagelijks langs). Voor zover ik weet hebben ze meerdere financieringsrondes gedaan door de jaren heen, dus ik vermoed dat het via aandelen / opties constructies gefinancieerd is.

Daarnaast heeft een bedrijf uit Dubai een order voor 100 stuks uitstaan, dus daar zal ook wel een aanbetaling in gezeten hebben: Bedrijf uit Dubai Bestelt meer dan 100 Vliegende Auto’s | PAL-V
Compleet verspilling van geld dat de Nederlandse Brandweer deze aanschaft, beter om dat geld in een echte helicopter/drone te steken dan dit. Je mag alleen opstijgen en landen vanaf een vliegveld en als auto is die nutteloos voor de brandweer, dan heb je weer meer zelfs aan een twingo oid.
Is er geen uitzondering voor hulpdiensten? Trauma helikopter mag ook "overal" landen?

Misschien dat bv een stuk snelweg of grasveld kan dienen als de landingsbaan heel kort mag zijn ala Bush planes?
Moet je een heel stuk snelweg af gaan zetten met alle gevolgen van dien (paar weken geleden nog iemand overleden aan de staart van een file).
Een gewone helikopter mag ook in een veldje landen. Je moet alleen toestemming hebben van de eigenaar, gemeente en de verkeersleiding.
De brandweer wil ze helemaal niet gebruiken als auto of als blusmiddel. Ze willen simpelweg een relatief goedkoop en flexibel paar ogen in de lucht.

Dat soort luchtobservatie gebeurt nu bijvoorbeeld met politiehelikopters. Een gyrocopter kan een groot deel van dat werk voor een fractie van de kosten doen, met veel minder brandstofverbruik, geluidsoverlast en milieubelasting.

Juist bij bijvoorbeeld bosbranden is dat bijzonder nuttig. Je wilt snel ter plaatse kunnen zijn, langere tijd boven een gebied kunnen blijven en niet afhankelijk zijn van de beperkte actieradius en inzetlocatie van een drone. Omdat gyrocopters bovendien zeer langzaam kunnen vliegen, zijn ze uitstekend geschikt voor observatiewerk.

Je kunt dus eindeloos discussiëren over de vraag of je zelf zo'n ding zou willen hebben, maar voor de brandweer is het concept eigenlijk helemaal niet zo exotisch: het is gewoon een goedkope manier om ogen in de lucht te hebben. Frankrijk, Portugal en Polen gebruiken ze ook al.
De brandweer wil ze helemaal niet gebruiken als auto of als blusmiddel. Ze willen simpelweg een relatief goedkoop en flexibel paar ogen in de lucht.
Is het niet veel efficiënter en goedkoper om drones te gebruiken?
Ja, dat lijkt mij ook.

Zoiets als deze kan je alle sensoren in kwijt die je wilt.

https://quantum-systems.com/reliant/

Doet zelfs Synthetic Aperture Radar daarmee kan je door rook en wolken kijken.
Juist voor de brandweer bij grote brand zie ik wel voordelen. Vanuit de lucht kun je veel beter observeren hoe de brand uitbreidt en daar de grote wagens heensturen. Je moet het dus niet zien als blusvoertuigen, maar uitsluitend voor doorgeven van informatie aan centrale en blusvoertuigen.
Ik weet niet wat de prijs is t.o.v. een helikopter. Als ze goedkoper zijn, zie ik wel een markt. Als ze duurder zijn, lijken echte helikopters me praktischer.
Maar dat kan toch vele malen efficiënter met drones? Hoeven geen mensen voor de lucht in lijkt me? Sterker nog, laatst was daar nog een mooi artikel over hele dronezwermen die zelfs helpen blussen: https://nos.nl/artikel/26...anden-met-ai-dronezwermen
Dacht eerst wat moet de brandweer ermee, maar voordeel is je kan op veel meer plaatsen opstijgen en landen. Toen eens gekeken wat een simpele cesna nieuw kost, die zijn toch heel stuk duurder dan deze Pal-V. Leuk om weer eens een Nederlands bedrijf met inovatieve zaken bezig te zien. Hopelijk redden ze het.
Een nieuwe C172 kost ongeveer hetzelfde, daar kan je sneller, langer, met meer personen en payload mee vliegen dan de Pal-V.

Er is geen vergelijking met een Cessna, zijn 2 verschillende toestellen met verschillende doelen.
ok goed om te weten, ik keek gewoon naar het financiele plaatje niet naar hoeveel persona etc. Als de opstijg / landingsbaan korter is met de Pal-V heb je wel goede casus voor brandweer denk ik. Hoewel ding er eerst heen moet rijden of vliegen.
Voor het opstijgen en landen is echter wel een start- en landingsbaan nodig, aangezien het voertuig niet verticaal kan opstijgen.
Is het idee dan dat men aparte landingsbanen aan gaat leggen voor dit soort voertuigen? Ze zien me denk ik op ~random vliegveld~ al aankomen met zo'n ding en de vraag of ik in plaats van naar de gate naar de snelweg mag taxiën.
Als dit populair wordt zullen vliegvelden vanzelf aanpassingen maken om zulke voertuigen te ondersteunen (tegen kosten). Ook heb je niet een volledige landingsbaan nodig, je kan dus ook met kleinere 'vliegvelden' werken.
Die infrastructuur is er nu vaak al op kleine vliegvelden die de PAL-V ook gaat gebruiken, namelijk voor zwevers. Zweefvliegtuigen worden ook met een auto tot op de piste gebracht. Ik zie je niet met een PAL-V op Schiphol of Zaventem landen (zal waarschijnlijk gewoon verboden worden wegens logistieke bezwaren).
Toch vraag ik me af of je er veel mee wint. Een traumahelikopter kan misschien niet overal landen, maar dan staat er een ambulance klaar om de trauma arts op te pikken. Wij je hier meer tijd mee? Qua kosten kan ik me wel voorstellen dat je er wel meer van kan aanschaffen dan een paar helicopters.
In Nederland bedoel je? Op het zuidelijk halfrond zijn vele zij-wegen niet zo geschikt als hier in het merendeel van Europa en denk ik idd dat dit wel een toegevoegde waarde heeft.
Ik vind brommers, scooters en huis-tuin-en-keuken drones al onacceptabel qua herrie.
Vliegende auto’s, zelfrijdende Robotaxis, AI. Oke, de toekomst komt toch wel dichterbij zo.

Om te kunnen reageren moet je ingelogd zijn