AfD wint verkiezingen in Saksen-Anhalt, veel felicitaties maar ook veel zorgen
De rechts-radicale Alternative für Deutschland (AfD) heeft de deelstaatverkiezingen in de Duitse deelstaat Saksen-Anhalt gewonnen. De partij haalt volgens de voorlopige uitslag net geen 44 procent van de stemmen en wordt daarmee veruit de grootste partij. De uitslag leidt tot felicitaties van rechtse partijen in Europa en tot bezorgde reacties van andere politici over de gevolgen voor Duitsland en Europa.
Uitslag AfD Saksen-Anhalt net geen absolute meerderheid
De AfD kan volgens de voorlopige uitslag rekenen op 39 van de 83 zetels in het deelstaatparlement. Dat is een forse stijging ten opzichte van 2021, toen de partij op 20,8 procent van de stemmen uitkwam. De CDU van minister-president Schulze halveerde van 37,1 procent in 2021 naar 17,8 procent nu.
Voor een absolute meerderheid, waarop AfD-leider Ulrich Siegmund had gehoopt, is de uitslag net niet genoeg. Toch ligt een rechts-radicale deelstaatregering binnen handbereik: het populistische BSW haalde tegen de verwachting in de kiesdrempel van 5 procent en krijgt naar verwachting vijf zetels. Die partij zei eerder bereid te zijn de AfD aan de macht te helpen, maar houdt dat nu in het midden.
Schulze, sinds januari minister-president van Saksen-Anhalt, erkende de nederlaag van zijn partij. Hij wees op de hoge opkomst in de deelstaat en noemde dat "democratie". Sinds 2002 komt de minister-president van Saksen-Anhalt altijd van de CDU.
Internationale reacties op verkiezingswinst AfD
De uitslag van de verkiezingen in Saksen-Anhalt leidt ook buiten Duitsland tot reacties. De voorzitter van de Spaanse partij Vox feliciteerde de AfD met het resultaat, dat volgens hem hoop biedt voor Duitsland en Europa. Ook PVV-leider Wilders feliciteerde de partij op X.
De Franse minister van Financiën Lescure zei zich zorgen te maken over een populistische golf die zich wereldwijd verspreidt. De Poolse premier Tusk schreef dat alleen "idioten" en "verraders" zich in Polen verheugen over de winst van de AfD. De Amerikaanse president Trump plaatste zonder commentaar een schermafbeelding van de verwachte uitslag op Truth Social.
Tech-miljardair Elon Musk feliciteerde de partij met de woorden "Gut gemacht". AfD-lijsttrekker Siegmund bedankte hem daarop voor zijn steun.
Zorgen over geschiedenisonderwijs en positie bondskanselier Merz
De Stichting Herdenkingscentra Buchenwald en Mittelbau-Dora waarschuwde voor een "historische breuk" en vreest gevolgen voor het geschiedenisonderwijs in de deelstaat. Volgens de stichting zou voor het eerst sinds 1945 een extreemrechtse partij aan de macht komen die de verwerking van nazimisdaden in diskrediet brengt.
De uitslag verhoogt ook de druk op bondskanselier Merz, die vanmiddag samen met Schulze een persconferentie geeft. Er bestaat al langer onvrede over Merz, zowel binnen zijn eigen partij als vooral onder kiezers. Merz wilde de AfD met een streng asielbeleid halveren, maar de partij verdubbelde juist ten opzichte van 2021.
Alice Weidel AfD (@Sandro Halank - https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/)