Grote zege extreemrechts AfD in Saksen-Anhalt, net geen absolute meerderheid

Eerdere prognoses gaven al aan dat AfD de grootste partij zou worden in de oostelijke deelstaat. Rond 3.00 uur in de nacht van zondag op maandag waren alle stemmen geteld. AfD heeft net niet genoeg stemmen gekregen om alleen te regeren. De partij krijgt 39 van de 83 zetels in het parlement.

De christendemocraten (CDU) zijn met 17,2 procent van de stemmen de tweede partij. De SPD behaalde 9,3 procent van de stemmen, Die Grünen 8,9 procent en Die Linke 8,6 procent. De zeer linkse, conservatieve partij BSW behaalde met 5,3 procent net de kiesdrempel van 5 procent en komt dus ook in het parlement.

Ondanks de grote winst van AfD is nog niet duidelijk wie de nieuwe regering in Saksen-Anhalt gaat leiden. De gevestigde partijen hebben aangegeven niet te willen samenwerken met AfD. Alleen BSW houdt de deur nog op een kier. De linkse partij zegt AfD niet te steunen in het aanleveren van de premier, omdat BSW een onafhankelijke kandidaat wil, maar staat wel open voor gesprekken met AfD. BSW wil af van het 'firewallbeleid', waarbij partijen weigeren samen te werken.

De opkomst bij de verkiezingen was bijna 78 procent. Dat is de hoogste opkomst in Saksen-Anhalt sinds de Duitse hereniging in 1990.

De uitslag is een flinke tegenslag voor bondskanselier Friedrich Merz, wiens populariteit tot een historisch dieptepunt is gedaald. Een peiling toonde aan dat 87 procent van de kiezers in Saksen-Anhalt ontevreden is over de federale regering.

"We hebben geschiedenis geschreven in dit land", zei Ulrich Siegmund, de 35-jarige lijsttrekker van de AfD in Saksen-Anhalt. "Het volk heeft volkomen duidelijk gemaakt dat het eindelijk politieke verandering wil en, bovenal, dat ze die met ons willen."

De partij heeft haar succes deels te danken aan Siegmund, die deze zomer door Der Spiegel nog "de gevaarlijkste man van Duitsland" werd genoemd. De leider is aanhanger van de racistische omvolkingstheorie. Zijn partij wil een "uitzetoffensief" en migranten te werk stellen in in opvangcentra buiten de steden voordat ze worden uitgezet. Al met al klinken er volgens experts die NU.nl eerder sprak flink wat nazivergelijkingen door in het partijprogramma.

Ook wil de AfD de regionale publieke omroep MDR afschaffen en het onderwijs "patriottisch" en minder inclusief inrichten. Voorlichting over de lhbtqia+-gemeenschap, die "seksuele afwijkingen" zou promoten, moet volgens de partij worden geschrapt.

De veiligheidsdiensten hebben vijf AfD-afdelingen in deelstaten zelfs al bestempeld als extreemrechts, waaronder die in Saksen-Anhalt. Volgens de diensten streven deze afdelingen doelen na die in strijd zijn met de grondwet en de democratische rechtsorde.