Zorgen over winst AfD in deelstaat, partij zelf wil zege op landelijk niveau herhalen

De extreemrechtse partij AfD won zondag bij de regionale verkiezingen in Saksen-Anhalt met 44 procent van de stemmen. De Franse minister van Financiën Roland Lescure is daar bezorgd over, vertelde hij op de Franse radiozender RTL. "Dit toont de grote uitdaging waar we voor staan, met een populistische golf die zich over de wereld verspreidt en waar we ons tegen moeten verzetten."

Premier Jetten reageerde maandag tijdens een werkbezoek aan de Zeeuwse plaats Sluiskil. "De Duitse kiezer heeft natuurlijk altijd gelijk, ook bij de Duitse verkiezingen", zei hij. "Tegelijkertijd is het zorgwekkend dat een partij met extreme standpunten, waar ook pro-Russische sentimenten in zitten, het zo goed heeft gedaan."

Het is volgens Jetten aan politici in Duitsland om daar lessen uit te trekken. "Hoe kan je het beter doen, ook voor de Duitse kiezer?"

Ook de Poolse minister van Buitenlandse Zaken Radoslaw Sikorski reageerde bezorgd. "Dit is een zorgwekkend signaal", zei hij tegen de Poolse zender Radio VOX FM.

De Duitse minister van Binnenlandse Zaken Alexander Dobrindt sprak zijn zorgen uit over de banden tussen AfD en Rusland. Hij sprak maandag op een politieke bijeenkomst in de deelstaat Beieren en vergeleek daar de overwinning van AfD met de dreiging van Russische drones. "De veiligheid in Duitsland wordt van buiten bedreigd door Russische drones in ons luchtruim en van binnen door Moskous ideologische laagvliegers in onze parlementen."

AfD-partijleider Weidel zei in juni bijvoorbeeld nog maar eens dat ze voorstander was van betere banden tussen Duitsland en Rusland. AfD is uitgesproken tegenstander van steun aan Oekraïne. Ook reisden verschillende parlementsleden naar Rusland.

Rechts-populistische politici in Europa juichen de overwinning van AfD juist toe. De Hongaarse oud-premier Viktor Orbán heeft de partij gefeliciteerd en spreekt van een "grootse nacht voor Duitsland en Europa".

Weidel hoopt bij de volgende landelijke verkiezingen de winst in Saksen-Anhalt te herhalen. Haar doel is ook dan ruim 40 procent van de stemmen te krijgen. "De CDU zal nooit meer een verkiezing winnen", zei Weidel maandag vol vertrouwen.

De christendemocratische CDU van bondskanselier Friedrich Merz haalde in Saksen-Anhalt slechts 17,2 procent van de stemmen. Dat was een halvering vergeleken met de verkiezingen in 2021.

Na de verkiezingswinst hoopt AfD de regering van Saksen-Anhalt te kunnen vormen. Het is nog onduidelijk of dat gaat lukken. Vier van de vijf andere verkozen partijen hebben samenwerking met AfD uitgesloten vanwege de radicale partijstandpunten over onder meer migratie en de democratie. Alleen de links-conservatieve partij BSW deed dat niet.

AfD-lijsttrekker Ulrich Siegmund hoopt dat individuele parlementsleden van andere fracties bereid zijn een regering met AfD te steunen, ondanks de uitsluiting door hun eigen partij. Hij wil dan ook verschillende parlementsleden spreken tijdens de formatie.