Bontenbal wil erfbelasting verhogen en hypotheekrenteaftrek afschaffen
CDA-leider Henri Bontenbal heeft tijdens de HJ Schoo-lezing in De Rode Hoed in Amsterdam gepleit voor een uitbreiding van de erfbelasting en het afschaffen van de hypotheekrenteaftrek. Hij deed deze uitspraken op maandag 1 september 2026, bij de opening van het politieke jaar. Op de voorstellen kwam kritiek van onder meer oud-Europarlementariër Rob Roos en oud-Kamerlid Derk Jan Eppink.
Wat wil Bontenbal met de erfbelasting
Volgens Bontenbal weegt het vermogen dat mensen erven in Nederland te zwaar mee ten opzichte van de eigen inspanning. Hij zei dat hij een samenleving wil waarin kansen meer afhangen van wat iemand zelf doet dan van wat iemand erft, en stelde dat de vrijstellingen en hoogte van de erfbelasting daarom opnieuw bekeken moeten worden.
De CDA-leider waarschuwde dat de komende jaren steeds meer vermogen via erfenissen wordt overgedragen, wat de vermogensongelijkheid verder kan vergroten.
Bontenbal wees ook op box 2 van de inkomstenbelasting. Hij stelt dat daar steeds meer vermogen in terechtkomt, terwijl box 2 volgens hem niet bedoeld is als fiscaal aantrekkelijke plek om privévermogen onder te brengen. Het CDA wil daarom oneigenlijk gebruik van box 2 aanpakken, bijvoorbeeld door leningen uit de eigen bv voor privé-investeringen te beperken. Ook wil hij de zogeheten schenking op papier aanpakken: een constructie waarbij ouders op papier een bedrag aan hun kinderen schenken zonder dat er geld wordt overgemaakt, waardoor bij het overlijden van de ouders minder erfbelasting verschuldigd is.
Ook hypotheekrenteaftrek moet op de schop
Naast de erfbelasting pleitte Bontenbal voor het afschaffen van de hypotheekrenteaftrek. Deze regeling bestaat al decennialang en is voor veel huishoudens een vast onderdeel van de maandelijkse woonlasten. In het huidige coalitieakkoord is echter afgesproken dat de fiscale behandeling van de eigen woning ongewijzigd blijft, al zetten zowel het CDA als D66 in hun verkiezingsprogramma's in op afbouw van de aftrek.
Reacties: van 'communistisch' tot 'aanval op de middenklasse'
De uitspraken van Bontenbal leidden tot uiteenlopende reacties op sociale media. Oud-Europarlementariër Rob Roos vergeleek de plannen met communistische symboliek en stelde dat Nederland daarmee op een verkeerd pad zit. Journalist Yteke de Jong stelde dat Bontenbal CDA-principes inruilt voor wat zij omschreef als bijna communistische idealen.
Oud-Kamerlid Derk Jan Eppink richtte zich vooral op de hypotheekrenteaftrek. Volgens hem maakt het afschaffen daarvan een huis kopen nog duurder, in een markt die voor grote groepen Nederlanders al moeilijk toegankelijk is. Oud-senator René Dercksen noemde de plannen diefstal. Radio-dj Erik de Zwart stelde dat mensen via de erfbelasting opnieuw belasting betalen over vermogen waarover al eerder belasting is betaald.
CDA-traditie versus hogere erfbelasting
Voor het CDA, van oudsher een partij die het belang van familie en eigen kring benadrukt, betekenen de voorstellen volgens critici een breuk met de traditionele nadruk op het belang van familie en gezin. Zij verwachtten deze plannen eerder van partijen als GroenLinks of de PvdA dan bij een christendemocratische volkspartij.
Henri Bontenbal 2025 (@ WikimediaCommons)