WMO waarschuwt voor een krachtiger El Niño en extremer weer
De Wereldmeteorologische Organisatie (WMO) verwacht dat de gevolgen van El Niño de komende maanden toenemen. Het klimaatfenomeen bereikt eind dit jaar zijn hoogtepunt. Daarna houdt El Niño naar verwachting aan tot februari 2027, meldt de WMO vanuit Genève. Het fenomeen vergroot wereldwijd het risico op overstromingen, droogte en extreme hitte.
VN-secretaris-generaal António Guterres noemt de situatie voor de planeet ongekend. Hij spreekt van een strijd tegen groeiende risico's.
Wat is El Niño?
El Niño is een natuurlijk klimaatpatroon waarbij het zeewater in de tropische Stille Oceaan opwarmt, doordat de passaatwinden verzwakken. Het fenomeen treedt gemiddeld om de twee tot zeven jaar op en kan tot ongeveer een jaar duren. De naam is Spaans voor "het kind" en verwijst naar vissers aan de Zuid-Amerikaanse kust, die eeuwen geleden merkten dat het zeewater rond de kersttijd ongewoon warm werd.
Waarschuwingssystemen voor El Niño uitgebreid
De WMO en nationale weerdiensten hebben hun vroegtijdige waarschuwingssystemen uitgebreid. Klimaatonderzoeker Daniela Matei van het Max Planck Instituut zegt dat maatregelen de gevolgen van droogte kunnen beperken. Ook zijn voorspellingen over de kracht van El Niño inmiddels nauwkeurig, aldus Matei.
Extreme weersituaties zoals plotselinge overstromingen en tyfonen worden vaker verwacht. Die zijn met de huidige waarschuwingssystemen niet te voorkomen. Volgens Matei zal dat mensenlevens gaan kosten.
WMO-secretaris-generaal Celeste Saulo zegt dat het fenomeen wereldwijd zware schade kan toebrengen aan samenlevingen en economieën. De Britse weerdienst Met Office waarschuwde eind augustus al voor de meest intense El Niño in meer dan een eeuw.
Zeewater in de Stille Oceaan warmer dan normaal
Het zeewater warmt op, waardoor wereldwijde weerpatronen verstoord raken. Sommige regio's krijgen te maken met droger en heter weer, andere juist met koeler en natter weer.
De gemiddelde oppervlaktetemperatuur in de centraal-oostelijke equatoriale Stille Oceaan lag van mei tot juli 1,5 graad boven normaal. In augustus liep dat op tot 2,2 tot 2,6 graden boven normaal. In diepere waterlagen was het in juli en begin augustus soms meer dan 8 graden warmer dan gebruikelijk. Wetenschappers wijzen erop dat klimaatverandering de effecten van El Niño versterkt.
In Indonesië duurt het droge seizoen nu al ongewoon lang en intensief. Dat droeg bij aan zware bosbranden die duizenden hectares land verwoestten.
Gevolgen van El Niño per regio
Door El Niño stijgt de temperatuur wereldwijd gemiddeld. Zuid-Amerika, de Hoorn van Afrika en Centraal-Azië krijgen doorgaans te maken met meer regenval. De Caribische eilanden, Centraal-Amerika, Australië en Indonesië krijgen juist vaker te maken met droogte.
Ook de orkaanactiviteit verschuift. Boven de Atlantische Oceaan ontstaan doorgaans minder orkanen, terwijl er boven de Stille Oceaan juist meer voorkomen.
Volgens de WMO wijzen de recentste gegevens op een verdere versterking van het fenomeen. De klimatologische gevolgen reiken naar verwachting tot ver in 2027.
El Nino-opwarmingspatroon in de Stille Oceaan (@Europese Unie, Copernicus Marine Service-gegevens)