Waarom pand in Overasselt niet permanent dichtgaat: 'Een jaar is al fors'

Maurice Hettfleisch von Ehrenhelm
Nieuwsredacteur

Burgemeester Joerie Minses heeft besloten het pand in Overasselt waar dinsdag werd geschoten een jaar lang te sluiten. Bewoners hoopten eerder op een permanente sluiting, maar daar heeft de burgemeester weinig mogelijkheden voor.

De wens van dorpsbewoners om het pand permanent te sluiten is heel begrijpelijk. Het is al de tweede keer dat er een groot aantal schoten is gelost bij het pand aan de Ewijkseweg en eerder werd er ook een groot explosief tot ontploffing gebracht. Zulke geweldsincidenten wil je als bewoner niet in je dorp hebben.

Alleen moet de burgemeester bij het besluit tot een sluiting niet alleen rekening houden met het belang van de omwonenden, legt hoogleraar bestuursrecht Raymond Schlössels van de Universiteit Maastricht uit. Ook de belangen van de mensen die in het pand wonen spelen mee.

Het sluiten van een woning heeft namelijk grote gevolgen voor het leven van de bewoners. "Zodra je woningen gaat sluiten, maak je direct inbreuk op fundamentele rechten: eigendomsrecht, recht op gezinsleven en het recht op een woning", vertelt Schlössels. "Je kunt niet zomaar grondrechten definitief inperken, die moet je garanderen in een rechtsstaat."

Burgemeester Minses van de gemeente Heumen, waar Overasselt onder valt, zei donderdag op een persconferentie dat zijn handen gebonden zijn. "Ik heb niet de bevoegdheid om een pand op voorhand ongelimiteerd te sluiten. Ik snap de wens voor een permanente oplossing, maar de sluiting van een jaar is nu het maximale. Daarmee zeg ik niet dat ik dat bevredigend vind."

Rechter boog zich ook over eerdere sluitingen

Mogelijk krijgt ook de rechter de verschillende belangen opnieuw voorgelegd. De bestuursrechter kan zich namelijk over de sluiting buigen als bewoner Jan G. besluit naar de rechter te stappen.

Dat zou niet voor het eerst zijn. G. stapte eerder ook naar de rechter om sluitingen na eerdere geweldsincidenten aan te vechten. De ene keer kreeg hij gelijk en schortte de rechter de verlenging van een sluiting op, een andere keer stelde de rechter de burgemeester juist in het gelijk.

"Je ziet toch wel dat de rechter het belang van de bewoner soms zwaarder laat wegen", zegt Karianna Albers, hoofddocent staats- en bestuursrecht aan de Open Universiteit. Het laat zien dat de rechter streng kan oordelen over een opgelegde woningsluiting. "Als er bijvoorbeeld een kind woont met een rugzakje dat moeilijk verplaatst kan worden omdat hij dan in de war raakt, kan dat een reden zijn om te oordelen dat de sluiting onrechtmatig is."

"Dat maakt het voor burgemeesters moeilijk te voorspellen of zo'n besluit standhoudt", schetst Albers het dilemma voor burgemeesters. Die onzekerheid kan meespelen in het besluit dat een burgemeester neemt.

"Ik kan me voorstellen dat het voor burgers heel frustrerend is als zo'n burgemeester niet kan doorpakken op een manier die zij verwachten", zegt Albers. "Ik weet uit ervaring dat in situaties waarin zo'n aanslag plaatsvindt, de hele buurt in rep en roer is."

Sluiting van een jaar komt zelden voor

Overigens is een sluiting van een jaar al fors, benadrukte burgemeester Minses donderdag. Schlössels en Albers kunnen zich nauwelijks sluitingen van dezelfde lengte herinneren. "Wat je het meeste ziet, is een sluiting van drie maanden, soms een half jaar", zegt Albers.

In artikel 174a van de Gemeentewet staat geen maximale duur voor een sluiting. Er staat wel dat de burgemeester de sluitingsduur bepaalt en deze kan verlengen. "Het staat er niet letterlijk, maar als je het goed leest, kun je eruit afleiden dat een sluiting voor onbepaalde tijd niet de bedoeling is."