Het pijnlijke van het geweld in Overasselt is dat het juist niet 'on-Nederlands' is

Als de agenten in de nacht van maandag op dinsdag op een melding afkomen van een diefstal, worden ze bij het uitstappen direct beschoten. Zwaargewond worden ze door collega's die vlak na hen volgen in een politieauto gesleept. Eerste hulp van de agenten redt de levens van hun collega's, terwijl de kogels hen om de oren vliegen.

Even verderop ligt bij een woning aan de Ewijkseweg een zwaargewonde man. Het is een 51-jarige beveiliger uit Wijchen, die later aan zijn verwondingen bezwijkt.

De groep aanvallers stuift ondertussen in paniek uiteen en verstopt zich in bosjes en het nabijgelegen maisveld. In de uren daarna worden velen van hen aangehouden, 34 in totaal. Het zijn mannen uit Frankrijk, België en Algerije, maar ook uit Nederland.

Overvallen door het geweld en de noodzaak om alles onder controle te krijgen, vraagt de politie inwoners van Overasselt en Nederasselt pas aan het einde van de dinsdagmiddag om binnen te blijven. Op een speciaal belegde persconferentie zegt burgemeester Joerie Minses enorm geschrokken te zijn van het geweld. "On-Nederlands", noemt hij het.

Al jarenlang is Nederland een spil in de drugsindustrie. Hoewel de cocaïnevangsten in de Rotterdamse haven afnemen, zijn er nog altijd voldoende drugslijnen die naar Nederland leiden. Er wordt niet alleen dankbaar gebruikgemaakt van de infrastructuur, maar ook inwoners zelf zijn bij de handel betrokken. Tot aan de top van de internationale cocaïnehandel aan toe.

Eenmaal hun positie ingenomen, doen ze er alles aan om die te behouden. Het liefst zo stilletjes mogelijk om de politie niet wakker te schudden, maar als het moet met grof geweld. Het gebeurt ook in de openbare ruimte en als het moet tegen de politie. Al in 2012 moeten twee motoragenten een achtervolging staken omdat ze worden beschoten met automatische wapens door wegvluchtende criminelen.

Vier jaar later ligt er een hoofd afgesneden van zijn lichaam op een stoep ergens in Amsterdam. Tijdens het Marengo-proces worden de broer van kroongetuige Nabil B., zijn advocaat Derk Wiersum en vertrouwenspersoon Peter R. de Vries vermoord.

Het is slechts een greep uit de gebeurtenissen die allemaal direct of indirect te maken hebben met de handel in drugs. Ook het rippen, het stelen van partijen cocaïne, leidt vaak tot extreem geweld. Zo zorgt de diefstal van een partij van 1.400 kilo cocaïne in 2024 voor een lange reeks aan explosies en andersoortige aanslagen door heel Nederland. En met geld is alles te koop, ook een legertje dat 's nachts de straat opgaat in Overasselt.

Want hoewel het onderzoek naar de gebeurtenissen in Overasselt nog in volle gang is, heeft het er alle schijn van dat drugs ook nu een katalysator zijn van het conflict.

De bewoner van het pand is de 28-jarige Jan G., die onlangs is veroordeeld voor zijn rol bij een drugslab in het Gelderse dorp Angeren. Op een lokale scheepswerf werd in een zeecontainer de synthetische drugs MDMA geproduceerd, genoeg voor bijna drie miljoen xtc-pillen. G. ontkent en is tegen zijn straf van vier jaar in beroep gegaan.

G. woont al jaren aan de Ewijkseweg in Overasselt en wordt niet voor het eerst geconfronteerd met geweld. Een jaar geleden werden 25 kogels afgevuurd op de toegangspoort van zijn woning. Op de oprit ligt zijn foto met een scheur erin, achtergelaten door de aanslagpleger. Maar G. zegt van niets te weten.

Als G. gedwongen uit huis wordt gezet, weigert hij dan ook. Zijn vriendin is hoogzwanger van zijn tweede kind en hij is mantelzorger voor zijn vader. Zonder woning komen ze in de problemen. Het helpt niet, want de rechter volgt het besluit van de burgemeester om de woning te sluiten. Dat gebeurde in 2024 ook al, eveneens vanwege een dreiging.

Twee jaar later volgt dit vreselijke incident. Het is volgens De Telegraaf en Het Parool te linken aan de voortvluchtige 'Bolle Jos', met wie G. een conflict zou hebben. Als de geschiedenis iets leert, is dat in dit soort ruzies geweld niet wordt geschuwd.