Groei, groei, groei op G20-top voor ministers van Financiën?

Je zou het soms bijna vergeten, maar de G20 bestaat nog. Sterker nog, maandag en dinsdag zijn op uitnodiging van de Amerikaanse minister van Financiën Scott Bessent zijn collega’s uit negentien andere landen in Asheville, North Carolina. Dit jaar zijn de VS de voorzitter van de club van de twintig grootste economieën in de wereld, die in dit overlegforum hun economische strategieën bespreken of zelfs proberen af te stemmen. Al gebeurde dat in het verleden meer dan in het heden.

Maar niet alleen die ministers komen naar het bergstadje in North Carolina, aan de voet van de Blue Ridge Mountains. Kevin Warsh, president van de centrale bank, is er ook. Net als een verzameling van MAGA-influencers. En een hele zwik aan Amerikaanse ceo’s komt ook om mee te praten:

• Bovenal van de grote technologiebedrijven uit Silicon Valley: Sam Altman van OpenAI wordt verwacht, net als Jensen Huang van Nvidia, Elon Musk van SpaceX en Dina McCormick Powell, bestuurder bij Meta.
• Wall Street is ook vertegenwoordigd met onder meer Jamie Dimon van J.P. Morgan en David Solomon van Goldman Sachs.
• En verder de ceo’s van diverse bedrijven als David Ricks van farmaceut Eli Lilly, John May van landbouwvoertuigenproducent John Deere en Geoff Martha van medisch technologiebedrijf Medtronic.  

De techbazen zullen met de ook aanwezige handelsminister Howard Lutnick en de voormalige AI-tsaar in het Witte Huis David Sacks in een aparte bijeenkomst druk uitoefenen op andere landen om niet te zware regulering op te tuigen voor nieuwe technologieën als AI. Innovatie moet alle ruimte krijgen.

De bijeenkomst lijkt vooral uit te monden in een economisch machtsvertoon van de VS, met als belangrijkste boodschap: groei, groei, groei. En alle belemmeringen daarvoor moeten worden weggenomen.

Onevenwichtigheden

Dit jaar is de eerste keer sinds 2009 dat de VS weer eens voorzitter zijn. Dat voorzitterschap rouleert tussen de lidstaten van deze club van de economisch grootste landen, waarbij ook de EU en sinds vorig jaar de Organisatie van Afrikaanse Eenheid mogen aansluiten.

De afgelopen vier jaar waren achtereenvolgens Indonesië, India, Brazilië en Zuid-Afrika voorzitter. De VS boycotten overigens alle bijeenkomsten tijdens dat laatste voorzitterschap en sloten Zuid-Afrika dit jaar uit van deelname. De regeringen van die vier opkomende economieën zetten op de door hen georganiseerde bijeenkomsten en in de slotverklaringen sterk in op thema’s als klimaatverandering, ontwikkeling, gelijkheid en inclusiviteit.

Thema’s waar Trump en zijn ministers niets van moeten hebben. Dat blijkt ook uit de onderwerpen die Bessent op de agenda heeft gezet. Volgens internationale persbureaus hebben zijn ambtenaren aangegeven dat hij met zijn collega’s wil praten over manieren om de economische groei een zet te geven en tegelijk de mondiale onevenwichtigheden te verminderen. Dat laatste is een eufemisme voor het willen voorkomen dat landen als China overcapaciteit dumpen in andere landen. Ook de vrije aanvoer van kritieke grondstoffen en energie wil Bessent bespreken.

Op de top zal hij bovendien de andere G20-landen aansporen om eventuele zakelijke banden met Iran nu echt door te knippen. Als zij zich niet aan het Amerikaanse sanctieregime houden, zou dat kunnen leiden tot uitsluiting van het op de dollar gebaseerde westerse financiële stelsel, zo zal hij dreigen.

Op al die punten lijkt een stevige discussie met China bijna niet te vermijden. De top komt bovendien op een pikant moment met het oplaaien van de handelsoorlog met buurland Canada, ook een G20-land. En veel van de collegaministers zullen bovendien vraagtekens hebben bij de onorthodoxe stappen van Bessent in de afgelopen weken met het verkopen van euro-obligaties om de koers van de yen te steunen en daarna het opkopen van Amerikaanse staatsobligaties om de rente op de veel te hoge Amerikaanse staatsschuld omlaag te krijgen.

Geflopte wereldregering?

De G20 vond zijn oorsprong tijdens de Aziëcrisis in 1997 en 1998. De ministers van Financiën kwamen sindsdien bijeen om de economische en de financiële stabiliteit te bevorderen. Tijdens de Grote Financiële Crisis in 2008 werd opgeschaald naar regeringsleiders, toen de wereldeconomie dreigde in te storten.

Dat waren de hoogtijdagen van de G20, toen op de toppen afspraken werden gemaakt dat iedereen met grote steunpakketten de financiële sector overeind zou houden en geen handelsbarrières zou opwerpen. Het Financial Stability Board werd opgericht en instituten als het IMF kregen een grotere rol.

Dat was de tijd van het vorige Amerikaanse voorzitterschap, onder leiding van president Obama. Hij koos Pittsburgh  als de plaats van bijeenkomst voor de regeringsleiders, omdat die stad zich destijds had ontwikkeld van een teloorgegane oude industriestad van kolen en staal tot een hoogwaardig technologiecentrum. Dat paste bij zijn optimistische verhaal over de economische opleving, die zijn VS en de hele wereld nodig had.

Hoe moeizaam ook die top verliep, toen was er ook bij de Amerikanen nog de hoop dat de G20 zich zou ontwikkelen tot een ‘economische wereldregering’ die economische groei zou nastreven door samenwerking, overleg en het slechten van barrières. Daar is weinig van over nu de wereld getekend wordt door militaire en handelsoorlogen.

Trump doet het nu dus ook anders. De afsluitende bijeenkomst met regeringsleiders van het jaar van Amerikaans voorzitterschap organiseert hij op zijn eigen golfbaan in Miami in Florida. Dat verschil met Obama zegt eigenlijk al genoeg.

 Heeft de G20 nog een rol in deze verdeelde wereld of is het een nutteloos praatforum geworden? Laat mij weten wat u vindt via daan.vanlent@nrc.nl .