Hoofdredacteur Niemöller vertrekt bij Ongehoord Nederland. ‘Verschil van inzicht over recente programmering’

Ongehoord Nederland kwam afgelopen week opnieuw onder vuur te liggen vanwege het onlinepraatprogramma Let’s Twist Again. Daarin becommentarieerde Niemöller een toespraak van Adolf Hitler, die het heeft over een ‘ontwortelde internationale kliek’, waarop iemand in het publiek ‘Juden’ roept. ‘Hitler zegt dat gewoon heel goed’, aldus Niemöller, die er wel aan toevoegt dat hij de Jodenvervolging afkeurt.

Over het vertrek van Niemöller zegt algemeen directeur Peter Vlemmix nu in een persbericht: ‘Directe aanleiding is een verschil van inzicht over de inhoudelijke koers en recente programmering.’

Ongehoord Nederland trad in 2022 toe tot het publieke bestel. Sindsdien heeft de omroep een reeks boetes en waarschuwingen aaneengeregen, onder meer vanwege het verspreiden van onjuiste informatie, belangenverstrengeling en een gebrekkige samenwerking met andere omroepen.

Voorlopige erkenning

Vanwege deze misdragingen wilde de publieke omroep in 2023 af van Ongehoord Nederland. De Nederlandse Publieke Omroep (NPO), de koepelorganisatie die over het geld en uitzendtijden in Hilversum gaat, verzocht toenmalige staatssecretaris van Cultuur Gunay Uslu om de voorlopige erkenning van de omroep in te trekken. Volgens de NPO hield Ongehoord Nederland zich niet aan de Code Journalistiek Handelen, wat zou duiden op een gebrek aan samenwerkingsbereidheid – een juridische grond binnen de Mediawet om een erkenning in te trekken.

Uslu ging niet mee in die redenering en stelde dat de Code Journalistiek Handelen niet ingezet mag worden om de samenwerkingsbereidheid te toetsen. Bovendien was Ongehoord Nederland een jonge omroep en zag de staatssecretaris nog ruimte voor het verbeteren van de bereidheid tot samenwerking.

Afgelopen mei oordeelde een evaluatiecommissie van de NPO andermaal dat Ongehoord Nederland structureel falende journalistieke kwaliteit levert. Van beginnersfouten was geen sprake en van enig lerend vermogen evenmin, aldus de evaluatiecommissie. Ongehoord Nederland zou de betrouwbaarheid van de publieke omroep op de tocht zetten.

Vorige week, enkele dagen voor de commotie rond het Let’s Twist Again-fragment, liet de NPO weten dat zij inmiddels geen mogelijkheden meer ziet om de samenwerking met Ongehoord Nederland te verbeteren. Evenwel staat voor de NPO op dit moment niet vast of er voldoende juridische grondslag is voor het indienen van een verzoek tot intrekking van de voorlopige erkenning van Ongehoord Nederland.

‘Juridische mogelijkheden’

Hoe het nu verder moet, laat de NPO over aan Rianne Letschert, minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW). Die liet vorige week weten de ‘juridische mogelijkheden’ te onderzoeken, ook de mogelijkheid om de vergunning van de omroep in te trekken. RTL Nieuws meldde vrijdag op basis van een rondgang door de Kamer dat daarvoor een meerderheid is in de Tweede Kamer. Opvallend is dat de steun voor maatregelen inmiddels ook komt van de (uiterste) rechterflank: ook de fracties van de VVD, JA21 en SGP vinden dat het tijd is om de uitzendvergunning van ON in te trekken.

Wel tekende Letschert aan dat de NPO haar niet heeft verzocht om het intrekken van de voorlopige erkenning. ‘Als zo’n verzoek er niet ligt, betekent dat dus iets voor de mogelijkheden van de minister, maar het neemt de geconstateerde zorgen niet weg.’