Schermtijd | Meta ging door de knieën en moet tieners nu écht gaan beschermen

Bijna de hele beurswaarde van Meta stond op het spel in een Amerikaanse rechtszaak over verslavende apps, schreef ik anderhalve week geleden op NU.nl. Vier Amerikaanse staten zetten namelijk hoog in. Ze wilden een schadevergoeding die kon oplopen tot 1,2 biljoen euro. En dat is ongeveer de totale waarde van Meta.

Deze week kwam plotseling het nieuws dat de rechtszaak ten einde was. Meta had een schikking getroffen voor zo'n 17 miljard dollar (een kleine 15 miljard euro). The New York Times heeft het even uitgerekend: dat komt neer op 1 procent van wat Meta waard is.

Daar komt Meta goed weg. Maar het bedrijf moet dan wel beloven dat het Instagram en Facebook aanpast voor tieners. De rechtszaak ging namelijk over de verslavende ontwerpen in de apps, waarvan deskundigen denken dat ze het welzijn van tieners verslechteren.

Socialemedia-apps hebben vaak wel functies die tieners zouden moeten helpen, maar in de praktijk worden ze nauwelijks gebruikt. Voormalig Meta-medewerker George Volichenko vertelde tijdens de rechtszaak over een functie in Instagram die zorgde dat tieners tien minuten moesten pauzeren als ze te lang zaten te scrollen. Slechts 0,165 procent van de doelgroep maakte daar gebruik van. Dat schiet dus niet op.

Zo zie ik vaker functies en instellingen van socialemediabedrijven voorbijkomen die moeten zorgen dat tieners niet ongezond lang op hun telefoon zitten. Vaak moeten ze handmatig ingeschakeld worden, krijgen ouders de verantwoordelijkheid of kunnen ze omzeild worden. In de kern verandert er dan niet zoveel aan de apps.

Dat gaat dus veranderen op Instagram en Facebook. Meta moet ervoor zorgen dat tieners opgeteld maximaal twee uur op de platforms mogen komen. Tussen middernacht en 6.00 uur worden bepaalde functies, zoals meldingen, geblokkeerd. Standaard worden aantallen likes op berichten onzichtbaar gemaakt. En elk kwartier komt een melding om te pauzeren. Deze functies mogen niet uitgeschakeld worden.

Het zijn best grondige aanpassingen die Meta moet maken aan zijn apps, om ervoor te zorgen dat de aandacht van tieners niet wordt misbruikt voor winst. Het lijkt mij logisch dat die veranderingen binnenkort ook in Europa gaan gelden.

De Europese Commissie herhaalde na de Amerikaanse uitspraak nog maar eens dat Meta verslavende ontwerpen moet aanpassen. Brussel oordeelde in juni al dat de apps schadelijk zijn, maar geeft Meta de tijd om met overtuigend bewijs te komen dat er niets aan schort.

Meta blijft zich van geen kwaad bewust, zoals big tech dat vaker niet is. Het bedrijf herhaalde voorafgaand aan de rechtszaak weer: "We zetten ons juist al lange tijd in voor jongeren."

Vandaar dat Meta ook de mislukte pauzefunctie probeerde goed te praten, de functie waar 0,165 procent van de doelgroep gebruik van maakte. "Als mijn berekeningen kloppen, zijn dat alsnog honderdduizenden tieners, klopt dat?", vroeg de advocaat van Meta. Er even aan voorbijgaand hoeveel tieners er dus níét aan meededen.

Dat de zaak nu is afgekocht, gaat in elk geval iets veranderen in de appontwerpen. Al blijft het stukje verantwoording afleggen van Meta wel weer uit.

• Het Amerikaanse bedrijf Kyndryl geeft het op en hoeft de beheerder van DigiD niet meer te hebben.
• Donderdag werd een nieuwe weersatelliet gelanceerd waarmee meteorologen beter onweersbuien en dichte mist kunnen voorspellen.
• Er is veel nieuwe informatie over GTA VI, de gigantische gamerelease die gepland staat voor 19 november. Uitgever Rockstar Games kon niet voorkomen dat voorafgaand aan de nieuwe beelden al video's uitlekten.
• Bill Gates publiceerde een essay van zesduizend woorden waarin hij voor de gevaren van AI waarschuwt: "Als de modellen krachtiger worden, kunnen ze tegen onze belangen ingaan en kunnen we de controle verliezen." Gates ziet ook de voordelen, bijvoorbeeld op het gebied van gezondheidszorg.

Vorige week ging het in deze blog over het vernietigen van boeken om AI te trainen. Dank voor jullie fijne reacties (ook per mail)! Ik licht er graag een paar uit.

• Ron_Akkermans: Het gaat hier om unieke exemplaren, dit zou behouden moeten worden. Bewijst maar weer dat deze techbedrijven enkel denken aan eigen gewin. Dit ten koste van alles.
• Evert_Klaver: Zolang een boek een papieren versie is, ligt de tekst vast en is die niet te veranderen of te manipuleren. Zodra - ooit - geschreven of nieuwe boeken enkel nog maar digitaal bestaan dan zijn die wél te manipuleren door de eigenaren van de grote techbedrijven. In een vorm/inhoud die hen het beste uitkomt. Dat is zorgelijk.
• Niek_fe60f92d: Ik vind het bijna een misdaad tegen de mensheid om (zeldzame) boeken te vernietigen. Al helemaal om een AI een totaal nutteloze vaardigheid te leren. Het is totaal onnodig om een AI een perfecte tekst te laten schrijven, dat kunnen mensen altijd beter. AI moet juist gebruikt worden voor wat wij niet of niet goed kunnen!

Zouden Instagram en Facebook in Nederland ook moeten veranderen? Laat het me weten! Dat kan in de reacties hieronder of via rutger@nu.nl. Misschien verschijnt jouw bericht komende week in Schermtijd.

Tot volgende week!