Home   2026-10-22 19:56:51

←

Europol: politiediensten willen vooral logs, telefoonnummers en IP-adressen

Original article

Logs, telefoonnummers en IP-adressen zijn voor politieonderzoeken de belangrijkste gegevens. Dit meldt Europol op basis van onderzoek onder opsporings- en politiediensten. Zij hechten minder waarde aan locatiegegevens, adresgegevens en betaalgegevens, blijkt uit het onderzoek van eind vorig jaar.

De opsporings- en politiediensten die meededen aan het onderzoek, waaronder Nederlandse en Belgische, kregen de vraag welke drie soorten data het belangrijkst zijn voor hun onderzoeken. Op nummer één, met 45 procent, staan logbestanden voor verbindingen met onlinediensten, waarin datum, tijd en IP-adressen staan.

Op nummer twee staan telefoonnummers, met 40 procent. Op nummer drie staan de IP-adressen waarmee gebruikers zich voor het eerst registreren bij een onlinedienst.

Onderaan in het overzicht van het SIRIUS Electronic Evidence Situation Report staan data als locatiegegevens van mobiele apparaten, adresgegevens van gebruikers en content. Deze soorten data scoren respectievelijk 11 procent, 13 procent en 15 procent.

Sociale media, chatapps, cryptovaluta

Naast datasoorten brengt het onderzoek ook het belang van verschillende onlinediensten in kaart voor strafrechtelijke onderzoeken. Sociale media staan met 65 procent bovenaan. Daarna volgen chatapps (56 procent), handelsbeurzen voor cryptovaluta (54 procent), fintechdiensten (28 procent) en vpn-aanbieders (21 procent).

Europol publiceert het onderzoeksrapport (pdf) samen met Eurojust. De Europese politiedienst en het EU-agentschap voor justitiële samenwerking in strafzaken belichten de uitdagingen die spelen bij het verkrijgen van toegang tot elektronisch bewijsmateriaal. De twee organisaties kijken in het rapport ook naar ingrijpende ontwikkelingen die in aantocht zijn, zoals nieuwe wet- en regelgeving en uitgebreide bevoegdheden. Zij verwachten dat dit de grensoverschrijdende misdaadbestrijding op korte termijn aanzienlijk verandert.

Europol-hoofdkantoor in Den Haag. Bron: EU
Europol-hoofdkantoor in Den Haag. Bron: EU

Door Jasper Bakker

Nieuwsredacteur

Feedback • 27-08-2026 19:26
53 • submitter: wildhagen

27-08-2026 • 19:26

53

Submitter: wildhagen

Lees meer

Reacties (53)

De privacyvraag bij dit rapport zit niet zozeer in het feit dat politiediensten IP-adressen, telefoonnummers en logs belangrijk vinden. Dat is voor opsporing vrij logisch. Het interessante zit in de infrastructuur die noodzakelijk is om die gegevens op een later moment beschikbaar te hebben, en in de manier waarop verschillende gegevens daarna met elkaar gecombineerd kunnen worden.

Europol meldt dat inmiddels meer dan de helft van strafrechtelijke onderzoeken een internationaal component rond elektronisch bewijsmateriaal bevat en dat het aantal gegevensverzoeken sinds 2018 ongeveer 3,5 keer zo groot is geworden. Dat maakt metadata terecht een belangrijk onderdeel van moderne opsporing.

Daarbij is het onderscheid tussen bewaren en opvragen essentieel. Het Europol-rapport creëert geen algemene bewaarplicht. Ook de nieuwe Europese e-Evidence-verordening, die sinds 18 augustus 2026 van toepassing is, verplicht providers niet om preventief van iedere Europese burger zoveel mogelijk verkeersgegevens op te slaan. Zij regelt vooral hoe reeds beschikbare gegevens grensoverschrijdend kunnen worden veiliggesteld en gevorderd. Een European Preservation Order kan bijvoorbeeld specifieke bestaande gegevens tijdelijk laten bevriezen, waarna via een afzonderlijk juridisch proces daadwerkelijke verstrekking kan volgen. De normale bewaartermijn daarvan is zestig dagen en kan met dertig dagen worden verlengd.

Dat onderscheid is belangrijk omdat algemene dataretentie juridisch een heel andere categorie vormt. De Nederlandse Wet bewaarplicht telecommunicatiegegevens werd in 2015 door de rechtbank Den Haag buiten werking gesteld. De rechter vond de algemene opslag van verkeers- en locatiegegevens onvoldoende beperkt tot wat strikt noodzakelijk was en daarmee strijdig met de grondrechten op privacy en bescherming van persoonsgegevens. Die uitspraak volgde op het ongeldig verklaren van de Europese Dataretentierichtlijn door het Hof van Justitie.

Ook de Europese rechtspraak maakt duidelijk waarom juist die ogenschijnlijk onschuldige metadata gevoelig zijn. Een IP-adres zegt op zichzelf weinig. Een IP-adres gecombineerd met tijdstippen, accountgegevens, verkeersgegevens en andere identifiers kan echter verbindingen leggen tussen personen, apparaten en diensten. Het Hof van Justitie heeft expliciet vastgesteld dat IP-adressen, wanneer zij gekoppeld kunnen worden aan andere gegevens en gebruikt kunnen worden om internetgedrag te volgen, een gedetailleerd profiel van iemand kunnen opleveren. Dat raakt niet alleen privacy en gegevensbescherming, maar potentieel ook de vrijheid van meningsuiting.

Nu is de rechtspraak genuanceerder dan simpelweg "IP-adressen mogen niet algemeen worden bewaard". Het Hof heeft in 2024 geoordeeld dat algemene opslag van bron-IP-adressen onder omstandigheden mogelijk kan zijn, zelfs voor de bestrijding van criminaliteit in het algemeen, mits technisch daadwerkelijk wordt verhinderd dat die IP-adressen met andere verkeers-, locatie- of identiteitsgegevens kunnen worden gecombineerd tot een gedetailleerd persoonsprofiel. Het Hof spreekt daarbij over een waterdichte scheiding van gegevenscategorieën, beperkte bewaartermijnen, onafhankelijke controle en gebruik van de IP-gegevens uitsluitend voor identificatie.

Daarmee wordt de privacydiscussie in feite deels een architectuurvraag. Het verschil tussen een database met een IP-adres en een systeem waarin datzelfde IP-adres onmiddellijk gekoppeld kan worden aan account, locatie, communicatiepartners, tijdlijn en apparaatinformatie is juridisch en praktisch zeer groot. Het gaat dus niet alleen om hoeveel gegevens worden opgeslagen, maar ook om hoe koppelbaar die gegevens zijn.

Op lokaal en nationaal niveau betekent dit dat gewone technische logging steeds vaker onderdeel kan worden van strafrechtelijk onderzoek. Een webserver, VPN-provider of communicatiedienst kan gegevens voor beveiliging, fraudedetectie of operationeel beheer loggen. Wanneer die gegevens bestaan op het moment dat een rechtsgeldig bevel wordt ontvangen, kunnen ze vervolgens elektronisch bewijs vormen. Een dataset hoeft dus oorspronkelijk niet voor opsporing te zijn aangelegd om later wel voor opsporing relevant te worden.

Daar ontstaat ook een klassiek privacy-effect van bewaartermijnen. Hoe langer operationele logs worden bewaard, hoe groter het tijdvenster waarin historische gebeurtenissen kunnen worden gereconstrueerd. Tegelijkertijd groeit daarmee ook de hoeveelheid persoonsgegevens die kan worden gestolen, gelekt, intern misbruikt of voor een ander doel kan worden opgevraagd. Dat is geen eigenschap van politieonderzoek, maar van iedere centrale verzameling historische metadata.

Op Europees niveau verandert vooral de snelheid en afstand tussen overheid en dienstverlener. Sinds 18 augustus kan een bevoegde autoriteit in de ene lidstaat onder de e-Evidence-verordening rechtstreeks een provider of diens juridische vertegenwoordiger in een andere deelnemende lidstaat benaderen. De normale reactietermijn is tien dagen, in noodgevallen acht uur. Dat is een forse versnelling ten opzichte van klassieke rechtshulp, die volgens de Europese Commissie via bestaande procedures maanden kon duren.

Daar staan juridische grenzen tegenover. Een verstrekkingsbevel moet noodzakelijk en proportioneel zijn. Voor abonneegegevens en gegevens die uitsluitend nodig zijn om iemand te identificeren, waaronder bepaalde IP-logs, kan zo'n bevel voor alle strafbare feiten worden gebruikt. Voor uitgebreidere verkeersgegevens en de inhoud van communicatie gelden strengere criteria, waaronder in beginsel een strafbaar feit waarop in de verzoekende lidstaat een maximale gevangenisstraf van ten minste drie jaar staat, naast specifieke categorieën zoals cybercrime en terrorisme.

Dat verschil is privacytechnisch relevant. De Europese wetgever behandelt een IP-adres dat uitsluitend wordt gebruikt om een gebruiker te identificeren expliciet anders dan een dataset waarmee iemands communicatiegedrag of inhoud kan worden gereconstrueerd. De juridische categorie wordt dus mede bepaald door wat er met de gegevens kan worden afgeleid, niet uitsluitend door het technische datatype.

Op mondiaal niveau wordt het nog interessanter. De e-Evidence-verordening kijkt niet primair naar de fysieke locatie van een server. Een dienstverlener die diensten in de EU aanbiedt en onder het systeem valt, kan een bevel ontvangen voor gegevens ongeacht waar die gegevens fysiek zijn opgeslagen. Hierdoor sluit de juridische werkelijkheid beter aan op cloudinfrastructuren waarin een gebruiker, dienstverlener, juridische entiteit en datacenter zich in vier verschillende jurisdicties kunnen bevinden.

Dat betekent niet dat Europees recht automatisch boven recht uit derde landen staat. De verordening bevat juist een aparte procedure voor situaties waarin verstrekking strijdig zou zijn met wetgeving van een derde land. Een provider kan daar bezwaar tegen maken, waarna een rechter de conflicterende verplichtingen, fundamentele rechten, belangen van het derde land en de verbinding met beide jurisdicties moet beoordelen.

Het gevolg van deze ontwikkeling is daarom niet simpelweg "meer toegang tot gegevens". Er ontstaat een steeds internationaler systeem waarin lokale technische metadata, nationale opsporingsbevoegdheden, Europese productiebevelen en mondiale cloudinfrastructuur rechtstreeks op elkaar aansluiten.

Vanuit privacy bekeken ligt de cruciale grens daardoor steeds minder bij de vraag of de inhoud van een bericht gelezen kan worden. De veel grotere hoeveelheid metadata eromheen kan al vastleggen wanneer iemand actief was, vanaf welk netwerk, onder welk account, met welke dienst en mogelijk met welke andere identifiers. Losse gegevens kunnen weinig zeggen. De combinatie kan zeer veel zeggen.

Juist daarom legt het Europese Hof zoveel nadruk op doelbinding, korte bewaartermijnen, noodzakelijkheid, proportionaliteit en technische scheiding van datasets. Niet omdat ieder IP-adres of logbestand op zichzelf een zwaar privacymiddel is, maar omdat de informatiewaarde exponentieel toeneemt zodra verschillende bronnen onderling gekoppeld kunnen worden.

Het Europol-rapport laat vooral zien dat precies die metadata inmiddels operationeel zeer waardevol zijn geworden. De privacy-impact wordt uiteindelijk niet bepaald door het bestaan van één logregel, maar door de schaal waarop dergelijke gegevens worden bewaard, de periode waarover dat gebeurt, de mogelijkheid ze met andere databronnen te verbinden en de juridische en technische barrières die tussen opslag, koppeling en toegang blijven bestaan..

Europol / SIRIUS:
https://www.europol.europa.eu/media-press/newsroom/news/growing-number-of-data-requests-and-complex-legal-landscape-among-key-challenges-for-accessing-electronic-evidence

EU e-Evidence Verordening 2023/1543:
https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX:32023R1543

Officiële EUR-Lex publicatie:
https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2023/1543/2023-07-28/eng

Europese Commissie over grensoverschrijdend e-Evidence:
https://commission.europa.eu/law/cross-border-cases/judicial-cooperation/types-judicial-cooperation/e-evidence-cross-border-access-electronic-evidence_en

Nederlandse uitspraak over bewaarplicht telecommunicatiegegevens:
https://uitspraken.rechtspraak.nl/details?id=ECLI:NL:RBDHA:2015:2498

Hof van Justitie EU, arrest over IP-adressen en gegevensbewaring:
https://infocuria.curia.europa.eu/tabs/redirect/juris/documents.jsf?critereEcli=ECLI:EU:C:2024:370
Dr. Sbaitso

EDIT: Nee ik werk al langer in cybersecurity dan dat er LLM’s zijn.

[Reactie gewijzigd door DigitalExorcist op 28 augustus 2026 13:50]

Inderdaad sowieso Ai gebruikt.
Op zich niks mee dat ze die gegevens willen hebben mits het gericht opgevraagd zou worden en niet met een sleepnet wordt binnen gehaald.
Vreselijk hoor, zo'n sleepnet. Maarre... wat dacht jij dat b.v. Meta doet? Precies, die bewaren en bewerken dus diezelfde gegevens en weten dan dat wij een band hebben als we elkaar regelmatig WhatsAppen. Wat ik echt grappig vind is dat er mensen zijn die er bezwaar tegen hebben dat de politie je gegevens opvraagt maar niet tegen Meta die hetzelfde doet, men heeft kennelijk meer vertrouwen in Meta dan in de eigen regering...

En hoe zou dat process werken? Als ik net een aanslag heb gepleegd en met name dat de week ervoor opvallend veel contact met jou heb gehad, dan krijg jij bezoek...
Je hebt gelijk. Dat sleepnet gebruikt niet alleen opsporing maar ook commerciële partijen. Het probleem bij opsporing is dat ze niet data bij een misdrijf zoek maar "mogelijk" gaan zoeken naar een vermeend misdrijf of ander gedrag in de data. Maar commerciële data vergaring is ook zeer problematisch. Er moet op beide fronten gewaakt worden.
Het probleem bij opsporing is dat ze niet data bij een misdrijf zoek maar "mogelijk" gaan zoeken naar een vermeend misdrijf of ander gedrag in de data.
Nogmaals, hoe kom je hierbij? Dit mag de politie (ik neem aan dat je politie bedoeld met opsporing) helemaal niet doen en gebeurd naar mijn weten ook helemaal niet. Althans, niet van legitieme online diensten of aanbieders.

In het verleden zijn er natuurlijk wel vaak onderzoeken geweest naar bijv. chatdiensten die voor criminele bedoeld waren waarbij die dienst zelf het onderwerp van het onderzoek was waarna vervolgens in de gegevens van de diensten gezocht is naar de gebruikers en daarop doorgepakt is. Dat is geen sleepnet.
Ik heb ook bezwaar tegen Meta. Maar het verschil is wel dat de politie een uitvoerende macht is in dit land. Je hebt als burger geen opt-out in je interactie met justitie, en wel in het gebruik van de diensten van Meta (dat is ook niet waterdicht, maar dat principe bestaat richting de staat helemaal niet)
En hoe zou dat process werken? Als ik net een aanslag heb gepleegd en met name dat de week ervoor opvallend veel contact met jou heb gehad, dan krijg jij bezoek...
Dat is dan prima. Omdat ze jouw als verdachte hebben geïdentificeerd en dan specifiek jouw gegevens opvragen en kijken met wie heb jij contact gehad.

Een sleepnet is: Er was een aanslag in bv Utrecht, dus we verzamelen alle communicatie van iedereen die in Utrecht was afgelopen 3 weken.
Ik vertrouw de politie 10x meer met mijn gegevens dan een Meta. Meta verkoopt profielen door waardoor ik ellende kan krijgen op allerlei vlakken. De politie zorgt nog altijd voor mijn veiligheid.
Ik vertrouw ze beiden voor geen meter. Mensen zijn mensen. Politie misbruikt systemen voor prive zaken en kennen de wet zelf niet, bewust of onbewust. Ik denk dat ik Meta meer vertrouw eerlijk gezegd, daar werken toch in het algemeen wat hoger opgeleide mensen met een hoger loon, en dus minder vatbaar voor wangedrag.
Het wangedrag bij Meta zit niet speciaal bij die "hoger opgeleide mensen" maar in het beleid van de top. Ik ben het daarom volledig eens met @kujinshi.
Maar dat Meta niet te vertrouwen is, is algemeen bekend (geschiedenis). Het grote verschil is dat je geen producten van meta hoeft te gebruiken. Je hebt geen keuze om je te onttrekken aan het systeem van de politie. Daar zit iedereen in en daar wordt misbruik van gemaakt.

En hieronder schreef iemand over het god-complex bij hoogopgeleide Meta werknemers, daar zullen menig politieagenten zeker niet aan onderdoen. Laten we het erop houden dat macht corrumpeert, in alle lagen, in elk beroep.
Maar als je nu op Meta zit, zit je er toch... de Familiefoto van je tante, berichtjes op Whatsapp, waar jij ook bij zat omdat je 5 jaar geleden in die chatgroep zat, enz.
Dan moet je eens kijken hoeveel hoogopgeleide mensen met een hoog loon rondlopen met een godcomplex.

Dan hoef je waarschijnlijk niet verder te kijken dan in de spiegel, wanneer je minder hoog opgeleide mensen (hoger of minder hoog dan wat?) met een minder hoog loon (opnieuw: hoger of minder hoog dan wat?) vatbaarder vindt voor wangedrag.

En heb je de berichten gemist over hoe en waar bedrijven als Meta berichten laat modereren, meldingen laat evalueren en spraakherkenning controleert? Veel gaat tegenwoordig via AI, maar er wordt ook veel uitbesteed aan bedrijven in de VS, Europa en ontwikkelingslanden waar mensen het minimumloon verdienen met het doorspitten van jouw en mijn gegegevens. Over het algemeen zijn de omstandigheden waaronder ze werken niet al te best en krijgen ze geen ondersteuning bij het verwerken van de meest walgelijke zaken die ze onder ogen kunnen krijgen. Ik vraag me af hoe vatbaar voor wangedrag zulke mensen zijn.
Ik snap niet zo goed waarom je dit steeds schets alsof de keuze is Politie of Meta, jij begon met "Ja maar Meta verzameld ook data". Dat is geen argument om de politie dat ook te laten doen. Maar een argument om dat bij Meta ook aan banden te leggen.

Hoog tijd dat we het massaal verzamelen van data van techgiganten ook aan ernstige banden leggen.
Ik heb ook bezwaar tegen Meta. Maar het verschil is wel dat de politie een uitvoerende macht is in dit land. Je hebt als burger geen opt-out in je interactie met justitie, en wel in het gebruik van de diensten van Meta (dat is ook niet waterdicht, maar dat principe bestaat richting de staat helemaal niet)
Het verschil is dat de politie als uitvoerende macht onder toezicht staat van de politiek en dat de politiek onder toezicht staat van gekozen volksvertegenwoordigers. Daar mankeert misschien wel het één en ander aan, maar dat is 1000x meer toezicht dan er op Meta c.s. is.

En in de praktijk is er wel degelijk een opt-out in je interactie met justitie, ook al is het een vrij drastische. Dat heet emigratie.
Het lijkt een dooddoener, van: Wanneer het je hier niet bevalt dan rot je maar op naar en ander land. Maar in dit geval, gebruik van gegevens door justitie, is dat wel de reden waarom asielzoeker (die niet vanwege economische redenen of oorlog vluchten) hun eigen land verlaten. Dat is zeer nadrukkelijk een opt-out uit het justitiële systeem van hun eigen land.
[...]

Het verschil is dat de politie als uitvoerende macht onder toezicht staat van de politiek en dat de politiek onder toezicht staat van gekozen volksvertegenwoordigers. Daar mankeert misschien wel het één en ander aan, maar dat is 1000x meer toezicht dan er op Meta c.s. is.
Juist, en onderdeel van dat toezicht is dat zij moeten onderzoeken en onderbouwen waarom ze gegevens willen aftappen of verzamelen van iemand. Waarbij een rechter bepaald of dat gegronde redenen zijn om de privacy van een burger te schenden.

Sleepwet achtige taferelen zijn de afbreuk van die controle en toezicht, en daarom ben ik daar ook tegen.
De politie kan dan ook geen gebruik maken van sleepwet-achtige taferelen.
Vreselijk hoor, zo'n sleepnet. Maarre... wat dacht jij dat b.v. Meta doet? Precies, die bewaren en bewerken dus diezelfde gegevens en weten dan dat wij een band hebben als we elkaar regelmatig WhatsAppen. Wat ik echt grappig vind is dat er mensen zijn die er bezwaar tegen hebben dat de politie je gegevens opvraagt maar niet tegen Meta die hetzelfde doet, men heeft kennelijk meer vertrouwen in Meta dan in de eigen regering...
Om het kringetje helemaal rond te maken betalen opsporingsdiensten om toegang te krijgen tot de data die Meta heeft verzameld. Ze mogen zelf geen sleepnet gebruiken maar ze mogen wel data uit de markt kopen, dus zorgt de markt wel voor een sleepnet.
Nog leuker! En eigenlijk niet meer dan logisch...
Waar, maar ik denk dat veel mensen die gillen over het sleepnet van de politie, zeker buiten Tweakers, te weinig denken over de macht die ze vrolijk aan Amerikaanse mil- bil- triljoenairs overhandigen, i.p.v. een door de staats instantie, waar we uiteindelijk nog steeds iets over te zeggen hebben.
Maar dat betekend dat dit dus wel bewaard is.
Dat is ook niet zo'n probleem, mits voor een beperkte periode, en niet tot het einde der tijden, en goed beveiligd.

Maar ja, veel gegevens zijn kut beveiligd en opsporing gebruikt de sleepnetmethode.
"... en opsporing gebruikt de sleepnetmethode."
Ik denk dat je in de war bent met de inlichtingendienst(en)? De opsporing moet zich naar mijn weten gewoon aan het wetboek strafvordering houden en werkt onder bevoegd gezag van het openbaar ministerie. Dergelijke logging kan en mag alleen opgevraagd worden als er sprake is van verdenking van een strafbaar feit van een individu en hier zitten allerlei waarborgen omheen. Er worden echt niet "als een sleepnet" logs opgevraagd bij providers om te zoeken naar strafbare feiten.
Voor strafrechtelijke opsporing geldt inderdaad dat men gebonden is aan het Wetboek van Strafvordering. Telecom- en internetgegevens mogen niet willekeurig worden opgevraagd. Er moet een wettelijke grondslag zijn en in veel gevallen een verdenking of een concreet opsporingsonderzoek. Bevoegde diensten mogen gegevens opvragen via onder meer het CIOT-systeem, maar dat mag alleen wanneer dit noodzakelijk is voor een onderzoek.

De AIVD en MIVD zijn geen opsporingsdiensten maar inlichtingendiensten. Hun bevoegdheden zijn geregeld in de Wiv 2017. Die wet geeft onder voorwaarden mogelijkheden voor zogenoemde onderzoeksopdrachtgerichte interceptie, in het publieke debat vaak de "sleepnetbevoegdheid" genoemd. Daarbij kan communicatie breder worden verzameld dan alleen van een reeds bekende verdachte. Dat betekent echter niet dat zij onbeperkt alles mogen verzamelen. Volgens de wet zijn voorafgaande toestemming en toetsing vereist en is er toezicht door de TIB en CTIVD.

Kritiek is echter wel op zijn plaats. AIVD en MIVD proberen vaak buiten het boekje om toch weer de kant van de sleepnet op te gaan en toezicht moet vaak achteraf handhaven.
Toezichthouders: AIVD verwerkte gegevens van verdachten niet altijd goed - Tweakers
AIVD en MIVD moeten datasets met privégegevens schrappen wegens te lang bewaren - Tweakers
Geheime diensten gaan nog steeds bar slecht om met data van Nederlandse burgers - Tweakers
Ctivd ziet 'onzorgvuldigheden' bij inzet van virtuele agenten door AIVD en MIVD - Tweakers
Toezichthouder gaat inzet van virtuele agenten door AIVD onderzoeken - Tweakers
Technisch lid Hubert van toezichthouder inlichtingendiensten stopt om nieuwe wet - Tweakers
Tijdelijke wet laat inlichtingendiensten sneller handelen tegen cyberaanvallen - Tweakers (Met de tijdelijke wet kan er een toetsing plaatsvinden tijdens en na acties van de inlichtingendiensten, in plaats van ervoor.)
'AIVD verzamelde via hacks grote hoeveelheden data onrechtmatig' - Tweakers
'Strengere regels zijn nodig voor opsporing via openbare bronnen door AIVD' - Tweakers
Toezichthouder: AIVD en MIVD hielden niet genoeg toezicht bij kabelinterceptie - Tweakers

[Reactie gewijzigd door Jacco011 op 28 augustus 2026 10:11]

Dat is ook niet zo gek, webservers zijn standaard geconfigureerd om basale gegevens te loggen, hierbij gaat het o.a. om IP-adres, User Agent (welk[e] browser/programma er gebruikt is voor de request) en het doeladres.

Voor ontwikkelaars is dat dan soms weer handig voor als er problemen met een website/webapp gemeld wordt.

Het is -in de meeste gevallen- in elk geval niet speciaal bewaard voor de opsporingsdiensten...
Providerdataretentie is niet meer verplicht, maar dat betekent helaas niet dat er geen providers zijn die het niet doen. Maar goed, een goedkope VPN-verbinding naar een ander land is alles dat je nodig hebt om dat op te lossen.
In Belgie is dat zeer zeker nog een verplichting van ISP's.
Onder de telecom-wetgeving moeten ISP's zo'n 12 maanden de nodige data bijhouden

> wanneer & welk IP adres werd uitgegeven voor welke gebruiker, indien CGNAT de nodige port-info om de het plaatje compleet te houden.
> welk soort abonnement heeft die gebruiker

Je zal vb dus via de nodige VPN / Onion kanalen moeten werken om dit wat wazig te houden
Alles wat u ooit op een website aan gegevens invult inclusief alle metadata blijft bewaard totdat de server wordt uitgezet vanwege faillissement of andere reden. En zelfs dan is het waarschijnlijk al gehackt en verkocht.

Had u anders gedacht dan?
In drievoud.
  • Politie
  • OM
  • Rechtbank
Waarom willen ze die gegevens dan? - zou ik mij toch eerst afvragen.
En van wie?
Krijg je te horen dat ze jouw gegevens hebben? Mag je ze inzien? Wat wordt hiermee bestreden of mogelijk voorkomen? Wij burgers hebben ook andere belangen dan de politiediensten als organisatie; nog los dat politie een uitvoerend orgaan is en daarmee dus speelbal van de politiek.

Voor welk probleem is dit een oplossing, en is de doelmatigheid, subsidiariteit, proportionaliteit en effectiviteit wel in orde?
Vinden we het dat wel waard? Het is namelijk niet gratis, het kost iedereen tenminste veel privacy.

Dit soort data voor terugkijken is ook een glijdende helling naar dit soort data voor vooruitkijken. Bovendien vind je het wellicht goed dat de huidige overheid deze data heeft. Maar weet jij wie er morgen aan de macht is?
Anecdotisch, maar als beheerder heb ik ook een paar keer gegevens aan de FIOD moeten aanleveren. Ging altijd om IP-adressen met datum/tijd.
Hoewel dit in eerste instantie misschien raar klinkt, denk ik juist dat dit logisch is in deze situatie. Vaak is het natuurlijk dat als er all een process loopt, dat je moet kunnen bewijzen welke persoon het nou was, of dat het zij waren op dat moment die het gebruikte, en daarvoor zijn logs/IP adressen natuurlijk veel meer voorkomend. Want laten we zeggen dat bijvoorbeeld persoon A een account heeft op dat forum dat een link legt naar een ander via username/connecties/whatever, dan moet je well bewijzen dat het die gebruiker was.

Het is verwacht ik ook vaker tot toepassing omdat dit soort gegevens ook vaker beschikbaar zijn.

Als voorbeeld nemen we een random forum, die hoeft geen informatie te hebben over waar een gebruiker woont, dus dan vraagt hij het ook niet. Dus dit is ook niet informatie die de politie kan opvragen. Vergelijk dit met de IP adressen en logs, die zijn er bijna altijd, en zijn dus vaker tot toepassing. Server software zoals NGINX, Apache houdt dit soort informatie namelijk standaard bij tenzij dit expliciet uit wordt gezet.

De vraag lijkt me hier ook een beetje op sturend, want het is “Welke drie soorten data het belangrijkste zijn”, maar als bepaalde types data weinig beschikbaar zijn, dan zijn die ook niet nuttig.

[Reactie gewijzigd door Stetsed op 27 augustus 2026 19:53]

Zij verwachten dat dit de grensoverschrijdende misdaadbestrijding op korte termijn aanzienlijk verandert.
Dat zal inderdaad aanzienlijk veranderen namelijk naar een surveillancestaat. We zouden meer mee gediend zijn als de grensoverschrijdende misdaad er aanzienlijk door zou verminderen. Maar vooralsnog zie ik dat niet gebeuren.
Een surveillancestaat heeft weinig impact op grensoverschrijdende misdaadbestrijding.

Kijk naar China, Noord Korea, Rusland, Iran. Landen die je kan beschouwen als een surveillancestaat, maar geen daarvan draagt noemenswaardig bij aan grensoverschrijdende misdaadbestrijding.

Terwijl de Benelux en Europa juist daar in beter zijn door samenwerking en uitwisselen van gegevens.

Dat is grensoverschrijdende misdaadbestrijding.
Elke provider in nederland moet dagelijks deze en veel meer gegevens delen met het CIOT wat dit vervolgens beschikbaar stelt voor overheids diensten.

dus in het kort: dit bestaat al jaren en word volgens de plannen een Europees breed systeem “cross border”
Wie met wie praat is belangrijker dan wat er precies gezegd wordt. Zo wordt het sociale netwerk om personen heen gebouwd is me ooit verteld in een podcasat, of radiointerview.
Politie wil een beeld maken hoe een crimineel zich verplaatst en beweegt, wat zijn/haar gewoonten zijn. Dan kan je goed een fuik opzetten of bewijs verzamelen.

Wat een crimineel zegt doet er weinig toe, zijn daden en de bewijslast overruled dat.
Is een methode die al in de tweede wereldoorlog werd gebruikt in Signal Intelligence, traffic analysis noem je dat.
Leuk dat alles gelogd wordt, ip adressen verzamelen en dergelijke. Maar als men ongestoord over de grens kan rijden schiet het ook niet echt op.

Alles wordt gemonitord maar toch komen er mensen aan in bijvoorbeeld Ter Apel, die hier geen kans zouden moeten maken.

Weet je nog die loodgieter in die ene plaats die als een soort doelwit voor bommen werd gebruikt? Ondanks CCTV?

Melden van diefstal, onbegrepen gedrag en dergelijke wordt nauwelijks opgepakt door de politie of het OM.

Wat heb je dan aan al dat gelog als er daarna weinig mee gebeurd?
Probeer maar eens een grensovergang te vinden zonder cameratoezicht. Los van het feit dat je hoogstwaarschijnlijk een telefoon bij je hebt en/of in een auto zit met LTE kaartje.
Camera's stoppen geen reizigers. Wel handig om na afloop te kijken wie wanneer waar na toe ging in combinatie met de mobiele data.

Ik zie dat ook in het OV. Alles wordt gelogd en opgenomen. Maar uiteindelijk zal iemand die vervelende reiziger uit de bus of trein moeten zetten. Met opvolging. Daar schort het wel eens aan.
Misschien gebeurt er nauwelijks of weinig aan dingen die jij belangrijk lijkt te vinden. Zoals asielzoekers en vluchtelingen tegen de muur aanzetten en doorlichten. En (gelukkig) nauwelijks of weinig aan dingen die ik onbelangrijk vind, zoals roddelpraat ( "Weet je nog die loodgieter in die ene plaats die als een soort doelwit voor bommen werd gebruikt? Ondanks CCTV?")

Er zit een heel groot verschil tussen jouw reactie en de reactie van @DigitalExorcist is mijn bescheiden mening.

[Reactie gewijzigd door Obfzk8R op 28 augustus 2026 12:10]

Iedereen heeft natuurlijk recht op zijn eigen mening.

Mijn ervaring is dat het vaak schijnveiligheid bied, al dat loggen en datasets verzamelen.

Een van de wrangste voorbeelden was de NSA die t-splitsingen aanlegde op glasvezel kabels. Mega datacentrums voor opslag en analyse. Uiteindelijk bleek het iets te zijn als proberen te drinken uit een brandslang. De "bad actors" glipten er gewoon doorheen. De oplossing was dus niet nog meer AI, harde schijven en t-splitsingen maar gewoon goed onderzoek doen in het veld.
Ik vind dit soort pro-contra discussies op het niveau van gewone burgers best zinloos. Weinigen kunnen genoeg onderbouwing geven waarom het wel of niet wenselijk is dat een willekeurige persoon hen op beeld zet. (En Dan heb ik het niet over pedo's of andere soorten mentaal vreemde mensen, die bewust hun potentiële slachtoffers Gaan lopen filmen.) Hypothesisch zou ik het zeker niet fijn vinden als een opgedoken beeld van mij bewijst dat ik een leugenaar, fraudeur, oplichter, etc. ben. Ik zou het niet fijn vinden als bewust of onbewust opgenomen beelden van mij misbruikt kunnen worden. Door bijvb. kwaadaardigen die dan kunnen concluderen dat ik op vakantie, zakenreis ben en dus niet thuis. Maar daarentegen zou ik degene die de persoon heeft gefilmd die iets vervelends tegen mij, mijn kinderen, gezinsleden heeft gedaan behoorlijk dankbaar zijn voor die beelden. Ik beschouw mijzelf redelijk gezond van geest, heb een belcanera bij de voordeur, die teveel (voorbijgangers) filmt naar mijn zin. Maar toch is die deurbel handig en zou ik niet meer genoegen nemen met een gewone deurbel.
Ik zie de voordelen van zo'n deurbel wel in. Het is gewoon handig als bijvoorbeeld e pakketbezorger aanbelt. Zolang de beelden onder jouw beheer zijn zal er niemand wakker van liggen want jij moet de beelden dan eventueel afgeven.

Het grootste bezwaar, denk ik, zijn die gekoppelde camera's of deurbel camera's die naar een centrale server uploaden. Dat één persoon dus een heel gebied kan overzien.

Fijn dat mijn kinderen worden beschermd argument kan je voor elk illegaal voorwerp gebruiken. Als je buur een inbreker in zijn been schiet voordat deze je kinderen wat engs aan doet zal iedereen blij zijn, ook al is dat wapen illegaal. Maar ja, de andere zijde van de munt is dat hij dus wel een wapen heeft en daar rare dingen mee kan doen.
Daarom vind ik dit soort discussies dus dan ook best zinloos op bepaalde niveau's. De meesten willen eigenlijk niet hun eigen perks kwijtraken, maar over perks van anderen valt wel te praten of gemakkelijk te beslissen.
Nederland behoort tot de landen die intensief gebruikmaken van digitale opsporing, waarbij de nadruk steeds minder ligt op de klassieke telefoontap en steeds meer op metadata, cloudgegevens en digitale forensische technieken. Verder heeft de politie in Nederland samen met oa Frankrijk een paar keer servers gehackt waar criminelen hun informatie uitwisselden.
I need to know everything! How else can I know whether or not I need to know?

Om te kunnen reageren moet je ingelogd zijn