Kabinet worstelt met begroting: coalitie botst over box 3 en te rechtse koers
D66 en CDA vinden dat minister van Financiën Eelco Heinen (VVD) de begroting te veel naar rechts trekt en willen dat de VVD meer toenadering zoekt tot de linkse oppositiepartij Pro. Daarover vond woensdagavond spoedoverleg plaats binnen de coalitie. Ook de nieuwe invulling van box 3 vormt een obstakel, terwijl het kabinet uiterlijk maandag een conceptbegroting naar de Raad van State moet sturen.
Onvrede bij D66 en CDA over koers Heinen
Heinen liet woensdag weten dat de begroting rond was en dat deze zowel wensen van links als van rechts zou verenigen, zodat een meerderheid haalbaar zou zijn. Bij D66 en CDA leeft echter ontevredenheid over de gekozen richting.
Met Pro erbij zijn meerderheden makkelijker te vinden, zeker in de Eerste Kamer, zegt politiek verslaggever Michiel Jurrjens. Volgens hem zetten D66 en CDA daarom zowel achter als voor de schermen druk op de VVD om meer richting Pro te bewegen.
D66-fractievoorzitter Jan Paternotte zei woensdagavond bij Goedenavond Nederland dat de afstand tussen VVD en Pro weliswaar groot is, maar dat dit samenwerking niet hoeft uit te sluiten. Hij wees op het kabinet-Rutte II, waarin VVD en PvdA destijds samenwerkten, en op de steun die D66 vanuit de oppositie ooit samen met de SGP gaf aan een begrotingsakkoord.
VVD huiverig voor toenadering tot Pro
Voor de VVD ligt een koerswijziging richting Pro gevoelig. Volgens Jurrjens werd de verkiezingscampagne van vorig jaar oktober voor de VVD grotendeels gered doordat de partij zich stevig afzette tegen Pro. Tijdens de kabinetsformatie hield de partij vast aan het standpunt dat de inhoudelijke verschillen met Pro te groot waren, wat destijds leidde tot het huidige minderheidskabinet.
Afgelopen maandag vond een gesprek plaats met Pro-leider Jesse Klaver, maar dat bleef tot nu toe het enige overleg met die partij. Met JA21 vonden intussen al vijf gesprekken plaats, wat binnen de coalitie voor onvrede zorgt. D66 en CDA vinden dat Pro meer kans moet krijgen in de onderhandelingen over de begroting, terwijl de VVD geen voorkeur voor links wil uitspreken uit angst de goede verhoudingen met rechtse oppositiepartijen als JA21 en SGP te schaden. Premier Jetten leidde woensdagavond de coalitieoverleggen hierover.
Box 3 dreigt te sneuvelen in Eerste Kamer
Naast de koersdiscussie vormt box 3 een groot struikelblok, meldt het FD. De nieuwe invulling van box 3, met een vermogensaanwasbelasting, ligt momenteel in de Eerste Kamer, nadat de Tweede Kamer dit voorjaar akkoord ging. Onder die belasting wordt onder meer belasting geheven over aandelenbeleggingen die op papier meer waard zijn geworden, maar nog niet zijn verkocht.
Zonder aanpassing dreigt het voorstel in de Eerste Kamer te sneuvelen, omdat daar geen meerderheid voor is. Dat zou de staat miljarden kosten. Het kabinet werkt aan aanpassingen, maar die leveren op hun beurt ook weer minder geld op. Dat geld is echter nodig om andere lastenverzwaringen te verzachten, zoals de vrijheidsbijdrage: de verhoging van de inkomstenbelasting om hogere defensie-uitgaven deels te dekken. Voert het kabinet die verhoging door, dan leidt dat tot koopkrachtverlies, en het kabinet onderzoekt hoe dat kan worden opgevangen.
Tijdsdruk richting Prinsjesdag
De tijd dringt. Donderdag moet een conceptbegroting naar de Raad van State, of anders uiterlijk maandag 31 augustus, de laatste dag van de maand. De definitieve begroting moet op Prinsjesdag, 15 september, worden gepresenteerd. De uitkomst van het spoedoverleg van woensdagavond is nog niet bekend; de gesprekken worden donderdag voortgezet.
Kabinet-Jetten in vak K - 2026 (@TweedeKamer-crop)