Oekraïense aanvallen op energie-infrastructuur dwingen Rusland tot extra uitgaven van miljarden per maand

De Russische regering is druk bezig om de brandstofproblemen in het land onder controle te brengen. De Doema, het Russische parlement, voerde deze week onder meer een wetswijziging door om prijsstijgingen op de binnenlandse markt te beteugelen, zo meldden Russische onafhankelijke en staatsmedia.

Brandstofproblemen ontstonden vanaf het voorjaar als gevolg van een serie ontwrichtende Oekraïense drone-aanvallen op raffinaderijen en energie-infrastructuur en leidden in de afgelopen weken tot chaotische taferelen bij benzinestations in het land. Volgens persbureau Reuters zakte de benzineproductie begin juli tot slechts 65 procent van het gemiddelde seizoensverbruik.

Om aan de interne vraag te kunnen voldoen mogen oliebedrijven sinds april hun benzine niet meer aan het buitenland verkopen. Sinds begin juli geldt een vergelijkbaar exportverbod voor diesel en ook de uitvoer van kerosine is aan banden gelegd. Omdat de prijzen op de buitenlandse markten hoger liggen, lijden oliebedrijven hierdoor flinke verliezen. Met de jongste wetswijzigingen kunnen oliemaatschappijen makkelijker worden gecompenseerd voor die financiële tegenslag, zo verklaarde de Russische minister van Energie Sergej Tsiviljov vorige week. Om de regio Moskou, waar een zesde van de Russische bevolking woont, te ontzien worden olietransporten vanuit Siberië verlegd en wordt de import uit Wit-Rusland opgeschroefd, zo schreef Reuters.

Prijsdemping

Tijdens een bijeenkomst over de brandstofproblemen, eind juni, eiste president Poetin dat de impact van Oekraïense „terroristische aanslagen op onze vreedzame burgerfaciliteiten en infrastructuur” tot een minimum zou worden beperkt. Alvorens het exportverbod op benzine van kracht ging, tekende Poetin begin juli voor de introductie van een prijsdempingsmechanisme, dat bedrijven compenseert voor leverantie aan de goedkopere interne markt. Ook kan brandstof dankzij de maatregelen sneller worden geïmporteerd op momenten van schaarste. Alleen bedrijven die zelf olie raffineren komen in aanmerking voor compensatie via het mechanisme, aldus de onafhankelijke Russische economie-nieuwssite The Bell.

Deze week stelde de Russische vicepremier Aleksandr Novak dat de tekorten in een groot deel van de Russische regio’s inmiddels onder controle zijn. Ook op de zwaar getroffen Krim werd de vrije verkoop van brandstof begin deze week gedeeltelijk hervat, zo meldden Russische media. Volgens Bloomberg komt het herstel mede doordat Oekraïne zijn aanvallen heeft verlegd van raffinaderijen naar schepen. Het persbureau constateerde op basis van berichten op Russische sociale media een landelijk herstel bij tankstations, al blijven regionale verschillen groot.

Ook de maatschappelijke onrust blijft. Zeker in afgelegen gebieden, waar inwoners afhankelijk zijn van auto en generatoren, en ouderen en zieken verstoken blijven van hulp aan huis. „Wat moeten we zonder brandstof? Koken op vuur en voedsel bewaren in de kelder? Hoe komen we bij de winkels voor boodschappen?”, citeerde Radio Free Europe een noodkreet aan de gouverneur van Novgorod op platform VKontakte. 

Volgens The Bell spendeert de Russische regering maandelijks maar liefst 350 miljard roebel, omgerekend bijna 4 miljard euro, aan prijsregulaties op de interne markt. Want het compensatiemechanisme kent een duidelijk gebrek, aldus de site. „Hoe hoger de wereldwijde olieprijzen, hoe meer de overheid moet uitgeven om het mechanisme in stand te houden.” Tussen april en juni, toen de olieprijzen omhoogschoten als gevolg van de oorlog in Iran, kostte het compensatiemechanisme de overheid volgens The Bell omgerekend bijna 7 miljard euro, ongeveer de helft van de inkomsten die de Russische begroting in diezelfde periode ontving.