Deze Chinese breinchip creëert nieuwe ‘supermensen’

Geopolitiek, importheffingen en andere taaie kost – daarmee was de Nederlandse handelsmissie bezig die minister Sjoerd Sjoerdsma van Buitenlandse Handel begin deze maand leidde langs de Chinese steden Beijing en Shanghai. Er was gelukkig ook tijd voor innovatieve techniek: Sjoerdsma en zijn gevolg brachten een bezoek aan StairMed, een Chinese start-up die een breinchip ontwikkelt die uiteindelijk ook gezonde mensen kan upgraden.

De brain computer interface (BCI) van StairMed is het Chinese antwoord op het Neuralink-project van Elon Musk: ultradunne sensoren in je brein zetten hersensignalen via een processor om in machinetaal. Je kunt na wat training met je gedachten ook een cursor of een muis bedienen, of een robotarm.

BCI’s die hersenactiviteit vertalen in beweging zijn er al jaren, maar volgens StairMed zijn hun ‘neurale elektroden’ veel flexibeler en geavanceerder dan wat Neuralink maakt. Ook de chip die de informatie verwerkt, zou veel kleiner zijn dan die van de concurrentie. Je laadt hem op via een draadloze lader die in een honkbalpet verstopt zit. StairMed heeft de chip inmiddels geplaatst bij zestien patiënten die vanaf de nek verlamd zijn, en verwacht hun aantal de komende maanden te verdubbelen.

Met wat oefening kunnen patiënten via de chip een robot besturen. Op een video is te zien hoe een van de patiënten op een scherm live meekijkt door de ogen van een robothond en het mechanische beest door de gang laat wandelen, de kamer binnen stuurt en tot stilstand laat komen naast zijn rolstoel. Hij is braaf.

Verbeter de wereld, begin bij jezelf

Eerder dit jaar kreeg StairMed een investering van 500 miljoen yuan (65 miljoen euro) van Alibaba en Tencent. Deze Chinese techreuzen financieren de volgende fase van de start-up: de biologische grenzen van het menselijk lichaam oprekken.

StairMed-oprichter Zhengtuo Zhao hoopt met een nieuwe versie van zijn breinchip, die meer dan 4.000 signalen kan verwerken, gezonde personen te ‘verbeteren’. Over acht tot tien jaar is de techniek er klaar voor, denkt hij. Tegen die tijd wil hij zelf ook wel zo’n chip in zijn hersenpan.

„De technologische vooruitgang gaat razendsnel; van stoommachines zijn we in tweehonderd jaar gekomen tot geavanceerde humanoids [robots met armen en benen]. En via informatienetwerken als het internet kunnen we razendsnel data uitwisselen. Maar mensen zijn de afgelopen tweeduizend jaar amper veranderd. We zijn de bottleneck”, stelt de oprichter.

De gangbare ‘interface’, taal, is beperkt, vindt Zhao: „Taal is een versimpelde, samengeperste versie van onze persoonlijkheid. We hebben meer bandbreedte nodig en om ons te verbinden met andere digitale en fysieke systemen.” De kunst is met slimme algoritmes hersenactiviteit te decoderen, ook in het prefrontale hersengebied. Zhao: „Daar zit de meeste informatie.”

Met een breinchip kun je straks een complexe robot of exoskelet, een structuur om het lichaam, besturen. StairMed zint op samenwerking met Unitree, de Chinese producent van zeer geavanceerde humanoids. Zulke robots hebben tientallen graden van vrijheid (verschillende soorten bewegingen), veel meer dan een gewone joystick aankan. Met een hersenchip is de bediening van een humanoid een fluitje van een cent, denkt Zhao.

Usb-staart

Kruip in de huid van een drone of robot, plug je hersens in in een netwerk: alsof je het script van Avatar of The Matrix leest. Huiveringwekkend ook. De oorlog op afstand komt nog dichterbij als soldaten vanaf een veilige plek militaire robots ‘belichamen’.

StairMed is niet de enige met zulke sciencefictionachtige plannen. Ook Max Hodak, medeoprichter van Neuralink en nu topman van zijn eigen start-up Science.Corp, dagdroomt van een ‘Avatarachtige’ interface: een paardestaart met usb-aansluiting, waarmee je in één keer in verbinding staat met een andere wereld dan je eigen brein. In een recent podcastinterview filosofeert Hodak een uur lang over de integratie van menselijke en kunstmatige intelligentie en de bandbreedte die daarvoor nodig is.

Dat klinkt misschien vergezocht, maar ondertussen maakt Science Corp serieuze vorderingen met PRIMA, een chip die mensen met een ernstige oogaandoening weer kan laten lezen. De techniek komt oorspronkelijk uit Frankrijk, en de behandeling is sinds deze week ook beschikbaar voor Europese patiënten. De PRIMA-chip vertaalt het beeld van een cameraatje op een bril in signalen voor het netvlies; je hersenen zetten het om in letters en woorden. Uiteindelijk is je brein volgens Hodak gewoon een computer, die input en output verwerkt. Nu alleen nog een usb-staart.