Noodtoestand rondom Madrid om uitslaande bosbranden, Frankrijk roept EU-hulp in voor blussen bij Bordeaux

In Spanje is de noodtoestand afgekondigd vanwege uitslaande bosbranden rondom hoofdstad Madrid en in de naastgelegen provincie Ávila. Dat heeft minister van Binnenlandse Zaken Fernando Grande-Marlaska in de nacht van donderdag op vrijdag besloten, nadat lokale autoriteiten aankaartten dat het voor hen ondoenbaar is om op zeker drie plaatsen tegelijk grote branden onder controle te krijgen. Het gaat om branden in Villa del Prado, San Martín de Valdeiglesias en Burgohondo.

Vanwege de combinatie van het blussen, de „ongunstige weersomstandigheden” en de inzet van een breed scala aan overheidsdiensten om onder meer evacuaties te regelen, neemt de regering het voortouw. Premier Pedro Sánchez belooft op sociale media dat zijn regering „alle middelen” inzet om de „verschrikkelijke branden” te bestrijden. Hij noemt ook branden bij andere Spaanse plaatsen, zoals León en Toledo.

Concreet neemt een speciale eenheid van de Spaanse defensie de komende dagen de operationele leiding van de brandbestrijding rondom Madrid op zich. In deze regio zijn inmiddels ruim tienduizend mensen geëvacueerd, onder wie de bewoners van vier verzorgingstehuizen. Ruim 270 brandweerlieden proberen met veertig blusvoertuigen de „extreme branden” onder controle te krijgen – vrijdagochtend melden ze daar nog niet in te zijn geslaagd.

De vorige keer dat Spanje de landelijke noodtoestand van dit kaliber (veiligheidsniveau 3) uitriep was in 2025, toen op het Iberisch Schiereiland dagenlang de stroom uitviel. In Spanje ligt de bevoegdheid om op te treden in noodsituaties nadrukkelijk bij de regionale overheden. Zij behouden doorgaans „niet zonder kritiek en controverse” de leiding, schrijft de Spaanse krant El País. Dat de regio Madrid donderdag de regering van Sánchez vroeg om de controle over te nemen, zou aanvankelijk met enige scepsis zijn onthaald. Een regeringsfunctionaris stelde dat zo’n hulpverzoek wel „toelichting en rechtvaardiging” behoeft. Uiteindelijk werd, twee uur na het verzoek, de beslissing genomen.

Fransen vragen hulp van EU

Frankrijk, waar ook diverse bosbranden woeden, heeft in de nacht van donderdag op vrijdag hulp van andere EU-lidstaten gevraagd om het vuur te bestrijden. „De situatie blijft zeer hooggespannen”, stelt president Emmanuel Macron op X. „In het bijzonder in de Gironde.”

De grote brand in de buurt van de stad Bordeaux, in het zuidwestelijke departement Gironde, heeft inmiddels ruim 8.700 hectare bos verwoest. Ruim twintigduizend inwoners en toeristen zijn uit voorzorg geëvacueerd. Vrijdagochtend gelaste de prefect van Gironde, Sophie Brocas, de „geleidelijk evacuatie van het gehele schiereiland” aan de baai van Arachon, „dorp voor dorp, tot de punt van Cap Ferret”. Dat meldt onder meer Le Monde.

Het Franse hulpverzoek valt onder het EU-mechanisme voor civiele bescherming – Nederland beriep zich daar in april ook op om de branden op de Veluwe te beteugelen. Frankrijk krijgt volgens Marcron „versterking van twee Kroatische Canadair-vliegtuigen, twee Portugese Air Tractor-vliegtuigen, evenals twee zware Tsjechische en Slowaakse Black Hawk-helikopters”. Eurocommissaris voor crisisbeheer Hadja Lahbib bevestigt dat de EU-hulp uit zeker drie watervliegtuigen bestaat.

Liveblog Extreem weer

Nu 141.000 mensen geëvacueerd vanwege bosbranden in het zuidwesten van Frankrijk, ook 60.000 in Spanje