AvroTros doet volgend jaar opnieuw niet mee aan Eurovisie Songfestival: ‘Evenement niet langer neutraal’

Ook volgend jaar zal AVROTROS niet deelnemen aan het Eurovisie Songfestival, meldt de omroep maandag. Of dat betekent dat Nederland niet deelneemt, is onduidelijk. Dat is aan de NPO. Het evenement is „niet langer neutraal”, schrijft AVROTROS, „nu één van de deelnemende landen nog steeds in een grootschalig militair conflict is verwikkeld”.

Vanwege de deelname van Israël besloot AVROTROS ook dit jaar al niet deel te nemen, net als Spanje, Slovenië, Ierland en IJsland. Spanningen in het Midden-Oosten werken „te veel door” in het festival en hebben „geleid tot grote verdeeldheid”, schrijft AVROTROS. De omroep heeft aangedrongen op transparante regels bij de European Broadcasting Union (EBU) en het deelnemersreglement werd twee weken geleden inderdaad aangepast. Maar de aanpassingen bieden volgens AVROTROS „onvoldoende vertrouwen dat het onafhankelijke en neutrale karakter van het Songfestival kan worden hersteld”.

Een land dat het Eurovisie Songfestival (ESC) wint, maar verwikkeld is in een „gewapend conflict” of te maken heeft met een „gevoelige geopolitieke situatie”, mag het evenement het jaar erop níet organiseren, zo staat in de nieuwe regels. En er zijn meer uitzonderingen toegevoegd: ook landen die hebben „geprobeerd de resultaten of de uitslag van het ESC op oneerlijke wijze te beïnvloeden”, of probeerden het „niet-politieke karakter” van de wedstrijd te ondermijnen, mogen geen organisator zijn.

De regels gaan met name over wie de wedstrijd wel of niet mag organiseren, en hoewel de aanpassingen nadrukkelijk lijken te gaan over Israël, wordt het land niet genoemd. Het maakt de aanpassingen niet helder genoeg, vindt AVROTROS. „Welke omstandigheden maken deelname wel of niet verenigbaar met het neutrale karakter van het Songfestival? Voor de omroep blijft onduidelijk op basis waarvan de EBU die afweging maakt.”

De NPO zegt maandag dat het de beslissing van AVROTROS respecteert, maar het ook „jammer” vindt. De publieke omroep „gaat zich bezinnen” over de komende editie. Of dat betekent dat een andere omroep gevraagd zal worden de Nederlandse inzending te organiseren zegt een woordvoerder niet. „Het is te vroeg om vooruit te lopen op de vervolgstappen, daar beraden we ons nu op.” 

‘Podium van verdeeldheid’

AVROTROS-directeur Taco Zimmerman zegt maandag dat het Songfestival een „podium van verdeeldheid” is geworden. „Als publieke omroep blijven wij trouw aan onze waarden. Die zijn voor ons leidend, ook als dat betekent dat we een evenement dat ons na aan het hart ligt, moeten loslaten.”

Songfestivalexpert en -commentator Cornald Maas schrijft op zijn Instagram-pagina dat hij teleurgesteld is over de beslissing van de Nederlandse omroep. Verbaasd is hij niet: aan „het humanitaire leed in Gaza, de onderdrukking van de persvrijheid” door Israël is sinds vorig jaar niets veranderd. Maar hij zou zelf wel een andere beslissing hebben genomen, schrijft hij, óók omdat de EBU de regels heeft aangescherpt.

Toen AVROTROS vorig jaar besloot niet mee te doen aan het Songfestival reageerde Maas ook al teleurgesteld. Hij is sinds 1993 professioneel betrokken bij het festival en was jarenlang commentator van de uitzending. Hoewel Nederland vorig jaar niet meedeed, zond de NOS het festival wel uit – met commentaar van Henry Schut en Jeroen Kijk in de Vegte.

De European Broadcasting Union (EBU) laat maandag in een reactie aan persbureau ANP weten dat het de beslissing van AVROTROS betreurt, maar er wel begrip voor heeft. Ook minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap Rianne Letschert (D66) deelde maandag woorden met die strekking. De keuze om niet mee te doen is aan AVROTROS, aldus de minister. Maar: „het plezier is toch een stuk groter als Nederland meedoet”.

Wel kan de NPO volgens Letschert met andere omroepen kijken naar een Nederlandse afvaardiging voor het festival. „Dus er is nog hoop voor alle fans.”