Zeker 55 doden en honderden vermisten na overstroming in Nepal en Tibet

De Chinese grenspost van Gyirong ligt op twee kilometer boven de zeespiegel in het Himalaya-gebergte. Woensdag om één voor elf ’s ochtends lokale tijd was het bij de brug over de grens met Nepal nog een ochtend zoals alle andere. Een ogenblik later is de brug er niet meer.

Op beelden van een beveiligingscamera is te zien hoe een gigantische massa kolkend water en gesteente zich uitstort over de grenspost. Tientallen mensen proberen te vluchten, vrachtwagens en touringcars worden weggespoeld alsof het speelgoedautootjes zijn. Dan wordt het beeld bruin.

Let op, schokkende beelden:

Woensdagavond rond 21.00 uur is duidelijk dat de verwoestende modderstroom zeker 160 levens heeft geëist in Nepal en Tibet. Dat aantal loopt waarschijnlijk nog op: Chinese en Nepalese autoriteiten melden dat er nog honderden mensen worden vermist.

De overstroming vond plaats in een afgelegen gebied langs de Trishuli-rivier. Die stroomt een stuk langs de grens tussen Nepal en (het door China ingelijfde) Tibet en loopt vanaf Gyirong verder door Nepal naar het zuiden. Op videobeelden van de publieke omroep Nepal Television is te zien hoe de vloedgolf door de valleien trekt en onderweg bomen, bruggen en hele gebouwen met zich meeneemt. Ook meerdere waterkrachtcentrales in de rivier zouden zijn vernietigd.

In China riep leider Xi Jinping de lokale autoriteiten woensdag onmiddellijk op om „alles op alles te zetten” om mensen te redden. Er zouden tweehonderd reddingswerkers onderweg zijn naar het getroffen gebied, uitgerust met onder meer graafmachines, drones en speciale scanapparatuur om nog levende slachtoffers op te sporen.

Permafrost

Wat de vloedgolf heeft veroorzaakt, is nog onduidelijk. In juli 2025 werd dezelfde plek ook al eens getroffen door een vloedgolf, al maakte die toen minder slachtoffers. Toen werd die veroorzaakt doordat in de bergen een stuk permafrost – door permanente bevriezing bijeengehouden modder en aarde – los was gekomen en in de rivier was gestort.

Ook nu noemen wetenschappers van de universiteit van Kathmandu in The Kathmandu Post een ijslawine als een mogelijke oorzaak. Ze wijzen erop dat uit data van de Amerikaanse geologische dienst USGS blijkt dat enkele minuten vóór de vloedgolf in Tibet een aardbeving plaatsvond met een kracht van 4,4. Maar ook zij zeggen dat het nog dagen kan duren voor er uitsluitsel over de oorzaak is.

Hydroloog Walter Immerzeel van de Universiteit Utrecht sluit zich bij zijn Nepalese collega’s aan: ook hij vermoedt dat de modderstroom het gevolg is van een lawine. De link met klimaatverandering is dan snel gemaakt, zegt hij. „Hoewel je nooit kunt zeggen dat deze lawine hier een gevolg van is, zie je wel dat alles in het hooggebergte instabieler wordt door de veranderingen in het klimaat.”  

Immerzeel kent de regio goed. Zijn onderzoeksgroep verricht metingen in de buurt van het getroffen gebied; zelf zou hij er in oktober weer naartoe gaan. Hij en zijn collega’s meten er onder meer de hoeveelheden ijs, smeltwater en de snelheid waarmee het water in de rivieren stroomt. In een appgroep met internationale wetenschappers stroomden woensdag de hele dag berichten binnen over de ramp. Die appgroep bestond al sinds een aardbeving in Nepal in 2015. „Maar dit ziet er nog heftiger uit.”

Pelgrims naar Tibet

Onder de vermisten bevonden zich woensdag ook honderden toeristen, onder wie zeker 291 buitenlanders, meldde het Nepalese overheidsbureau voor toerisme in een verklaring op X. Het bureau baseerde zich daarbij op cijfers van lokale reisorganisaties.

In de verklaring van het bureau staat dat er ook een Nederlander vermist is, maar reisorganisatie Kathmandu Tours and Travel liet woensdag aan het eind van de middag aan NRC weten dat het om een Brit gaat.

Volgens The Kathmandu Post zijn de vermiste toeristen pelgrims, die vanuit Nepal onderweg waren naar Tibet. De Kailash-berg in West-Tibet is zowel voor boeddhisten als voor hindoes van grote religieuze betekenis. Op satellietbeelden is te zien dat de weg vanuit Nepal naar de Chinese grens pal langs de rivier loopt.

De drukte op die weg is geen toeval. Het seizoen voor trektochten in Nepal staat op het punt te beginnen, zegt toerisme-expert Wolfgang Georg Arlt. Hij is directeur van een toerisme-organisatie met een vestiging in Kathmandu en woont zelf ook in Nepal.

Volgens Arlt is het gebied waar de overstroming plaatsvond erg arm en voor een belangrijk deel van zijn inkomsten afhankelijk van toerisme. „Dit zal hoe dan ook een grote klap zijn voor het toerisme hier. Mensen zullen toch onthouden: Nepal is niet veilig.”

Vingerwijzen

Arlt verwacht dat de hulpverlening bij de ramp een belangrijke test zal vormen voor de nog jonge regering van Nepal. Sinds maart is de 35-jarige Balendra Shah er premier, die eerder rapper en burgemeester van Kathmandu was. Zijn Nationale Onafhankelijke Partij won dit voorjaar overtuigend de verkiezingen. Die waren afgedwongen door grootschalige jongerenprotesten, die de vorige regering ten val brachten.

De Nepalese en Chinese overheden zijn ondertussen al begonnen met vingerwijzen. De Nepalese autoriteit voor rampenbestrijding wees op X een aardverschuiving aan de Chinese kant aan als mogelijke oorzaak, terwijl Chinese staatsmedia de ramp wijten aan een modderstroom aan de Nepalese zijde.

Als het aan Immerzeel ligt, zouden de twee landen in plaats van te vingerwijzen juist moeten samenwerken op het gebied van rampenpreventie. In de regio zijn vaak aardbevingen en lawines. Volgens hem moeten de overheden investeren in een gezamenlijk waarschuwingssysteem. „Als in China het waterpeil stijgt, kunnen de Nepalezen al gewaarschuwd worden.”

Met medewerking van Wieland van Dijk 

Lees ook

Gen Z boekt een dubbele overwinning bij de verkiezingen in Nepal

Liveblog Overstroming Nepal en Tibet

Zeker 160 doden en honderden vermisten in Nepal en Tibet na vloedgolf in Trishuli-rivier