Ingrijpende operatie niet langer standaard voor patiënten met endeldarmkanker

Bij iemand met endeldarmkanker werd tot voor kort standaard het volledige orgaan verwijderd. Maar uit internationaal onderzoek, mede onder leiding van het Radboudumc, blijkt dat het voor veel patiënten ook anders kan.

Een combinatie van bestraling en chemotherapie leidt in de meeste gevallen tot genezing. Daarbij blijft de endeldarm behouden.

Jaarlijks krijgen ongeveer 3.500 mensen in Nederland de diagnose endeldarmkanker. De tumor bevindt zich dan in het laatste deel van de dikke darm. Bij de ingrijpende operatie wordt de hele endeldarm verwijderd.

Patiënten krijgen dan vaak tijdelijk of blijvend een stoma en hebben langdurig klachten. Zo hebben ze vaak aandrang tot ontlasting en ervaren ze problemen met plassen of seksualiteit.

Daarom hebben wetenschappers onderzocht of bestraling, al dan niet in combinatie met chemotherapie, ook zou kunnen helpen bij de behandeling van deze vorm van kanker.

Aan het onderzoek deden 503 patiënten mee. De ene helft werd geopereerd en de andere helft kreeg een orgaansparende behandeling.

Na een jaar bleek dat bij 79 procent van de patiënten die bestraling én chemotherapie kregen de behandeling effectief was. Een operatie was niet meer nodig of kon worden beperkt tot een kleine ingreep via de anus. In de groep waarbij patiënten alleen bestraling kregen, gold dit voor 61 procent.

Vanwege het onderzoek, dat is gepubliceerd in The Lancet Oncology, zijn de Nederlandse richtlijnen aangepast. Patiënten met endeldarmkanker kunnen nu kiezen voor een orgaansparende behandeling, waarbij een combinatie van bestraling en chemotherapie de voorkeur heeft.

Toekomstig onderzoek moet uitwijzen of deze behandeling ook op langere termijn een operatie kan voorkomen.