Spanje hervormt asielwet na aanhoudende migrantencrisis in Ceuta
De Spaanse regering presenteert een wetsvoorstel om de asielwet aan te passen aan de Europese regels voor migratie en asiel. De hervorming moet duidelijkheid brengen nu de crisis in de Spaanse enclave Ceuta nog altijd niet is opgelost: daar staken in juli op één dag 80.000 mensen illegaal de grens over vanuit Marokko. Het kabinet in Madrid zegt dat de nieuwe wet in lijn moet komen met het Europees Migratie- en Asielpact, dat sinds juni van kracht is.
Asielwet Spanje moet aansluiten bij Europees pact
Het Europese pact maakt het makkelijker om asielaanvragen af te wijzen en versnelt uitzettingen, een eis van de lidstaten met een streng migratiebeleid. Spanje verzette zich eerder tegen grote delen van de wetgeving en pleitte voor een bredere, humanere aanpak van migratie. Door aansluiting bij de EU-regels gelden voortaan strengere maatregelen, al benadrukken Spaanse bronnen dat de grondrechten gewaarborgd blijven.
Het wetsvoorstel, dinsdag goedgekeurd, gaat verder dan alleen Ceuta. Het voert de zogeheten screeningprocedure van de EU in en raakt ook de Canarische Eilanden, waar het aantal irreguliere bootaankomsten toeneemt.
Nog vijfduizend migranten in Ceuta
Minister van Binnenlandse Zaken Fernando Grande-Marlaska bevestigde dat er nog vijfduizend migranten in de stad verblijven, onder wie bijna tweeduizend minderjarigen. Het overgrote deel van de 80.000 mensen die eerder de grens overstaken, is inmiddels teruggekeerd naar Marokko.
Een poging om de minderjarigen via een noodbesluit naar het Spaanse vasteland over te brengen, ligt stil. De regering, de conservatieve oppositie en de regionale autoriteiten van Ceuta zijn het niet eens over de te volgen procedure. Spanje wil met spoed vijfhonderd kwetsbare meisjes naar het vasteland overbrengen, een besluit dat volgens een vertegenwoordiger van de gemeente Ceuta onaangekondigd vanuit de landelijke regering kwam.
Een hervorming van de Spaanse immigratiewet uit 2025 bepaalt dat alleenstaande minderjarigen uit overbelaste gebieden binnen vijftien dagen na afronding van hun dossier over andere regio's moeten worden herverdeeld. Conservatieve en rechtse partijen verzetten zich daar fel tegen; de leider van radicaal-rechtse partij Vox zei dat geen euro van het Spaanse belastinggeld naar de minderjarige migranten mag gaan. De Europese Commissie heeft Spanje opgeroepen mensen zonder verblijfsrecht uit te zetten, met behoud van de rechten van minderjarigen onder internationale verdragen.
Ceuta-crisis nu kwestie van nationale veiligheid
De Spaanse regering bestempelde de crisis in Ceuta als een zaak van nationaal veiligheidsbelang en riep op tot één centraal bevel over de aanpak. Het besluit volgde bijna een maand na het begin van de crisis en leidde tot felle kritiek van de conservatieve oppositiepartij PP. Ceuta-president Juan Vivas had de regering wekenlang opgeroepen de controle over te nemen.
Spanje heeft nog geen volledige verklaring gegeven voor de massale toestroom, afgezien van verwijzingen naar mensensmokkelaars en een socialemediacampagne die jonge Marokkanen en migranten uit Sub-Saharaans Afrika zou hebben doen geloven dat ze in Ceuta automatisch asiel konden krijgen. Volgens premier Sánchez lag mogelijk een uitspraak van het Spaanse Hooggerechtshof aan de basis van de toestroom: de rechter bepaalde dat mensen die op zee worden onderschept bij een poging de grens over te steken, niet meteen mogen worden teruggestuurd naar Marokko. Sánchez bracht op 31 juli een bezoek aan Ceuta en zei dat de territoriale integriteit van Spanje was geschonden, zonder Marokko de schuld te geven. Rabat stelt dat de massale legalisering van migranten door Madrid eerder dit jaar tegenstrijdige signalen aan potentiële migranten afgaf.
Migranten in Ceuta onder toezicht Guardia Civil (@Gemini-AI-impressie)