Iran en Oman sluiten akkoord over Hormuz ondanks dreiging van Trump

Iran en Oman hebben een akkoord gesloten over de hervatting van de scheepvaart door de Straat van Hormuz, ondanks een dreigement van de Amerikaanse president Donald Trump. Trump waarschuwde ruim een week geleden nog dat hij Oman zou laten bombarderen als het land een overeenkomst met Iran zou sluiten. De twee landen maakten het akkoord gisteravond bekend in een gezamenlijke verklaring, na weken van onderhandelingen over de vaarroute die door aanvallen en een Amerikaanse blokkade grotendeels stil kwam te liggen.

Nieuwe vaarroute door Straat van Hormuz
In het akkoord is vastgelegd dat zowel inkomende als uitvarende schepen voortaan door Iraanse territoriale wateren moeten varen. Daarmee komt de zogenoemde zuidelijke route door de Straat van Hormuz, langs de kust van Oman, te vervallen. Volgens Amerikaanse media hebben de Verenigde Staten de afgelopen dagen via die zuidelijke route in het geheim meerdere olietankers geloodst door de zeestraat die door Iran wordt geblokkeerd.

Beide landen kondigden verder aan binnen twee maanden tot een permanente overeenkomst te willen komen. Daarbij moeten ook alle mijnen in de wateren rond de Straat van Hormuz worden geruimd. De onderhandelingen tussen Iran en Oman kregen begin deze zomer een impuls na een memorandum van overeenstemming, waarin de twee landen afspraken verder te gaan overleggen.

Trump reageert niet op akkoord
Trump heeft vooralsnog niet gereageerd op het nieuws over het akkoord, ondanks zijn eerdere dreigement aan het adres van Oman. De spanningen rond de Straat van Hormuz liepen medio juli hoog op, toen Iraanse strijdkrachten commerciële schepen in de zeestraat aanvielen. De Verenigde Staten reageerden daarop met zware bombardementen op Iraanse doelen, een geweldsescalatie die het einde betekende van een eerdere, tijdelijke wapenstilstand tussen beide landen.

Nog geen volledige heropening Straat van Hormuz
De Iraanse viceminister van Buitenlandse Zaken, Kazem Gharibabadi, benadrukt dat het akkoord met Oman niet betekent dat de Straat van Hormuz weer volledig wordt opengesteld. Volgens Iran gaat de zeestraat pas helemaal open zodra de Amerikaanse blokkade van Iraanse havens wordt opgeheven, zoals eerder is vastgelegd in het memorandum van overeenstemming.

Midden-Oostencorrespondent Tara Kenkhuis noemt het akkoord een kleine stap in de goede richting. Zij wijst erop dat Iran en Oman de afgelopen weken overleg hebben gevoerd, zoals in het memorandum was afgesproken, en dat dit akkoord de eerste concrete uitkomst daarvan is. Volgens Kenkhuis is de volgende stap dat beide partijen de onderhandelingen voortzetten.

Onderhandelaars spreken van vooruitgang
Betrokken onderhandelaars melden dat er voortgang wordt geboekt in het overleg over de Straat van Hormuz. Ook Pakistan liet dat deze week weten, na een bezoek aan Iran. Volgens Kenkhuis is er echter, los van deze ene concrete stap, van buitenaf nog geen bewijs van bredere vooruitgang zichtbaar.

Landkaart Perzische Golf - Straat van Hormuz - Golf van Oman (@Gemini-AI-impressie)