Zweden stuurt asielzoekers terug naar Italië, druk op Meloni stijgt

Zweden bevestigt dat het asielzoekers die via Italië binnenkwamen in Europa, terugstuurt naar Italië. Het Scandinavische land volgt daarmee Duitsland, Zwitserland, Oostenrijk en Finland. Door de zogenoemde Dublin-transfers loopt de politieke druk op de Italiaanse premier Giorgia Meloni verder op.

Dublin-transfers naar Italië
Het gaat om asielzoekers die via Italië de Europese Unie binnenkwamen en vervolgens doorreisden naar een ander EU-land. Onder de regels van het nieuwe Europese migratiepact is het land van eerste binnenkomst in veel gevallen verantwoordelijk voor de asielaanvraag. Andere lidstaten kunnen daarom migranten terugsturen naar Italië.

Italië ontving in 2025 meer dan 24.000 verzoeken om zulke overdrachten, veruit het hoogste aantal van alle EU-landen. Momenteel lopen er nog zo'n 10.000 aanvragen, vooral uit landen die zich nu nadrukkelijk laten horen: Zwitserland, Oostenrijk, Finland en Zweden. Finland kondigde op 20 augustus aan de overdrachten te hervatten; Zweden zegt dat al te doen.

Mazen in het nieuwe migratiepact
Het Europese migratiepact trad twee maanden geleden in werking, na meer dan tien jaar onderhandelen. Het moet zorgen voor snellere asielprocedures, strengere controles aan de buitengrenzen en een eerlijkere verdeling van verantwoordelijkheden tussen lidstaten.

Toch blijven er problemen. Zo is nog onduidelijk waar Italië en Griekenland nieuwe opvang- en detentiecentra moeten inrichten. De Europese Commissie constateert bovendien dat Italië nog steeds overplaatsingen weigert: in de eerste drie weken na invoering van het pact wees het land al twaalf transfers af.

Tweedeling tussen Noord- en Zuid-Europa
Binnen de EU ontstaat een duidelijke scheidslijn. Noord-Europese landen leggen de verantwoordelijkheid voor migranten terug bij het land van eerste aankomst, zoals Italië en Griekenland. Spanje en Frankrijk willen juist geen migranten terugsturen en zoeken de oplossing in Europese solidariteitsmechanismen.

Voor Meloni is de situatie ongemakkelijk. Zij heeft zich de afgelopen jaren juist hard gemaakt voor strengere buitengrenzen en meer controle over migratie. Nu andere landen dezelfde regels gebruiken om migranten naar Italië terug te sturen, krijgt haar regering te maken met de praktische gevolgen daarvan. De Italiaanse oppositie noemt dit een boemerangeffect voor de premier.

Evaluatie door Brussel in oktober
Hoe groot de gevolgen van deze tweedeling worden, is nog onduidelijk. Volgens de Europese Commissie is een evaluatie nu nog te vroeg. Brussel komt naar verwachting in oktober met een eerste beoordeling van de nieuwe afspraken.

Giorgia Meloni (@Cabinet Public Affairs Office Japan - https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/)