Rusland en China zien kansen door Patriot-tekort in het Westen
Niet alleen Oekraïne, ook Europa moet vrezen voor een tekort aan luchtafweer. Europa kan de komende vijf jaar niet het gat opvullen dat de Verenigde Staten militair achterlaten, zegt geopolitiek analist Haroon Sheikh (VU). De Amerikaanse krijgsmacht heeft door de oorlog met Iran minder capaciteit om bondgenoten te helpen. Daardoor moeten volgens Sheikh niet alleen Oekraïne, maar ook Europa, Taiwan en Zuid-Korea rekening houden met schaarste aan Amerikaans defensiematerieel.
Hoe nijpend dat tekort inmiddels is, bleek deze week opnieuw in Oekraïne. Het land onderschepte op 5 augustus geen enkele van de 28 ballistische raketten die Rusland op Kyiv en omstreken afvuurde. Bij die aanval vielen minstens 17 doden.
Tekort aan Patriot-raketten loopt op
Volgens The Kyiv Independent vuurde Rusland in juli het grootste aantal ballistische raketten af sinds het begin van de oorlog. Waar Oekraïne eerder dit jaar nog de meerderheid van de raketten kon onderscheppen, lukte dat in juli niet meer. "De situatie is kritiek", zegt defensie-expert Mark Cancian van het Center for Strategic and International Studies. Drones en kruisraketten kan Oekraïne nog grotendeels met straaljagers en kleiner afweergeschut uit de lucht halen, maar tegen ballistische raketten ontbreekt vooral een goed werkend Patriot-systeem.
Amerikaanse voorraad Patriots slinkt
Patriot is een Amerikaans wapensysteem. De grootste fabrikant, Lockheed, maakt er ongeveer 600 per jaar. Door de oorlog van de VS tegen Iran schoten Amerika en zijn bondgenoten in enkele dagen tijd al meer Patriot-raketten af dan Oekraïne sinds 2022 in totaal ontving: 800 tegenover 600. "De Verenigde Staten raken als een gek door hun materieel heen", zegt Sheikh.
Het tekort komt ook doordat Rusland zijn raketproductie flink heeft opgeschaald. Waar Moskou vroeger van de Iskander-raket slechts één per week produceerde, gaat het inmiddels om ruim duizend per jaar. Voor het neerhalen van één Iskander zijn minstens twee Patriot-interceptors nodig. (NOS) Rusland vuurt bovendien steeds vaker massale salvo's van twintig ballistische raketten tegelijk af, waardoor Patriot-batterijen overbelast raken. (NOS)
Rivalen ruiken zwakte van het Westen
Rusland, China en Iran "ruiken de zwakte van het Westen", zegt Sheikh. Hij verwacht de komende tijd meer militaire provocaties van westerse rivalen, ook als de directe schade beperkt blijft. Als Rusland iets doet en de Amerikanen niet ingrijpen, leren andere landen daaruit dat de VS bij een echt conflict evenmin zullen helpen, aldus Sheikh.
Vooruitzicht: zware jaren voor Oekraïne
Een lichtpuntje: de Franse president Emmanuel Macron zei zaterdag dat Frankrijk snel extra luchtafweermunitie en -raketten naar Oekraïne stuurt, waaronder mogelijk vervroegd geleverde Italiaans-Franse raketsystemen. Volgens Sheikh blijft het onderliggende probleem echter bestaan.
Oekraïne wil daarom zelf Patriots produceren. President Trump zei recent een licentie daarvoor te willen geven, maar trok die toezegging kort daarna weer in. Volgens Cancian zou een nieuwe Patriot-fabriek sowieso jaren kosten, en vreest Amerika bovendien voor toekomstige concurrentie op de defensiemarkt. "Persoonlijk denk ik niet dat dat ooit gaat gebeuren", aldus Cancian.
Patriot raket (@U.S. Army 174ADAB by Capt. Aaron Smith)