Door blijvend tekort studentenkamers stoppen sommige studenten met zoeken

Begin dit jaar lag het tekort naar schatting op 21.000 kamers. De verwachting was toen al dat dat verder zou oplopen. Directeur Reijnder Jan Spits van kenniscentrum voor studentenhuisvesting Kences verwacht niet dat het tekort binnen een jaar is verdwenen.

Op dit moment wordt er nog druk gerekend en is nog niet duidelijk hoe hoog dat tekort exact is opgelopen. "Maar waarschijnlijk is het zelfs groter dan uit de cijfers zal blijken", zegt Spits tegen NU.nl. Dat komt doordat op de studentenwoningmarkt aanbod zorgt voor vraag. Studenten haken nu af omdat er geen aanbod is. Als het aanbod toeneemt, zal de vraag weer stijgen.

Consulent Hanna Smit van Stichting WOON herkent dat beeld. Studenten zeggen elk jaar dat ze moeite hebben met het vinden van een betaalbare kamer. "Sommige studenten beginnen niet eens meer met zoeken", zegt Smit. Dat is niet alleen kwalijk omdat het zorgt voor langere reistijd van wel twee of drie uur, ook kan het ertoe leiden dat jongeren een studie uitstellen of kiezen voor een opleiding dichterbij.

Om het tekort op te lossen zijn vooral meer studentenwoningen nodig. Maar de ruimte is beperkt en het woningtekort is groot. Spits noemt studentencampussen als oplossing, omdat die niet concurreren met andere woningbouwprojecten. "Ik kom net bij het sciencepark in Utrecht vandaan. Daar is net een nieuw complex gebouwd met negenhonderd studio's en kamers. Het is vorige week opgeleverd, en de eerste studenten zijn nu aan het verhuizen."

Vervolgens moet het tempo waarmee gebouwd wordt ook omhoog. Het duurt soms vijf tot tien jaar voordat bouwers daadwerkelijk kunnen beginnen, terwijl die tijd er eigenlijk niet is. Minder opeenstapeling van overheidseisen kan helpen om het proces te versnellen. Zo kunnen gemeenten afspraken maken over een lagere parkeernorm of meer ruimte bieden binnen de regels voor flora en fauna.

Ook de financiering blijft een groot knelpunt. Studentenhuisvesters wijzen daarbij onder meer op de vennootschapsbelasting die ze over hun winst betalen. Volgens hen beperkt deze belasting de financiële ruimte voor investeringen. Geld dat nu naar de Belastingdienst gaat, willen ze liever inzetten voor nieuwbouw, verduurzaming en het betaalbaar houden van studentenwoningen.

Het kan ook helpen om bestaande woningen beter te benutten. Zo mogen in Utrecht maximaal drie studenten zonder vergunning een woning delen. De Tweede Kamer wil dat dit ook in andere steden mogelijk wordt.

Verder gaat het bij studentenhuisvesting niet alleen om meer woningen erbij, maar ook om het soort woningen dat gebouwd gaat worden. Er zijn meer kamers nodig, maar die komen minder vaak van de grond omdat studenten voor een onzelfstandige kamer geen huurtoeslag kunnen krijgen. En dat terwijl huurtoeslag kamers juist betaalbaarder kan maken en daarmee het bouwen ervan aantrekkelijker. Op dit moment kijkt het Rijk naar andere mogelijkheden om de bouw van kamers mogelijk te maken, bijvoorbeeld door subsidies.

Al deze knelpunten zorgen voor een hoop wanhopige studenten, ziet Smit. Ze wijst op de vele nepadvertenties die tegenwoordig rondgaan. "Via sociale media worden kamers aangeboden voor een veel te hoge huur en er zijn websites die zeggen voor jou een kamer te gaan zoeken in ruil voor een maandelijkse bijdrage. Soms wordt gevraagd tegen elkaar op te bieden, terwijl dat met de nieuwe regels rondom betaalbare huur juist niet meer nodig is."

Twijfel je over een advertentie? Zoek dan hulp, raadt ze studenten aan. In Amsterdam kunnen studenten terecht bij Stichting WOON. In Rotterdam en Utrecht zijn studenten aangewezen op het Juridisch Loket, omdat andere vormen van hulp daar zijn wegbezuinigd. In veel andere steden zijn vaak huur- of buurtteams actief.

Tot slot adviseert Smit studenten contact op te nemen met hun school of universiteit. "Die zijn vaak betrokken bij maatschappelijke projecten waar ze je op kunnen wijzen. Vaak krijg je dan korting op de huurprijs, in ruil voor vrijwilligerswerk."