Lowlands-bezoekers staan haar af voor kankeronderzoek: 'Ik heb toch genoeg'

Naast het hoofdpodium van Lowlands kunnen festivalgangers meedoen aan dertien onderzoeken. Op vrijdagochtend lopen de eerste bezoekers al nieuwsgierig langs de kraampjes. Tussen de muziek en festivaloutfits valt een zwarte container met paarse ballonnen op. Bij de ingang staat een onderzoeker met een paarse pruik. "Willen jullie misschien geknipt worden?", vraagt ze aan voorbijgangers.

Binnen blijkt de container veranderd in Kapsalon Kopzorgen, een initiatief van het Erasmus MC en AYA Zorg Nederland. Professionele kappersstoelen staan klaar voor de spiegels en in de wachtruimte kunnen festivalbezoekers een kaartje trekken. "Het is echt al vrij druk. Toen we net vijf minuten open waren, stonden er al mensen in de rij", vertelt een van de onderzoekers, die vandaag is omgetoverd tot kapper.

"Wij doen hier onderzoek naar stress bij jongvolwassenen met kanker", vertelt Bibian Been, onderzoeker bij het Erasmus MC. "Hier moeten de deelnemers een vragenlijst invullen en knippen we een plukje haar om het stresshormoon cortisol te kunnen meten." De onderzoekers willen namelijk in kaart brengen of de jongvolwassenen met kanker meer stress hebben dan mensen zonder kanker. "Uit een plukje van minimaal 2 centimeter kunnen we al genoeg meten", legt ze uit.

In de wachtruimte krijgen de deelnemers een tablet met een korte vragenlijst over hun dagelijks leven en mentale toestand. "Hierop staan allerlei vragen, zoals: heb je het gevoel gehad dat je de dingen de afgelopen dagen onder controle had?", vertelt Been.

Zodra een kappersstoel vrijkomt, krijgt de festivalganger een kappersschort om. De onderzoekers knippen achter op het hoofd een haarlok weg. "We zorgen natuurlijk wel dat de rest van het haar daarna over het plekje valt zodat je het niet meer ziet", zegt Been. "We proberen daarmee de drempel zo laag mogelijk te maken om deel te nemen."

Het afgeknipte haar gaat vervolgens naar het lab van het Rotterdamse ziekenhuis. "Daar worden de plukjes eerst in stukjes van 1 centimeter geknipt, zodat we echt per maand kunnen kijken", legt Been uit. Haar groeit namelijk met ongeveer 1 centimeter per maand. Vervolgens worden de kleine stukjes haar fijngemalen en meten ze hoeveel cortisol erin zit.

Na de knipbeurt is het tijd voor de festivallook. "Ik heb hier nog een lookbook", zegt een van de onderzoekers tijdens het knippen. "Dan kan je kijken welke festivallook je graag wil." Deelnemers kunnen kiezen uit lintjes, veren en glitters in hun haar. Wie wil, krijgt ook een ontspannende hoofdmassage.

De kapsalon staat tussen de twaalf andere onderzoeken van Lowlands Science. Been is blij dat ze hier het onderzoek kunnen uitvoeren. "Het festival trekt precies de leeftijdsgroep die wij willen onderzoeken", legt ze uit. Ze doen namelijk onderzoek naar AYA's (adolescents & young adults) die tussen de 18 en 39 jaar de diagnose kanker krijgen. "Hier op Lowlands vinden we genoeg mensen in deze leeftijdscategorie."

Op het driedaagse festival lopen veel bezoekers met bier of wijn in hun handen, maar dat is voor de onderzoekers geen enkel probleem. "Het haar groeit natuurlijk niet zo snel. Wat hier op het festival gebeurt, kunnen wij daar niet in meten", legt Been uit.

In de versierde container melden de jongvolwassenen zich vrijwillig aan. "Ik liep hier langs en dacht: waarom niet?", vertelt Erik Bos, die voor het eerst op Lowlands is. "Ik heb toch genoeg haar, dus het groeit weer heel snel terug."

Ook Lillian Scheper neemt plaats in de kappersstoel. "Er is in mijn vriendengroep ook veel stress, aangezien veel mensen beginnen met werken of hun studie afronden", vertelt ze. Wat de onderzoekers precies met haar plukje haar gaan doen, weet ze niet helemaal. "Maar dat staat vast op de muur achter mij", zegt ze lachend. Na een blik in het lookbook kiest ze dan ook voor een glitter in haar haar. "Dat is altijd leuk op een festival."

Aan de wanden van de container hangen posters van jongvolwassenen met kanker. Een van hen is Koen Derks-Janssen. Hij is ongeneeslijk ziek en vindt het erg fijn om een hele dag aanwezig te zijn. "Ik vind het echt enorm knap dat mensen een plukje haar laten afknippen voor het onderzoek."

Met de resultaten willen de onderzoekers de impact van stress bij jongvolwassenen met kanker vergelijken met de hoeveelheid stress die hun leeftijdsgenoten zonder kanker ervaren. "Als blijkt dat jongvolwassenen met kanker veel meer stress hebben dan hun leeftijdsgenoten, dan gaan we kijken hoe we de mentale gezondheid van deze groep kunnen verbeteren", zegt Annet Ceelaert van AYA Zorg Nederland.

Ceelaert en Been zijn vrijdag al tevreden over de belangstelling voor het onderzoek en verwachten in het weekend nog veel haar te kunnen ophalen. "We zijn echt al heel blij met vierhonderd plukken, maar we denken dat het hier wel richting de zevenhonderd plukken kan gaan", vertelt Been.

Op de resultaten moeten de deelnemers nog even wachten. "Die verwachten we pas volgend jaar zomer. Misschien op Lowlands 2027", hoopt Been.