Westerse landen bekritiseren nieuwe Israëlische nederzetting die Palestijns gebied doormidden hakt

De voortkruipende Israëlische annexatie van de bezette Westelijke Jordaanoever komt het land op steeds meer westerse kritiek te staan. Donderdag veroordeelden zeven landen, waaronder Nederland en Duitsland, het besluit van Israël om de aanbesteding te openen van de eerste huizen in de omstreden nederzetting E1.

Het E1-gebied beslaat circa twaalf vierkante kilometer. Het doel is om Ma’ale Adumim – met ongeveer 40.000 inwoners een van de grootste van de illegale nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever – te verbinden met nederzettingen in Oost-Jeruzalem. Voor de ruim twintig Palestijnse bedoeïenengemeenschappen die daartussen wonen dreigt verdrijving.

De plannen voor E1 bestaan al sinds 1994 en worden ook al decennia stevig bekritiseerd door westerse landen. Zij zien de toekomstige nederzetting, ten oosten van Jeruzalem, als de stad die een Palestijnse staat met aaneengesloten grondgebied definitief onmogelijk zou maken. E1 is gepland in het smalle middendeel van de Westoever, waardoor het Palestijnse gebied in tweeën gehakt zou worden.

Israëlische politici presenteren E1 expliciet als de nagel aan de doodskist voor een Palestijnse staat. Het E1-plan „begraaft het idee van een Palestijnse staat”, verklaarde de extreem-rechtse Israëlische minister Bezalel Smotrich (Financiën), die via een positie bij het ministerie van Defensie ook over de nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever gaat, en zelf kolonist is.

Palestijnen met geweld verjaagd

Ondanks de westerse kritiek breidt Israël zijn nederzettingenproject alleen maar verder uit. Alle Israëlische nederzettingen op de bezette Westelijke Jordaanoever zijn illegaal volgens het internationaal recht. Behalve met de uitbreiding en stichting van nederzettingen, koloniseert Israël het gebied ook door Palestijnen met geweld te verjagen.

Israël is een belangrijke handelspartner van de EU en geldt voor sommige landen, zoals Duitsland, als een welhaast onvoorwaardelijke bondgenoot. Toch komt het kolonistengeweld meer en meer op de Europese radar te staan. Naar verwachting zal het begin september, wanneer de EU-buitenlandministers weer bijeenkomen, een gespreksonderwerp zijn.

Lees ook

‘De doodsteek voor een Palestijnse staat’: bedoeïenen moeten wijken voor Israëlische nederzettingen

De vraag is of de kritische Europese landen ook bereid zijn om Israël onder druk te zetten. In de regel blokkeert Duitsland sancties tegen Israël, maar afgelopen weken uitte bondskanselier Friedrich Merz opmerkelijk felle kritiek op de extreem-rechtse minister Itamar Ben-Gvir (Nationale Veiligheid). Die had gezegd dat hij wil dat er elke dag dertig tot veertig Gazanen worden gedood, omdat ze „het leven niet waard” zijn. Duitse parlementariërs van links tot rechts bepleiten Europese sancties tegen de Israëlische bewindspersoon.

Enkele Israëlische mensenrechtenorganisaties hebben de districtsrechtbank van Jeruzalem gevraagd om de aanbesteding van de eerste 1.234 wooneenheden van E1 te bevriezen. Hun argument is dat er een rechtszaak tegen de bouw van de nederzetting loopt en dat er in de tussentijd geen „onomkeerbare feiten” met „verstrekkende politieke en territoriale gevolgen” gecreëerd mogen worden. In totaal heeft Israël 3.400 huizen in E1 gepland.

Smotrich presenteerde vorig jaar een kaart met daarop zijn visie voor de annexatie van 82 procent van de Westelijke Jordaanoever. De grote Palestijnse steden in de ‘A-gebieden’, die sinds de Oslo-akkoorden onder bestuur staan van de Palestijnse Autoriteit, zouden als Palestijnse eilandjes overblijven.