Home   2026-10-22 19:56:51

←

Motorola brengt volgend jaar dure niet-vouwbare smartphone uit met GrapheneOS

Original article

Motorola gaat volgend jaar een dure niet-vouwbare smartphone uitbrengen met GrapheneOS. Het bedrijf is momenteel bezig met het porten van GrapheneOS om het klaar te maken voor release, zo zeggen de ontwikkelaars van de op privacy en beveiliging gerichte custom rom.

Het moet een duur model worden, omdat alleen dat kan voldoen aan de vereisten, zeggen de makers van GrapheneOS. Die vereisten zijn onder meer een ondersteuningsperiode van zeven jaar voor updates en upgrades en een soc met uitgebreide ondersteuning voor Memory Tagging Extension of MTE. MTE is bedoeld om geheugenfouten zoals bufferoverflows direct op hardwareniveau op te sporen en te blokkeren.

Daarmee lijkt de Motorola-telefoon waarop GrapheneOS draait een Snapdragon Elite Gen 6 te moeten hebben. Het gaat dan vermoedelijk om een Edge Ultra-model van Motorola.

Het is al langer duidelijk dat Motorola smartphones met GrapheneOS gaat leveren. GrapheneOS gaat ook bestaande Motorola-telefoons ondersteunen. Daardoor komt de op privacy gerichte custom rom voor het eerst uit voor een klaptelefoon, de razr 70 Ultra.

Smartphonefabrikanten die custom roms ondersteunen

De bekendste fabrikant die uit de doos custom roms levert, is Fairphone. De Gen 6 en Gen 6+ zijn verkrijgbaar met /e/OS. Ooit begon OnePlus met het leveren van smartphones met CyanogenMod, maar dat duurde niet lang. Doorgaans moeten gebruikers custom roms zelf op telefoons installeren.

GrapheneOS elimineert standaard Google-diensten en Google-software om datatracking te voorkomen. Beveiliging staat centraal dankzij geavanceerde sandboxtechnologie, geharde geheugenbeveiliging en verfijnde permissies voor apps. Het draaide voorheen alleen op Google Pixel-telefoons, maar Google heeft de ondersteuning voor Pixels uit Android Open Source Project gehaald. Daardoor is het veel moeilijker geworden om ondersteuning te bieden.

Motorola razr 60 ultra hero V2

Door Arnoud Wokke

Redacteur Tweakers

Feedback • 22-08-2026 13:37 113

22-08-2026 • 13:37

113

Reacties (113)

113
111
87
13
1
15
Enkele rechtzettingen en wat toegevoegde info:
Motorola gaat volgend jaar een dure niet-vouwbare smartphone uitbrengen met GrapheneOS.
Motorola gaat volgend jaar meer dan één telefoon uitbrengen die GrapheneOS zal ondersteunen. Het gaat om een niet-vouwbare telefoon, die een opvolger is van de Motorola Signature, en om vouwbare telefoons, die opvolgers zijn van de huidige Razr-modellen. De telefoons zullen aan de dure kant zijn omdat ze een flagship Snapdragon SoC moeten hebben. Enkel die chips van Snapdragon zullen op dat moment aan de vereisten voldoen om ondersteuning te krijgen.

De uitgebrachte telefoons zullen allicht niet worden geleverd met GrapheneOS voorgeïnstalleerd. Die kans is zeer klein. De grootste kans is dat GrapheneOS via de website van GrapheneOS moet worden geïnstalleerd, met zogenaamde "yellow boot"-support. Dat houdt in dat je een Android Verified Boot custom_key flasht naar het Secure Element en dat je vervolgens de verified boot hash verifieert via het boot-scherm. Dat is ook hoe het nu werkt: https://grapheneos.org/install/web#verified-boot-key-hash . In de toekomst hoopt men op "green boot support" of voor-installatie. Bij green-boot wordt de verified boot key van GrapheneOS in de fabriek al op de telefoon geplaatst waardoor je die niet als custom_key moet flashen en de hash niet moet verifieren. Je moet dan nog steeds zelf installeren maar de verificatie moet niet meer handmatig.
Het moet een duur model worden, omdat alleen dat kan voldoen aan de vereisten, zeggen de makers van GrapheneOS. Die vereisten zijn onder meer een ondersteuningsperiode van zeven jaar voor updates en upgrades en een soc met uitgebreide ondersteuning voor Memory Tagging Extension of MTE. MTE is bedoeld om geheugenfouten zoals bufferoverflows direct op hardwareniveau op te sporen en te blokkeren.
De hoop is dat de security features van de flagship Snapdragon-modellen op termijn zullen doorvloeien naar goedkopere SoCs.
Daarmee lijkt de Motorola-telefoon waarop GrapheneOS draait een Snapdragon Elite Gen 6 te moeten hebben. Het gaat dan vermoedelijk om een Edge Ultra-model van Motorola.
Motorola Signatures zijn de opvolger van Edge Ultra denk ik. Tenzij ze Edge Ultra gaan behouden als modelnaam in belaalde regios.
Het is al langer duidelijk dat Motorola smartphones met GrapheneOS gaat leveren. GrapheneOS gaat ook bestaande Motorola-telefoons ondersteunen.
Geen idee waar Tweakers deze info vandaan haalt want dit is gewoon verkeerd. Bestaande modellen zullen niet ondersteund worden.
GrapheneOS elimineert standaard Google-diensten en Google-software om datatracking te voorkomen.
Deze diensten maken geen deel uit van AOSP. GrapheneOS voegt ze gewoon niet toe. De focus van GrapheneOS ligt niet louter op Google. De focus is het verhogen van privacy en security, Google is daarbij één van de vele partijen tegen wie je beschermd wordt.
Het draaide voorheen alleen op Google Pixel-telefoons, maar Google heeft de ondersteuning voor Pixels uit Android Open Source Project gehaald. Daardoor is het veel moeilijker geworden om ondersteuning te bieden.
Dit probleem is grotendeels geneutraliseerd doordat GrapheneOS het aanmaken van device support voor een groot deel heeft geautomatiseerd via hun adevtool-project. De zaken die Google uit AOSP heeft gehaald worden voor een groot deel via automatisering aangemaakt. Uiteraard blijft dit wel een spijtige zet van Google.
Motorola brengt volgend jaar dure niet-vouwbare smartphone uit met GrapheneOS

Motorola gaat volgend jaar een dure niet-vouwbare smartphone uitbrengen met GrapheneOS.

(..)

Het is al langer duidelijk dat Motorola smartphones met GrapheneOS gaat leveren.
Waar baseert Tweakers zich op? Dit is niet terug te vinden in de gelinkte Mastodon-thread. Volgens mij gaat het om een smartphone met officiële GrapheneOS-ondersteuning.
Inderdaad, andere bronnen vermelden dat het alleen om support gaat:
The upcoming Moto devices won’t ship with GrapheneOS, but they will be fully supported by the project with help from Moto itself.
ArsTechnica
Eigenlijk is het best wel slim om een telefoon te hebben die volledig focus heeft op security. Als je ziet wat ik er allemaal op heb draaien, dan is het eigenlijk helemaal niet slim om bankieren / crypto e.d. op je telefoon te hebben.

Dus een OS wat veel meer de focus heeft op security en privacy ipv een google gebaseerd systeem met alle integraties die eigenlijk alleen maar dienen om geld aan jou te verdienen juich ik zeer toe.

En als een fabrikant GrapheneOS ook nog eens 7 jaar ondersteuning geeft en dat je daarna ook nog vanuit de community ondersteuning kan verwachten (als de hardware niet inmiddels gewoon versleten is) dan ga ik daar mee aan de slag.

Geen NFC betalen ? Dan pak je toch een pasje of desnoods een WearOS horloge die dit wel ondersteund. Cash geld kan ook nog steeds tegenwoordig...

En bankieren op je telefoon zetten vind ik zowieso niet slim, zet dat lekker op een tablet of een tweede toestel die je niet altijd bij je hebt.
Na Sony buiten gegooid te hebben, mag ik nu Motorola dan ook schrappen van mijn lijst ? Weer een nieuw OS dat anders probeert te zijn met alle app compatibiliteitsperikelen die daar mogelijks weer bijhoren ? Ik had daar tot hiertoe nog niets van opgevangen van de reis naar Graphene OS. Excuses als ik uit de lucht kom vallen maar is dat wel compatibel populaire apps, met bankapps en authenticatieapp bv. ?
Nee, je zou dit juist kunnen toejuichen. Google is meer en meer bezig met het dichttimmeren van Android zodat ze het volledige ecosysteem beheersen, zodat ze alles van iedere gebruiker kunnen tracken en zo meer geld eruit te persen.

Graphene OS is een variant van Android zonder Google erin. Android apps werken er dus gewoon op.

De enige kanttekening daarbij is dat Google de verplichting om andere app stores toe te laten wil omzeilen onder het mom van veiligheid. Sommige (bijv bank) apps werken daardoor niet zonder Play Integrity.

Daar zou de EC een eind aan moeten maken...

En hoezo probeert Sony anders te zijn dat ze van je lijstje moeten. Is toch ook gewoon Android.

[Reactie gewijzigd door bilgy_no1 op 22 augustus 2026 17:09]

Graphene OS is een variant van Android zonder Google erin. Android apps werken er dus gewoon op.
GrapheneOS is een variant van de AOSP. Net zoals Android zelf. Dus het is niet zo dat GrapheneOS een aanpassing is van Android zelf (zoals bijv. LineageOS dat wel is)
Dat zou de Commissie inderdaad moeten doen, maar...
Ze lijken daar momenteel geen gehoor aan te geven, zie hier. Helaas!
Ik heb hun beslissing gelezen en daar lijkt het argument te zijn: de EC moet heel veel aanpakken en heeft hier geen bandbreedte voor:
The Commission will treat these allegations as market information and will take them into account in its ongoing monitoring of digital markets. This does not prejudge the outcome of these allegations. The Commission has limited resources and is unable to pursue every alleged infringement of the Union competition rules which is brought to its attention. Therefore, the Commission must set priorities, in accordance with the principles set out notably at points 41 to 45 of the Notice on the handling of complaints under Articles 81 and 82 of the EC Treaty (now: Articles 101 and 102 of the Treaty on the Functioning of the European Union). In particular, the Commission would have to verify the factual accuracy of these allegations and assess the likelihood of finding an infringement of antitrust rules and the impact on the functioning of the internal market.
https://www.europarl.europa.eu/doceo/document/PETI-CM-757267_EN.pdf

Daarom is het ook belangrijk dat wij als burgers, elke keer dat we (potentieel) uitgesloten worden door Google Play Integrity een bericht te sturen aan het DMA team. Ik heb dit bijvoorbeeld gedaan toen VW Play Integrity Strong in heeft gevoerd in hun app, waardoor ik de laadstatus van onze auto niet meer uit kan lezen.

(Overigens is de volgende auto geen VW meer.)
Ik sluit Google play zelf gewoon uit, misschien moeten meer mensen dat doen. Dat je geen vw koopt omdat je de telefoon niet koppelen met een telefoon die ze niet ondersteunen is natuurlijk erg zwak.

Er zijn vast wel betere argumenten te verzinnen.
Klopt, dat is ook een manier van ageren. Maar je moet nu eenmaal een bank hebben en als daar een keuze wordt gemaakt om Play Integrity te gebruiken stap je niet zomaar even over.

Kortom, als je kunt switchen doe je dat en daarnaast moeten mensen hier melding van maken.

Verder kun je ook de bank/fabrikant aanvechten die je feitelijk dwingt om alleen Apple of Google approved producten te gebruiken. Daar mag een ACM ook wat van vinden, zeker wanneer het essentiële diensten als banken betreft.
Dat is zeker niet het enige argument. We zijn redelijk tevreden met onze Id.3, maar zien ook wat minpuntjes dat een ander merk + model oplost.
Het is inderdaad een kwestie van aan de bel blijven trekken. Het is toch godgeklaagd. Google wordt op de vingers getikt en moet andere App stores toelaten. Vervolgens bedenken ze een integrity check die alleen apps goedkeurt als ze uit de Play Store zijn geïnstalleerd.

Hier moet iedereen toch de simpele rekensom 1+1=2 kunnen maken. Hoog tijd om bij Google die 5% van de omzet eens als boete te gaan opleggen.
Hoewel ik het helemaal met je eens ben dat we deze alternatieven zouden moeten toejuichen, is het niet zo gebruiksvriendelijk dat iedere leek er nu alles out-of-the-box op kan draaien. Doordat het geen Google heeft, heeft het ook geen gewone Google playstore standaard. Je moet dus wel door hoepeltjes springen om een sandboxed Playstore te krijgen.

Voor zover ik weet kun je bijvoorbeeld geen NFC gebruiken voor betalingen. En is Google ook erg druk om de Playstore nog verder dicht te timmeren, dat het mogelijk niet meer zal werken op GrapheneOS.

Ik ben nu zelf naar SailfishOS aan het kijken, dat staat compleet los van Android of iOS en is Linux.

Nog meer moeilijkheden met ondersteuning, want ook daar kunnen Android apps op draaien, maar dan is Bluetooth doorzetten schijnbaar al lastig.
Ja dat klopt. Google maakt het expres lastiger om alternatieven te draaien. En dus kost het wat meer moeite en/of ongemak.

Maar de enige manier om dit te kunnen keren is dat die alternatieven groeien en dat de app uitgevers er niet meer omheen kunnen. Een klein offer in de vorm van ongemak om die absolute dominantie van 1 bedrijf te kunnen breken.

Ik wacht nu zelf op mijn Jolla Phone (ik had ooit al de versie 1 daarvan in 2013). Ik begrijp uit het forum dat er nu wel een oplossing is voor Bluetooth in Android apps, waardoor een hele hoop zaken nu wel werken.
Ik heb mijn Jolla 2026 foon al, maar het ding valt tegen:

- Sommige Android apps tonen geen onscreen keyboard en zijn dus onbruikbaar.

- Sommige Android apps zoals password managers vereisen een Android screenlock, maar die wordt geblokkeerd door Sailfish, waardoor die password managers niet werken.

- 5G werkt bij veel mensen helemaal niet en met 4G heb je slecht bereik.

- Jolla reageert niet, inclusief op een verzoek om het apparaat terug te sturen voor geld terug.

Bezint eer ge begint.
Ik weet waar ik aan begin. Het is een OS dat door een klein team en de community wordt ontwikkeld. Duidelijk dat er een flinke to-do list is. Dat vereist ook een beetje pionierszin bij de gebruiker.

Als je echt een refund wilt moet je even in het Sailfish forum zoeken naar de instructies daarvoor. Per e-mail vragen stellen is op dit moment lastiger (hebben ze zelf al gezegd), want klein team en volle bak bezig met uitleveren van de telefoons.
Gedaan, maakt geen verschil. Jolla is berucht om slechte communicatie.
Tja, probeer eens een mens te spreken te krijgen bij een Google klantenservice, of bij YouTube als iemand onterecht een copyright klacht heeft ingediend...

Komt uiteindelijk vast wel goed met je refund, ook al zou het mooi zijn als je een snelle reactie en bevestiging krijgt.
Als ik bij Samsung, Motorola, Sony of welke ecommerce partij dan ook een product bestel en er is iets mis mee, dan heb ik direct de klantenservice te pakken. Als ik me binnen 14 dagen bedenk, heb ik dezelfde dag nog een RMA. Bij Jolla heb ik nog nooit reactie gehad op vragen, bug reports of m'n return verzoek, en ik wacht al 10 dagen op een RMA.

En laten we wel wezen: na hun geannuleerde tablet debacle zouden ze een aardige les getrokken moeten hebben rondom communicatie.

[Reactie gewijzigd door Kerfuffle op 23 augustus 2026 14:53]

Je vergelijkt allemaal miljarden bedrijven met een klein bedrijf van tientallen medewerkers.

Anyway, zie hieronder een quote uit de laatste update op het forum. Best dus het formulier gebruiken in jouw geval en een beetje geduld hebben.

[quote="Jolla, post:1, topic:32269"]
#### **Cancellations, Returns and Refunds**

You can also cancel at any time for a full refund. Fully your call. No questions asked, no hard feelings and always welcome back :heart_hands: Please use the [Withdrawal Form](https://commerce.jolla.com/pages/eu-withdrawal-form) to submit your cancellation and we will refund your order.

If you have already asked for a refund by email, we have long queue in the emails but rest assured it will be processed. Should you wish to speed up the process we recommend to use the [Withdrawal Form](https://commerce.jolla.com/pages/eu-withdrawal-form) to submit your cancellation, this helps us in the process. Apologies for the delays and thanks for understanding.

EU consumer law guarantees you a 14-day return window from the day your phone arrives and the [Jolla Refund Policy](https://commerce.jolla.com/policies/refund-policy) gives you even more: you have 30-days to conclude whether you want to keep your new Jolla Phone. If it is not what you expected, return it for a full refund. No fine print. Paying now is not a final commitment — it is securing your place in the production queue, with a 30-day trial built in.
[/quote]
Dat heb ik gedaan. Daar reageren ze niet op.
Ik ben het helemaal eens met wat je zegt, het is aan ons Tweakers om dit pionierspad te volgen. Ik heb de Jolla een tijdje terug ook besteld, die komt als het goed is in oktober.
De iphone 11 waar ik nu mee loop, blijft nog een tijdje als achtervang. Verder heb ik sowieso niet heel veel eisen, geen socials, enkel YT, browser, bank en password / OTP managers.
Password managers werken vermoedelijk alleen als ze native Sailfish client hebben, of geen Android screenlock vereisen. Vivaldi built-in passmanager werkt bijv. niet op Sailfish.

Bank app werkt wel, maar de vraag is voor hoe lang - alle NL banken lijken in de Google Hardware Attestation valstrik te trappen.
Je kunt onder GrapheneOS gewoon diect vanuit hun appstore de google store, google services en google auto installeren.

Die werken als reguliere apps, dus niét als system apps met totale toegang tot je telefoon. Ben nog geen app tegengekomen die Google vereist en niet werkt icm deze ingeperkte google apps.

NFC betalingen doe ik niet, dat kan tegenwoordig enkel via Google/Apple. Dus daar kan ik niets over melden.
Wat voor jou gewoon is, is voor de gemiddelde smartphone gebruiker onhandig en niet intuitief, wat weer zorgt voor afhaken. Dat wil niet zeggen dat jij het niet moet doen, want wat ik in een andere post ook al zei, wij als Tweakers zullen dat pad moeten leggen en elke gebruiker die dit soort OS'en steunt, geeft motivatie voor de makers om door te zetten; dus goed bezig ;)
Het is jammer dat het nodig is, maar geef het tijd. Uiteindelijk zullen bedrijven ook in zien dat ze niet altijd naar de pijpen van big tech willen dansen en komen ze vanzelf met apps voor grapheneOS of Sailfish OS.
Kan me prima vinden in je stelling en punt. Was ook enkel als aanvulling bedoeld op je post.

Het wordt bijna filosofisch :): Waarom is een keuze maken uit 25 soorten jam, brood of cornflakes geen probleem, maar een keuze uit Google's appstore, Obtainium of Fdroid 'niet intuitief of gebruiksvriendelijk'?

Mensen zijn nu ook in staat te kiezen uit bijv. de verschillende steaming platformen of energieleveranciers. Ik verwacht dat als het normaal genoeg wordt om te kúnnen kiezen, mensen dat ook als normaal (en ook mooi en vervelend tegelijkertijd) gaan zien.

Het zal idd tijd nodig hebben en wat hulp vanuit ons als kritische gebruikers. /fingers crossed 8-)
Het is incorrect dat NFC niet werkt op GrapheneOS.

Ik heb hier in huis een Pixel 6a met GrapheneOS en een Unihertz Jelly Max met RestlessOS (gsi port van GrapheneOS), en op beiden werkt NFC.

(We gebruiken NFC met Openbank en met Curve, dus NIET met google!)

[Reactie gewijzigd door birdibird op 23 augustus 2026 17:40]

Nou zonder playstore werken de belangrijke apps half of helemaal niet. google beheerd ook de veiligheid van apps en wanneer playstore niet aanwezig is heb je problemen ondanks Android. MicroG kan dingen verhelpen maar niet alles.
Motorola zelf blijft de telefoons gewoon met Google certified Android leveren. GrapheneOS is iets wat je zelf installeert, Motorola maakt het mogelijk door de bootloader unlockable te maken, aan de hardware-eisen te voldoen en bij te dragen aan de ontwikkeling.
Als ik de tekst zo lees, is dit niet iets wat je zelf installeert, maar wat voorgeinstalleerd verkocht gaat worden.
From the horse's mouth:

"People can buy the devices without GrapheneOS and install it themselves"

https://grapheneos.social/@GrapheneOS/116274717492190037

Ergo: er zullen Motorola toestellen zijn met Google gecertificeerd Android en je kunt GrapheneOS dan zelf installeren.

Het zou kunnen zijn dat er ook een mogelijkheid komt om telefoons met GrapheneOS voorgeïnstalleerd te kopen (volgens mij is dat nog niet duidelijk), maar het is echt niet zo dat Motorola in 2027 die modellen alleen met GrapheneOS zou verkopen (wat de grandparent comment leek te impliceren).

[Reactie gewijzigd door danieldk op 22 augustus 2026 20:33]

https://privsec.dev/posts/android/banking-applications-compatibility-with-grapheneos/

App support ligt bij de devs en niet zo zeer bij GrapheneOS.

Of het iets voor jou is, moet je zelf uitzoeken.
GrapheneOS gebruiker hier, voor al enige jaren. N26, ING en Bunq werken. Enkel niet contactloos betalen want dat loopt allemaal via Google. De meeste GrapheneOS gebruikers boeit dat toch niet, gezien je privacy belangrijk vindt.
Contactloos betalen kun je eventueel met Curve doen. Dat werkt als alternatief voor Googles integratie.
Yep, Curve.

Of neem een Openbank rekening: de Openbank app kan het zelf.
Ik draai GrapheneOS en heb tot nu toe nog geen enkel probleem gehad met wat voor app dan ook.
Waarschijnlijk omdat je alsnog de isolated Google Play Services draait?
Je kan je afvragen of de wereld erbij gebaat is twee OS'en over te houden die beide een "data-graaier" als eigenaar hebben. Ik support Motorola hier hartstochtelijk. Het eventueel niet compatibel zijn kan je vervolgens melden aan de app-makers dat er iets niet werkt zoals verwacht. Ik hoop van harte dat de EU hier nog een keer ingrijpt dat er voor bank-apps intussen een verplichting lijkt te zijn voor Android/iOS waar ik niet aan wens mee te doen.
U hoeft nergens aan mee te doen, geen telefoon geen bank app. Maar daar staat natuurlijk tegenover dat de bank niet elk denkbaar os hoeft te ondersteunen.
Zeker. Daarom is het belangrijk dat je een standaard kiest die open is en niet afhangt van de één of andere partij. DigiD is daar een mooi voorbeeld van, dat werkt op elke (on) denkbaar OS omdat het webbased is EN het kan werken met een NFC lezer. Schoolvoorbeeld om het OS onafhankelijk te houden.

En wat veel mensen niet weten, zonder telefoon kan je prima bankieren. Je moet even door het ongeloof heen van helpdeskmedewerkers die een wereld buiten iOS en Android niet kennen, maar het kan gewoon.
Vaak wordt je vanuit de app gewoon naar de site geleid omdat daar meer mogelijkheden zijn, echter je vaak wel weer de app nodig om op de site te kunnen inloggen.
Niet elk denkbaar OS, maar ook niet meedoen aan het economisch machtsmisbruik van Google en Apple. Die Android apps van banken werken prima op de-doogled Android en zelfs op Sailfish met een compatibility laag.

Het probleem is nu dat Google een nieuwe horde heeft opgeworpen door middel van Play Integrity. Sommige banken hebben dat geïmplementeerd voor hun apps waardoor deze alleen nog werken op een Android met volledige Google Play, een ROM van de fabrikant en wanneer de app uit de Play Store is geïnstalleerd.

Dat is een concurrentiebeperkende keuze van de betreffende bank. Ze hoeven dus helemaal niet ontelbaar veel OS en te ondersteunen, maar gewoon zorgen dat dezelfde Android APK via meerdere kanalen legitiem is te installeren.

[Reactie gewijzigd door bilgy_no1 op 23 augustus 2026 09:05]

Sony Xperia smartphones zijn fantastisch. Android met weinig bloatware, en ze lenen zich voor het installeren van een ander OS zoals SailfishOS.

GrapheneOS was op zoek naar een hardware partner buiten Google om devices te maken die qua security baseline voldoen voor hun OS, en dat hebben ze in Motorola gevonden.

En daar mag jij voor kiezen. Wil je geen GrapheneOS of SailfishOS, dan koop je zo'n device lekker met Android.

Er is dus geen nadeel, dus waarom je dit zou schrappen van eender welke lijst...?
Huh? GrapheneOS is stinknormale Android zonder alle Google referenties. Zelfs de gewone appstore kan gebruikt worden
Ik blijf toch een beetje argwanend in deze deal tussen GrapheneOS en Motorola. Motorola is onderdeel van Lenovo en daarmee Chinees. In hoeverre zal de Chinese overheid in het geheim bij Motorola eisen dat er een 'backdoor' in GrapheneOS komt te zitten. Ook omdat motorola momenteel bezig is met het porten van GrapheneOS om het klaar te maken voor release.
Ik vind het juist super goed nieuws.

Hoe meer hoe beter zou ik zeggen. Het is nu alleen beschikbaar op Google telefoons. Als je die niet wilt zoals ik dan heb je pech. Dat terwijl ik het OS an sich heel interessant vind.

Nu trekt Motorola mij ook niet, maar het is alvast 1 fabrikant erbij én ze leveren het out of the box. Dat is een heel belangrijk detail. Hopelijk volgen er veel meer.

Hetzelfde geldt voor e/OS. Daar zijn het vooral (bij ons) onbekende fabrikanten. Fairphone uitgezonderd als het om bekendheid gaat bij ons, maar zo bekend zijn die eigenlijk ook niet bij de massa.

Een naam als Motorola zet wel zoden aan de dijk dus hopelijk volgen er dus (veel) meer grote namen.
Voordat men hier interesse in krijgt moet het wel voor de massa beschikbaar zijn en daarvoor moet het bij de grote merken beschikbaar zijn zonder "gedoe".

Deze alternatieve OS'en, ook al gebaseerd op "Android", zijn onze weg naar vrijheid uit de greep van die 2 grote bedrijven die "alles" onder hun controle hebben. :X

Dus wat mij betreft hulde voor Motorola. Al is het niet omdat ik er 1 wil, maar wel omdat ze hopelijk andere merken mee gaan nemen in dit proces.

[Reactie gewijzigd door Mit-46 op 22 augustus 2026 16:37]

Ben ik helemaal met je eens. Alleen blijf ik wat argwanend vanwege vanwege de Chinese connectie.
Het verschil bij Lenovo is dat de Chinese overheid 0 aandeel heeft in het bedrijf en dat er heel veel amerikaans geld in zit (BlackRock, Vanguard, etc.), waardoor het toch iets meer geneigd is om te werken naar Westerse maatstaven.
In China hoeft de overheid natuurlijk geen aandelen te bezitten om iets te kunnen zeggen over een bedrijf. Dat is hier niet echt anders en in de VS ook niet, alleen wat makkelijker.
Zeg ik ook nergens, ik zeg alleen dat Lenovo er wat voorzichtiger in zal staan dan andere Chinese bedrijven gezien het grote belang van amerikaanse investeerders.

[Reactie gewijzigd door dgtazzman81 op 23 augustus 2026 10:05]

datzelfde vraag kun je ook bij google pixel toestellen stellen.


chinees of amerkaans, spionage blijft hetzelfde.

amerikanen zijn geen haar beter dan chinezen en anderom ook hetzelfde.

één pot nat
Precies. Dus daarom zou je het allebei graag mijden. Uiteraard China nog meer dan Amerika.

Zelf denk ik aan Fairphone met e/os...
Motorola gaat niet zelf GrapheneOS en de updates uitrollen. De builds voor Motorola telefoons zullen ook van GrapheneOS zelf komen.

Het is uiteraard mogelijk dat de driver firmware achterdeurtjes heeft. Maar die zal vooral van Qualcomm komen. Bovendien is een vereiste van GrapheneOS dat software die op verschillende hardware gedraaid wordt zoveel mogelijk geïsoleerd kan worden.
Mooie ontwikkeling. Ik zou graag een Motorola razr kopen met grapheneos erop. Meer keuzevrijheid in OS juig ik sowieso toe al helemaal als dat onze privacy ten goede komt.
Het is niet alleen de privacy en veiligheid, wat GOS zo aantrekkelijk maakt. Het is ook een aantrekkelijk besturingssysteem, omdat ontgoogled is en verder ook geen enkele derde partij onnodige apps enzo op geinstalleerd heeft.

Mijn eerste ervaring met GOS was echt een hele verademing. Geen geinstalleerde onnodige rommel.

Maar een AOSP (Android Open Source Project) versie de lekker snel en schoon is.

En je hoeft in principe ook niets te sideloaden, wat ze ook streng adviseren niet te doen. Maar een beveiligde versie van de GooglePlayStore heeft. Die in 99% van de gevallen werkt. Op een paar enkele apps na. Zoals Ebay, McDonalds, 9292, die keer dat ik de RABO app probeerde te installeren bijvoorbeeld, of de ABNAMRO app, die ook niet 100% functioneerde.

Vooral de Bank apps, kunnen een probleem zijn.

Er is een lijst met welke bank apps wel compatiebel zijn.

Banking Applications Compatibility with GrapheneOS | PrivSec - A practical approach to Privacy and Security

[Reactie gewijzigd door JFfan op 22 augustus 2026 20:58]

Een pixel is natuurlijk al redelijk ontdaan van rommel maar ik snap je punt. Enige twijfel punten voor mij zijn bank apps, gebruik van pixel watch en betalen met je telefoon.
PixelOS is zeker ook een fijn besturingssysteem. En alle google diensten werken daar ook perfect op en met elkaar.

Bij GOS zullen de dingen die je nu benoemt, zeker niet altijd altijd werken. Soms kan je een omweg nemen, met Obtainium (of Aurora store (Fdroid store)). En iets toch werkend krijgen. Maar in principe wordt al het sideloaden afgeraden door het GOS team. Sommigen zijn bereid om concessies te doen. En willen de perfecte GOS configuratie, desnoods zonder iets wat wel op PixelOS werkt.

Ook PixelOS is via een webinstaller van Google zelf, zo weer te herinstalleren via Google's eigen 'webinstaller', als GOS toch niet bevalt.

[Reactie gewijzigd door JFfan op 23 augustus 2026 19:08]

Dit is niet echt nieuws. Het GrapheneOS project heeft aan het begin van het jaar al genoemd dat het in eerste instantie alleen op flagship modellen zal draaien wegens de hardware- en softwarevereisten.

Het is verder ook niet echt een probleem. Mensen die een goedkope GrapheneOS telefoon willen, kunnen bijv. een Pixel 9a of 10a kopen.

Na een aantal jaren zullen de vereisten hopelijk ook naar de midrange gaan. MTE maak ik me niet zo'n zorgen om. Maar veel fabrikanten besparen geld door geen secure element te gebruiken (harde eis voor GrapheneOS) en in plaats daarvan een TEE op de hoofdprocessor te draaien met TrustZone.

Overigens zegt de GrapheneOS ontwikkelaar niet dat er volgend jaar geen foldable met GrapheneOS zal komen. Alleen dat Motorola Signature de focus is, later in het draadje wordt ook nog gezegd dat ze de Motorola Razr Fold and Razr Ultra willen ondersteunen.

[Reactie gewijzigd door danieldk op 22 augustus 2026 13:56]

Wat maakt het dat Graphene hogere systeemvereisten heeft dan stock Android?
edit:
Beter lezen, het secure element is dus een hardwarematig ding?

[Reactie gewijzigd door oef! op 22 augustus 2026 14:34]

Het moet inderdaad ingebakken zitten in de hardware van de SOC om die ondersteuning te kunnen bieden. Dat betekend vaak (of vrijwel altijd) een duurdere SOC want meer USP dan het niet hebben en meer tijd die besteed is aan het ontwerpen en testen van dat stuk in de hardware.
Dat is heeft een aantal facetten. GrapheneOS is op security gericht, dus vereisen ze dat de processor van de telefoon bepaalde security features heeft, zoals memory tagging. Dit heeft Qualcomm pas recent uitgerold en alleen op hun beste mobiele SoC. Google Tensor en Samsung Exynos hebben al jaren MTE.

Een andere hardware-eis is dat de telefoon een aparte secure element heeft. Dat maakt een telefoon minder kwetsbaar tegen bijvoorbeeld brute force PIN aanvallen of het prijsgeven van beschermd materiaal via side-channel attacks. De meeste Android telefoons (buiten Pixel en Samsung flagships) hebben dit niet.

Dan zijn er allerlei software-eisen. Zo moeten de firmware blobs maandelijks security updates hebben. Qualcomm vraagt daar extra geld voor, dus die blobs worden vaak alleen regelmatig bijgewerkt op flagships. Ook moeten Linux kernel trees up-to-date gehouden worden, etc.

De hardware-eisen en software-eisen maken dit allemaal duurder.

Dat was bij Pixel traditioneel minder het geval omdat Google de Pixel eigenlijk vanaf het begin ontwikkeld heeft met device security als één van de doelen en bovendien kernel trees etc. openbaar maakte. (Op datlaaste zijn ze jammer genoeg sterk achteruit gegaan.)
Motorola gaat volgend jaar een dure niet-vouwbare smartphone uitbrengen met GrapheneOS
Zo, heb de titel gefixed....
Waarom gelijk weer zo negatief.... Op die afbeelding LIJKT het op een vouwbaar model.
Omdat het zinloos is om niet vouwbaar in de titel toe te voegen, pure clickbait titel. De titel zou kloppen als er alleen maar vouwbare telefoons al geruime tijd gemaakt worden, maar dat is bij lange na nog niet het geval, not even close...
Die afbeelding heeft dan ook niks met de nieuwe telefoon te maken en is een foto van een bestaand toestel dat in de laatste alinea pas genoemd wordt, namelijk de Razr 70 ultra.
Ja, een beetje wel dit hoor. Ik las eerst twee keer "een niet dure vouwbare smartphone met graphene os". Dat is nieuws. Een dure niet vouwbare, niet rijdende, niet [insert anything] is een beetje raar om als titel te doen. Evt kan je in de tekst wel een verwijzing doen dat hij mogelijk duurder wordt dan de duurste modellen op de markt die meestal vouwbaar zijn ofzo.

[Reactie gewijzigd door ZpAz op 22 augustus 2026 13:51]

[...]

Zo, heb de titel gefixed gefixt....
Ook weer gefixt...
Opvallend, want stond Motorola niet aan de grondslag van AOSP/Android? En dan bedoel ik de sterke samenwerking met het Android van Google?

[Reactie gewijzigd door erikieperikie op 22 augustus 2026 13:42]

Dat was vroeger, toen het in handen was van Google. Tegenwoordig is het eigendom van Lenovo, en is die samenwerking weer afgezwakt.
Google kocht motorola in 2011, ver na de eerste release van de eerste android versie in 2008. Kan wel een sterke samenwerking al geweest zijn toen maar het was toen nog niet in handen van google.

Wikipedia: Motorola Mobility
Bedoel je wellicht de Google Nexus reeks? De Google smartphones die dicht tegen AOSP zaten?

Google begon de eerste Nexus (one) smartphones met HTC en de Nexus 6 was met Motorola. Verder waren er samenwerkingen met Asus, LG, Huawei en Samsung:

Wikipedia: Google Nexus
Ik bedoelde eigenlijk meer de Open Handset Alliance, maar die kwam pas nadat Android al klaar was voor de particuliere markt.
Motorola Mobility was ook ooit van Google, dus kunnen we zeggen van ja, ook hebben ze mee gewerkt met Honeycomb om een van de eerste Android tablets uit te brengen met een "geoptimaliseerde" Android voor Tablets.... En verder ook na de overname door Lenovo heeft Motorola sindsdien een meer AOSP like ervaring aangeboden, geen extreme skins (ook toen dit een hype was), maar hun "link" met Google is nu niet anders dan ieder ander willekeurig smartphone maker.
Niet aan de grondslag van AOSP. Wel was het vanaf 2012 2 jaar lang eigendom van Google. Die heeft allerhande patenten er uit gehaald en daarna de productietak en merknaam Motorola aan Lenovo verkocht.
Opvallend ja, maar het lijkt door Graphene OS toch weer een bepaald soort van samenwerking te zoeken. Momenteel worden er alleen Pixel telefoons ondersteund en met deze dan ook een Motorola.
Ik vraag me wel eens af of GrapheneOS niet de ideale honey pot is voor drieletterige diensten, aangezien het alleen op Pixel-toestellen draait en gebruikt wordt door mensen die er de meeste moeite voor willen doen om hun data buiten de gebruikelijke iOS / Android omgevingen te houden.
Even los van hoe de hoofdontwikkelaar van GrapheneOS de signing keys heeft gewiped toen de zakenpartner in Copperhead OS ondermeer met geheime diensten wou samenwerken.

Anders gezegd, het is nog meer plausibel dat jij voor de AIVD werkt en GrapheneOS verdacht wilt maken 8)7.

Voor mensen die zich hier zorgen on maken - GrapheneOS is open source. Je kunt het op je eigen machine bouwen en vergelijken met wat de GrapheneOS downloadserver je biedt.
Terechte reactie, alleen kan het twee kanten op. Het zou niet de eerste keer zijn dat de Nederlandse veiligheidsdiensten samenwerken met anderen, dus waarom niet in een GrapheneOS-deal.

En ja, je kunt open source software zelf inzien en bouwen maar hoeveel mensen kijken het daadwerkelijk in, bouwen het echt zelf? Dan nog, hoeveel mensen hebben überhaupt genoeg kennis van zaken om te begrijpen wat er in die code staat? Het kost al een hoop tijd om alleen al de 18 css-bestanden van de startpagina van tweakers door te kijken. In de belangrijkste bestanden daarvan staan al duizenden regels code. Dat is alleen nog maar wat opmaak van een website, laat staan als je een echt OS moet uitpluizen.
Faire kritiek. Wat betreft het eerste punt, ik heb in de tijd dat ik GrapheneOS gebruik een aantal mensen gezien die van source bouwen en tegen de gepubliceerde binaries controleren. GrapheneOS trekt logischerwijs ook securityfanaten aan.

Wat betreft het tweede punt, je kunt de broncode met AOSP vergelijken. GrapheneOS is een patchset bovenop AOSP en niet een geheel eigen tree. Verder maakt automatische analyse met LLMs het een stuk makkelijker de veranderingen te analyseren.
Dit is een vaak voorkomende trol bericht/terreur, waar op de GOS discord, het GOS team regelmatig mee te maken heeft.

Op dit item kan niet meer gereageerd worden.