Home   2026-10-22 19:56:51

←

PINE64 maakt voorlopig geen Linux-apparaten meer vanwege dram-tekorten

Original article

PINE64 stopt voorlopig met het produceren van Linux-apparaten. Dat laat het bedrijf weten op sociale media. Het bedrijf wijt dat aan de geheugencrisis: door dram- en opslagtekorten moet het de productie staken. De huidige voorraden worden nog wel verkocht.

PINE64 deed de aankondiging op zijn officiële Mastodon-account. "Vanwege het huidige tekort aan dram en eMMC zijn er geen plannen om in de nabije toekomst Linux-apparaten te blijven produceren", aldus het bedrijf.

Dat geldt voor verschillende apparaten van PINE64, zoals de PineNote en PineTab 2. Die apparaten zijn nog wel leverbaar, maar de fabrikant verwacht dat ze over twee tot drie maanden op zijn. Ook de productie van singleboardcomputers stopt, bevestigt het bedrijf aan een gebruiker.

De fabrikant sluit niet uit dat de productie later weer wordt hervat, al hangt dat wel af van de toekomstige geheugenprijzen. "Of de productie wordt voortgezet of niet, hangt af van de prijssituatie voor die onderdelen in de tweede helft van 2027", schrijft het bedrijf.

Andere apparaten, zoals de PineTime-smartwatch, PineVoice-stembedieningshardware en het Pinecil-soldeerijzer, blijven wel gewoon in productie. De PineTime Pro is ook nog steeds in ontwikkeling, al moet het bedrijf naar eigen zeggen nog wat kinderziektes oplossen voordat die klaar is voor een eerste release.

Geheugencrisis treft steeds meer bedrijven

Dat PINE64 last heeft van de geheugentekorten, is niet gek. Steeds meer bedrijven krijgen te maken met de gevolgen ervan. AI-bedrijven kopen grootschalig dram- en opslagchips op, waardoor de prijzen voor iedereen stijgen. Dat is niet alleen terug te zien in pc-hardware, maar ook in smartphones, laptops, consoles en andere elektronica.

Ook andere fabrikanten van hobbyistenhardware zitten met de gevolgen. Zo moest Raspberry Pi, een andere fabrikant van singleboardcomputers, al meerdere keren zijn prijzen verhogen. De Raspberry Pi 5 met 16GB ram kwam op de markt voor amper 140 euro, maar kost in de praktijk inmiddels bijna 300 euro.

PINE64 PineTab 2
De PineTab 2 draait op Linux en wordt voorlopig dus niet meer geproduceerd. Bron: PINE64

Door Daan van Monsjou

Nieuwsredacteur

Feedback • 20-08-2026 17:24
32 • submitter: Dubbeldrank

20-08-2026 • 17:24

32

Submitter: Dubbeldrank

Lees meer

Reacties (32)

Voor de consument en de hobbyist die met singleboard computers werkt is het even geen leuke tijd met die enorm gestegen geheugenprijzen. Een nieuwe computer of laptop is een stuk duurder en de singleboard computers zijn gemiddeld zelfs 75 tot 150% duurder geworden.
IDD, het is zelfs zo erg dat je niet eens meer "Intel N100 mini-pc's" meer kan kopen (zelfs niet als barebone) (voor een redelijke prijs)

[Reactie gewijzigd door darknessblade op 20 augustus 2026 17:47]

Jawel hoor, een Medion N100 barebone heb je al voor minder dan 140 euro.
Prima ding, heb hem zelf ook. Gebruikt DDR4 (SoDimm), draait Linux op 4MB.
4MB? Wat kan je daar tegenwoordig nog mee op draaien?
Ik bedoelde 4GB, excuses voor de veroorzaakte verwarring.
4MB wat? Ram? Bedoel je dat Linux maar 4MB ram gebruikt, of dat Linux draait met in totaal maar 4MB? In dat laatste geval heb je er toch praktisch niks aan, al helemaal als je er een hele linux kernel op gaat draaien?
Waarschijnlijk typo....4GB
Het lijkt me niet dat er ooit 4MB DDR4 SoDimm heeft bestaan.
Ik bedoelde 4GB, excuses voor de veroorzaakte verwarring.
Yep de prijzen blijven maar stijgen helaas.
Tegewoordig vind je ze zelfs niet eens meer op Aliexpress in barebone vorm.
(heel mischien die NAS/router mini-PC's maar die zijn dan wel 2-3X zo duur als voorheen)

Ik zelf heb zowel een "Minisforum Un100C' en een "Bmax B4 plus" voor proxmox en voor mijn smarthome. (UN100C= home-assistant | Bmax= proxmox)

De bmax was niet veel duurder dan 120 euro (bij aankoop), en dat was met 16gb ram/ 512gb ssd (die ik heb verwisseld voor een WD RED 2TB)

Jammer genoeg vind je die Bmax B4 Plus niet eens als barebone.
(dan zou die niet meer dan 50-70 euro kosten, als je de prijs van de SSD en Ram er af telt)

Als dit het geval was zou ik er gerust nog een aantal meer hebben gekocht voor een Proxmox cluster. (ik heb nog wat oud DDR4 ram liggen wat ik hiervoor kan gebruiken)
Een tijdje geleden heb ik er eentje aangeschaft en we zaten toen al in een piek. Ben blij dat ik het gedaan heb want het is nu nog duurder.
Het wordt ook zelfvervullend. SBC wordt duurder door hogere geheugenprijzen. Minder mensen kopen SBC. SBC wordt duurder om de kleinere afzetmarkt te compenseren. Minder mensen kopen SBC.
Ik zie om mij heen dat men wel SBC's blijft kopen, maar uitwijkt naar versies met minder geheugen of goedkopere alternatieve merken. De afzet markt zal wel iets krimpen, maar niet zodanig dat het nodig maakt om de marges te vergroten.

Zelf heb ik al een paar jaar gen SBC meer gekocht, maar dat heeft meer mat tijdgebrek dan met de prijs te maken. Ik heb de luxe dat ik niet zo erg meer op de prijs hoeft te letten, al is dat wel een gewoonte die ik nooit afgeleerd heb.
Heb anders vaak genoeg Bitcoin hier getipt, als geweldige store of value. Dan stijgt je vermogen, op termijn harder dan de prijsstijgingen door oorlogen, inflatie en andere hypes. Geen centje pijn hier, en je wilt niet weten hoe vaak gedownmod en uitgelachen. Wie het laatst lacht.....
Het promoten van bitcoins is ook off-topic.

Ik ben niet zo'n voorstander van alternatieve munten. Er zit altijd een zweem van misdaad omheen omdat het zo gemakkelijk is om anoniem geld te ontvangen. Het originele doel om een munt in de wereld te brengen die niet afhankelijk was van commerciële banken en onafhankelijk van de politiek was sympathiek, maar inmiddels grotendeels achterhaald.

Met beleggingen met een goed gekozen spreiding bereik je ongeveer hetzelfde.

Wie wil beleggen (al dan niet in bitcoins) moet wel wat geld in reserve hebben om dat te kunnen doen. Je moet er ook tegen kunnen als er eens een flinke dip in de waarde van je bitcoins of beleggingen zit.
Ik klaag niet dat alles duurder wordt. Ik zie alleen dat geheugen heel hard in prijs is gestegen. Regulier, door staten uitgegeven geld, is te volgen. Fysiek geld door de nummers op de biljetten en met giraal geld door de sporen die het achterlaat. Hierdoor blijven er mogelijkheden beschikbaar om misdadigers te achterhalen. Bij cryptomunten is die mogelijkheid er niet. Bovendien gaan mensen zonder enig verstand of met verkeerde bedoelingen bankje spelen.

Het protocol van Bitcoin is niet afhankelijk van (commerciële) banken of de politiek. Er zijn echter wel commerciële banken (marktplaatsen) voor bitcoins ontstaan. De politiek is zich er in zoverre mee gaan bemoeien dat bitcoins gewoon onder bezit zijn komen te vallen en je verdiensten in die munten gewoon moet opgeven en er belasting over moet betalen. Venezuela is nog een stap verder gegaan door bitcoin als staatsmunt te bestempelen.

Dat zaken duurder worden is nog geen rede om bitcoins te promoten. Gewoon geld blijft de standaard en ik betaal mijn personeel (net als alle werkgevers) in gewone valuta uit. Wie geen reserve heeft zal het daar echt mee moeten doen. Bitcoins of beleggen is voor een aanzienlijk deel van de bevolking een luxe die ze zich niet kan veroorloven. Het is bovendien nog maar de vraag of een kleine belegging de prijsstijgingen kan vergoeden.

Ik blijf het terecht vinden dat het promoten van bitcoins bij een willekeurig topic waarbij een prijsstijging wordt genoemd wordt gedownmod. Het is gewoon volledig off-topic.
Ik hoor dat het ook niet meer bij geheugen blijft. Grondstoffen voor PCB productie worden ook al opgekocht en schieten in prijs omhoog. Dit maakt het dubbel zo lastig voor Pine64
Er zijn heel veel bedrijven met een grote cashflow, waarom richten ze niet op, het zelf ontwerpen en ontwikkelen van DDRAM? Of komen er veel patenten kwesties bij kijken dat het niet rendabel is?
Omdat de memory markt erg volatiel is. Siemens had in 1997 voor een miljard pond een fabriek in North Tyneside England en een jaar later weer gesloten.

Geheugen is eigenlijk nog nooit echt duurder geworden per bit. Dus kan het ook best zijn dat er de prijzen over twee jaar weer volledig inzakken.

Rambus heeft daarbovenop een mijnenveld aan patenten verzameld waardoor winst maken onzeker is.
Siemens had in 1997 voor een miljard pond een fabriek in North Tyneside England en een jaar later weer gesloten.
Philips nam deel in hetzelfde ESPRIT project. In Eindhoven is ooit een fabriek gebouwd voor geheugens van 1-Mbit: zie hier.
Als dit waar zou zijn dan zou het juist betekenen dat het wél loont en veilig is om RAM te gaan produceren.
Als je al een fabriek hebt, loont het wel. Maar om nu een fabriek op te zetten en te gaan produceren ben je waarschijnlijk te laat...
Ja en toekomst is niet duidelijk of het 2 jaar 5 jaar 10 jaar of nieuwe realiteit is.

Wat bedrijven kunnen doen is memory integreren in main chip. Maar dat geld dus voor een next gen waar als nu besluit dit te doen het pas over 3 tot 6 jaar komt afhankelijk van welke branch en voor wat eind product. Dat maakt het ook duurder want je zal diespace moeten toewijden aan sys ram minder yield per wafer en die wafers groeien ook kwa kosten zoals price hike van TSMC. Naast dat intergraal memory boven op de reeds dure wafer allocatie komt. Misschien mogelijk voor zen9. Maakt cpu iig niet goedkoper. Eigen memory chiplet of IOD met memory NPU en igpu.
Memory op "main chip" (CPU) kan in theorie, niet in de praktijk. DRAM gebruikt miljarden condensatoren (1 per bit), een CPU ongeveer 0. Daarom worden DRAM chips met een significant ander proces gemaakt. Een gecombineerde chip zou je eerst de ene helft in het ene proces moeten bakken, daarna de andere helft op een ander proces. Zelfs als de yields 100% zouden zijn duurt dat gewoon lang.
Je wordt geminned, maar het lijkt er steeds sterker op dat dit (alweer eens) het geval is.

De grote partijden zijn al eens eerder veroordeeld voor kartelvorming.
Wikipedia: DRAM industry price fixing
Een gebaar vanuit de fabricerende sector om bedrijven als deze tegemoet te komen zou niet gek zijn..maar ja, de hebzucht voor de keiharde dollars doet z’n werk.. 😔

Om te kunnen reageren moet je ingelogd zijn