Zonsverduistering leidt tot oogschade bij 18 mensen, van wie 5 kinderen
Achttien mensen in Nederland hebben oogschade opgelopen doordat ze op 12 augustus rechtstreeks naar de zonsverduistering keken. Onder hen zijn vijf kinderen. Dat blijkt uit een inventarisatie van het Nederlands Oogheelkundig Gezelschap (NOG) onder 51 ziekenhuizen en zelfstandige klinieken.
De schade, retinitis solaris genoemd, ontstaat doordat gebundeld zonlicht het netvlies beschadigt.
Netvliesschade door zonsverduistering
Van de achttien patiënten hebben de meesten relatief milde klachten, zoals het zien van vlekken. Een enkele oogarts meldt ernstigere schade.
Het NOG benadrukt dat de inventarisatie geen wetenschappelijk onderzoek is. Volgens de beroepsvereniging geeft de uitvraag wel een beeld van de omvang van de oogschade na de zonsverduistering.
Herstel kan maanden duren
Of alle patiënten volledig herstellen, is nog niet duidelijk. Herstel van retinitis solaris kan weken tot maanden duren, waardoor oogartsen de patiënten blijven volgen. Pas over ongeveer een jaar kan volgens het NOG worden vastgesteld in hoeverre de schade blijvend is.
Een dag na de zonsverduistering meldde het Oogziekenhuis Rotterdam al dat zeven mensen hadden gebeld met klachten zoals verminderd zicht, een donkere vlek in het gezichtsveld of vervormd beeld. Drie van hen moesten voor onderzoek naar het ziekenhuis komen.
Brandplek op het netvlies
Oogarts Camiel Boon van het Amsterdam UMC legde eerder uit dat rechtstreeks naar de zon kijken het centrale deel van het netvlies kan beschadigen. Het oog bundelt de zonnestralen namelijk op het deel van het netvlies dat instaat voor scherp zien, waardoor een soort brandplek kan ontstaan.
In ernstige gevallen kan iemand blijvend moeite krijgen met bijvoorbeeld lezen of het herkennen van gezichten. Voor die schade bestaat volgens Boon geen behandeling.
NOG blijft waarschuwen voor in de zon kijken
Het NOG waarschuwt opnieuw om nooit rechtstreeks in de zon te kijken, ook niet als er geen zonsverduistering is. De vereniging geeft aan dat de uitgebreide media-aandacht voor veilig kijken mogelijk voor bewustwording heeft gezorgd, wat het aantal gevallen van oogschade kan hebben beperkt.
Daarnaast maken oogartsen zich zorgen over de trend #sungazing op sociale media, waarbij mensen bewust rechtstreeks in de zon kijken. Ook buiten een zonsverduistering kan dit tot blijvende netvliesschade leiden. Die schade ontstaat pijnloos en wordt vaak pas later opgemerkt.

Met eclipsbril kijken naar de zonsverduistering (@Gemini-AI-impressie)