Ster die met 25.000 kilometer per seconde beweegt 'voelt' draaiing van zwart gat

Door Femke de Wit

Astronomen hebben dicht bij het zwarte gat in het centrum van de Melkweg een ster ontdekt die 25.000 kilometer per seconde beweegt. De ster "voelt" daardoor de draaiing van het gat.

De ster, genaamd S301, komt dichter bij het zwarte gat dan alle andere tot nu toe ontdekte sterren, blijkt uit een onderzoek dat woensdag is gepubliceerd. De ster kan daardoor worden gebruikt om de rotatie van het zwarte gat te meten.

De afstand tussen S301 en het zwarte gat is te vergelijken met de afstand tussen Saturnus en de zon. Dat is ongeveer 1,43 miljard kilometer. Dat klinkt ver weg, maar voor natuurkundige begrippen is dat heel dichtbij.

S301 is tot nu toe de snelst bewegende ster in de Melkweg. Hoe dichter de ster bij het gat komt, hoe hoger haar snelheid. Wanneer de ster het dichtst bij het zwarte gat staat, kan zij snelheden tot ongeveer 25.000 kilometer per seconde bereiken. Dat is te vergelijken met ongeveer 100.000 keer de snelheid van een passagiersvliegtuig.

Het was voor de onderzoekers niet eenvoudig om S301 op te sporen. In het voorjaar van 2023 werd de ster voor het eerst waargenomen met de Very Large Telescope Interferometer (VLTI) in Chili. Begin dat jaar stond de ster voor het laatst zo dicht bij het zwarte gat.

Astronomen hebben de baan van S301 gevolgd. Ze verwachten dat de ster in 2031 opnieuw zo dicht bij het zwarte gat komt.

Bovenstaande foto is bedoeld ter illustratie.

Wat is een zwart gat?

Een zwart gat is een object in de ruimte waar de zwaartekracht zo sterk is dat niets kan ontsnappen, zelfs licht niet.
Het kan van alles opslokken, ook sterren en planeten.
Een zwart gat ontstaat wanneer een ster aan het einde van haar leven ontploft en de resten ervan imploderen.