OM dreigt met vervolging tractor op snelweg, demonstratierecht is geen vrijbrief
Bestuurders van tractoren die de snelweg op rijden, kunnen strafrechtelijk vervolgd worden. Dat laat het Openbaar Ministerie weten na de dodelijke aanrijding vorige week op de A59 bij Heesch. Ook wie het kenteken van zijn trekker afplakt, riskeert vervolging.
Het ongeluk gebeurde in de staart van een file die was ontstaan doordat tractoren, op weg naar een boerenprotest in Den Bosch, over de snelweg reden. Daarbij kwamen twee mensen om het leven: een man van 71 en een vrouw van 72 uit Oss, die in dezelfde auto zaten en bekneld raakten. Zes andere mensen raakten gewond.
Demonstratierecht geen vrijbrief voor tractoren op snelweg
Het is verboden om met landbouwvoertuigen op de snelweg te rijden. Het demonstratierecht kan daar in sommige gevallen een uitzondering op vormen, maar volgens het OM is dat geen automatisme. Het Openbaar Ministerie wil daarom, in afstemming met gemeenten, één landelijke lijn gaan hanteren.
Vervolging blijft alleen achterwege als een demonstratie met tractoren op de snelweg vooraf is aangemeld bij de burgemeester en die de actie niet heeft verboden. Datzelfde geldt volgens het OM voor bestuurders die met afgeplakt kenteken de weg op gaan.
De boeren protesteerden tegen het besluit van de provincie Noord-Brabant om vergunningen van vijf pluimveehouders in te trekken. Hun vergunning verviel omdat hun bedrijven te veel stikstof uitstoten die in de nabijgelegen natuur terechtkomt, en omdat hun plannen om die uitstoot te beperken volgens de provincie onvoldoende waren.
Niet voor het eerst incidenten met tractoren op snelweg
Eerdere ongelukken met tractoren op de snelweg dateren al van 2022. Op de A12 reed toen een vrachtwagen achterop een trekker, waarbij de bestuurder van de trekker zwaargewond raakte. Op de A28 kwam een motorrijder tot stilstand bij een stilstaande vrachtwagen en werd vervolgens door een busje doodgereden.
Verkeersadvocaat Bert Kabel wijst erop dat het Openbaar Ministerie destijds al grenzen stelde aan het demonstratierecht en aankondigde te zullen handhaven. "Vier jaar later is het eigenlijk nog steeds precies zo", zegt hij. Volgens Kabel is sprake van een handhavingsprobleem.
Kritiek op politie en kabinet na ongeluk A59
Ook premier Jetten uitte na het ongeluk kritiek op de aanpak van politie en OM, die vooraf hadden laten weten de tractoren niet tegen te houden. Minister Karremans van Infrastructuur noemde het rijden met tractoren op de snelweg "bloedlink" en "altijd een onverstandig idee". Minister Heerma van Binnenlandse Zaken benadrukte dat het demonstratierecht in Nederland niet onbeperkt is.
Advocaat Kabel denkt niet dat het demonstratierecht ruimte biedt om tijdens een protest met tractoren de snelweg op te gaan. Eventuele uitzonderingen moeten volgens hem vooraf goed geregeld worden, bijvoorbeeld met borden en maatregelen om veilig over de snelweg te kunnen rijden. Dat was bij het protest in Den Bosch niet het geval, zegt hij.
Het afkruisen van rijstroken zodat boeren daar kunnen rijden, is volgens Kabel uit het oogpunt van verkeersveiligheid geen goede oplossing. Hij wijst erop dat andere groepen, zoals Extinction Rebellion, dan dezelfde ruimte zouden opeisen. Politie en OM evalueren inmiddels hun eigen optreden rond het boerenprotest van vorige week.
Tractor (@Gemini-AI-impressie)