Kans dat Nederland toch meedoet aan Songfestival in 2027 is iets toegenomen

Teleurgestelde fans, een negatieve lading en tegenvallende kijkcijfers: het Eurovisie Songfestival van 2026 was op z'n zachtst gezegd niet het spectaculaire feestje dat de zeventigste editie had moeten zijn.

Nederland, Spanje, Ierland, IJsland en Slovenië besloten als eerste landen ooit het festival te boycotten vanwege de deelname van een ander land, namelijk Israël. En zo geschiedde.

De boycot voelde in de meeste van die landen als een duidelijk statement tegen de keuzes van de European Broadcasting Union (EBU). Al ontstond in Nederland wat commotie toen de NPO besloot dat de NOS het feest alsnog zou uitzenden. Maar voor fans en journalisten in Wenen was weinig verschil te merken.

Achteraf bleek de boycot toch meer impact te hebben gehad dan gedacht. De kijkcijfers van het Songfestival vielen zwaar tegen: 35 miljoen mensen minder keken naar de editie van 2026 dan een jaar ervoor. En dat voelde de EBU.

Daar bleef het niet bij: nog voor DARA namens Bulgarije de bokaal mee naar huis kon nemen, maakte België al bekend te twijfelen over deelname in 2027. Daarmee zou de EBU opnieuw een groot gezichtsverlies lijden. België doet, net als Nederland, al mee sinds de eerste editie.

Over deelname in 2027 wilde AVROTROS na Wenen nog niets kwijt. En ook nu blijft de omroep geheimzinnig. Pas aan het einde van de maand komt AVROTROS met een conclusie. Dat terwijl er normaal gesproken nu al lang een selectiecommissie is en de inschrijvingen binnenstromen. Het wordt dus krap.

Toch: de wijzigingen die de EBU nu doorvoert en mogelijk nog gaat doen, zetten de deur op een kier voor de boycotters. De niet-deelnemende landen spraken hun zorgen uit over de deelname van Israël, een land dat in een heftig conflict is verwikkeld. Voor AVROTROS was dat de voornaamste reden om niet mee te doen. "AVROTROS kan de deelname van Israël in de huidige situatie niet langer verantwoorden gezien het voortdurende en ernstige menselijke leed in Gaza", stelde de organiserende omroep.

Inmiddels geldt er officieel een staakt-het-vuren in Gaza. Maar nog steeds vallen er dagelijks gewonden en doden. De Israëlische premier Benjamin Netanyahu maakte deze week bekend niet mee te gaan in het vredesplan van de Amerikaanse president Donald Trump. En dus lijkt er voorlopig nog geen einde te komen aan het conflict.

Dat punt blijft dus (in elk geval deels) staan in de afweging om mee te doen. Maar de EBU doet hard z'n best om alle andere zorgen van de boycottende landen weg te nemen.

Zo werd deze week bekend dat een land automatisch is uitgesloten als gastland wanneer een conflict, geopolitieke situatie of andere omstandigheid de veiligheid en stabiliteit van het land óf de directe omgeving in gevaar brengt. En de EBU kan indien nodig een onafhankelijke veiligheidsbeoordeling laten uitvoeren, zoals je in het artikel hieronder leest.

Op basis daarvan bepaalt de organisatie of het winnende land het Songfestival veilig kan organiseren. Voor Israël zou dat onmogelijk zijn.

Een ander belangrijk punt voor AVROTROS: in 2025 was sprake van bewezen inmenging van de Israëlische regering. "Daarbij is het evenement als politiek instrument ingezet. Dat druist in tegen het apolitieke karakter van het Songfestival", zei de omroep destijds.

Al voor de editie in 2026 scherpte de EBU regels over het promoten van een lied en een land aan. Voor 2027 is het nog duidelijker gemaakt: omroepen, artiesten en commentatoren mogen oproepen doen tot stemmen en hoe je dat doet, maar daarbij mag er niet steeds opgeroepen worden te stemmen voor één land. Grote campagnes, zoals die in het verleden door verschillende landen als Israël werden ingezet, zijn verboden.

AVROTROS zit nog steeds in een belangrijk bestuursorgaan van de EBU en kan op die manier direct zorgen uiten. De omroep deed dat in het verleden ook al over het welzijn van artiesten achter de schermen. Na het incident met Joost Klein, waarbij de artiest werd beticht van mishandeling maar daar nooit voor werd veroordeeld, zijn er duidelijkere regels over achter de schermen filmen en plekken waar artiesten met rust moeten worden gelaten.

En dan nog een zorg van Nederlandse fans: Moroccanoil zou er mogelijk uit liggen als hoofdsponsor. De EBU heeft dat nieuws nog niet bevestigd, maar voor het eerst sinds het Israëlische bedrijf betrokken is bij het Songfestival, ontbreekt de merknaam in video's van het evenement. Het lijkt er dus op dat het bedrijf in ieder geval meer op de achtergrond te werk zal gaan.

Al met al blijft het afwachten. AVROTROS neemt de tijd om alle plussen en minnen af te wegen en maakt eind augustus bekend of er volgend jaar weer een Nederlandse deelnemer is.