Nieuw Eurovisie-reglement: als een land dat in gewapend conflict zit wint, mag dat land de wedstrijd niet organiseren

Een land dat het Eurovisie Songfestival (ESC) wint, maar verwikkeld is in een „gewapend conflict” of te maken heeft met een „gevoelige geopolitieke situatie”, mag het evenement het jaar erop níet organiseren. Dat heeft de European Broadcasting Union (EBU) woensdag bepaald en vastgelegd in de nieuwe set regels die op de website van de organisator te lezen zijn. Eerst stond vast dat de winnaar altijd de volgende editie mocht organiseren.

De EBU heeft meer uitzonderingen aangebracht: ook landen die hebben „geprobeerd de resultaten of de uitslag van het ESC op oneerlijke wijze te beïnvloeden” mogen geen organisator zijn. En landen die het „niet-politieke karakter” van de wedstrijd hebben ondermijnd.

De regels lijken specifiek opgesteld vanwege de controverse rond de deelname van Israël in de afgelopen jaren. Dat had er vooral mee te maken dat Israël een verwoestende oorlog in Gaza voerde, waarbij naar schatting zeker 70.000 Palestijnen gedood werden – een „gewapend conflict”.

Verder moest Eden Golan, de Israëlische inzending in 2024, de tekst van haar lied October Rain – over de Hamas-aanval op Israël van 7 oktober 2023 – aanpassen omdat die „te politiek” was. Golan paste de titel van het nummer aan naar Hurricane.

En de EBU paste de stemregels al aan vanwege kritiek op Israël, dat stemmen probeerde te winnen met door de overheid betaalde advertenties en oproepen van Israëlische ambassadeurs. „Disproportionele promotiecampagnes” zouden voortaan „ontmoedigd” worden, zeker ondernomen door „derde partijen waaronder overheden”. 

Vijf landen trokken zich terug

De EBU maakt in een verklaring over de aanpassing van de regels over het organiseren van het festival geen verwijzing naar Israël, maar wel naar de „feedback van deelnemende broadcasters”. Ierland, Slovenië, IJsland, Spanje en Nederland trokken zich eind vorig jaar al terug uit de wedstrijd vanwege de deelname van Israël. Het land werd bij de afgelopen twee edities tweede en had dus bijna de kans gekregen het evenement te organiseren.

Hoewel er toen nog geen regels over bestonden, is het eerder voorgekomen dat een land in oorlog het Eurovisie Songfestival won: Oekraïne in 2022. De EBU vond het niet veilig genoeg om het evenement in Oekraïne te organiseren, waarop het Verenigd Koninkrijk de organisatie samen met Oekraïne op zich nam – dat land was in 2022 tweede geworden.

Toch vindt EBU-voorzitter Martin Green dat het goed is als de regels duidelijker worden vastgelegd. Het Songfestival is „voortdurend in ontwikkeling”, schrijft hij in de verklaring. De evaluatie van het reglement is belangrijk om het festival „eerlijk, transparant en consistent” te houden „voor alle deelnemers”.