In wolkeloos Spanje verdween de zon volledig achter de maan: ‘Echt onvergetelijk mooi’
In Nederland was woensdagavond om 19.16 uur een eerste ‘deukje’ zichtbaar aan de rechterrand van de zon. Iets minder dan een uur later, om 20.11 uur, was de verduistering maximaal.
Liveblog
Met eclipsbrillen, vergieten en kartonnen dozen kijken naar de zonsverduistering
In Nieuw-Beijerland kijken mensen naar de gedeeltelijke zonsverduistering.Bron Arie Kievit voor de Volkskrant Bron Arie Kievit voor de Volkskrant In het Spoorpark van Tilburg gebruiken toeschouwers een tot camera obscura omgebouwde doos.Bron Vincent Koevoets voor de Volkskrant Anderen gebruiken een vergiet om veilig naar de eclips te kunnen kijken.Bron Vincent Koevoets voor de Volkskrant In Amsterdam wordt vanaf het dak van wetenschapsmuseum Nemo naar de zonsverduistering gekeken.Bron Guus Dubbelman / de Volkskrant In wolkeloos Spanje verdween de zon volledig achter de maan: ‘Echt onvergetelijk mooi’
Sterrenkundejournalist Govert Schilling heeft de zonsverduistering vanavond bekeken vanaf een heuvel in de buurt van de Spaanse stad Soria. Daar verdween de zon volledig achter de maan. ‘Wow, dat was me wat zeg’, zegt Schilling na het hoogtepunt van de verduistering. ‘We hadden totaal geen last van wolken. En het mooie was: omdat de verduisterde zon zo laag stond, zoals altijd met de ondergaande zon, leek hij voor het oog veel groter dan wanneer hij hoog aan de hemel staat.’
Dat de zonsverduistering ’s avonds plaatsvond, betekende ook dat de eclips gepaard ging met een naderende zonsondergang. ‘We stonden op een mooie heuveltop met een wijds uitzicht in de verte, waar prachtige schemeringskleuren te zien waren’, vertelt Schilling. ‘En dan de schaduw van de maan die over je heen trekt, en twee minuten daarna weer dat felle eerste zonlicht. Echt onvergetelijk mooi.’
Eindredacteur Henk Bovekerk bekeek de eclips op een bosrijke heuvel in het noorden van de Spaanse autonome regio Galicië. Het werd langzaam donkerder en de natuur verstilde. ‘Het voelde in het uur voor de eclips als oudejaarsavond, niet de stilte uiteraard, maar de gedachte dat iedereen zit af te tellen naar een kort moment dat komen gaat en snel weer voorbij zal zijn.’
Het werd donker, de krekels begonnen te zingen. Af en toe wierp hij een snelle blik door de eclipsbril, gekregen van de opticiën in de nabijgelegen stad Viveiro. Steeds een grotere hap uit de zon. Om 20.27 uur schoof de maan er volledig voor, een zwart gat voor een ring van vuur, als een oog in de hemel boven de schuur. ‘Tsja, toch wel echt heel mooi en bijzonder.’
De zonsverduistering zoals die vanavond te zien was in Galicië.Bron Henk Bovekerk De volledige eclips bij Berlanga de Duero, in het midden van Spanje.Bron Bernat Armangue / AP Photo Kort na de volledige zonsverduistering wordt de zon weer zichtbaar in La Albufera, in de buurt van Valencia.Bron Jose Jordan / AFP Zonsverduistering in Nederland voorbij hoogtepunt
De gedeeltelijke zonsverduistering heeft in Nederland rond 20.11 uur haar hoogtepunt bereikt. De komende vijftig minuten schuift de schaduw van de maan langzaam voorbij, waardoor de zon weer volledig zichtbaar wordt. Voor eventjes, want niet lang daarna gaat de zon onder.
In Monster kijken mensen door cd’s naar de zonsverduistering.Bron Peter Boer Ook in Berlijn was de zon vanavond grotendeels bedekt.Bron Fabrizio Bensch / Reuters De gedeeltelijke verduistering in het Belgische Hemiksem.Bron Tom Goyvaerts / Belga Het begin van de zonsverduistering, gefotografeerd in het Spaanse San Sebastián.Bron Thomas Coex / AFP De maan bedekt de zon volledig in het Spaanse Arija.Bron Borja Suarez / Reuters Volledige zonsverduistering in IJsland, gedeeltelijke eclips in Nederland bijna op hoogtepunt
In IJsland was de zonsverduistering vanavond twee minuten lang volledig, zoals hieronder te zien in hoofdstad Reykjavik. In Nederland is sprake van een gedeeltelijke eclips, waarbij op het hoogtepunt om 20.11 uur iets minder dan 90 procent van de zon is bedekt.
Bron Denis Balibouse / Reuters Remco Kistemaker (60) maakte zojuist de totale eclips mee in het IJslandse Patreksfjörður. ‘Het was helaas zwaar bewolkt, maar in de aanloopfase hebben we gelukkig bij gratie van een opklaring nog de maan voor de zon kunnen zien schuiven.’
De corona, de gaslaag rond de zon, hebben de voormalig energieadviseur en zijn vrouw door de wolken niet kunnen zien. ‘Er lag nog een cruiseschip in de haven, die is uitgevaren, misschien op zoek naar een opklaring.’
Kistemaker geeft de jacht op een volledig eclips echter niet op. ‘Het was bijzonder, maar het had veel mooier kunnen zijn. We hopen volgend jaar op meer’.
In Noorwegen kijken mensen naar de gedeeltelijke zonsverduistering, die daar deels wordt verstoord door bewolking.Bron Stian Lysberg Solum / ANP / EPA De maan schuift voor de zon, zoals hier gefotografeerd in Asten.Bron Rob Engelaar / ANP Gedeeltelijke zonsverduistering begonnen, hoogtepunt om 20.11 uur
De gedeeltelijke zonsverduistering is begonnen. Vanaf de rechterrand van de zon is het eerste deel van de schaduw van de maan te zien. Het komende uur schuift de schaduw verder over de zon, met het hoogtepunt om 20.11 uur. Dan is ongeveer 90 procent van de zon bedekt. Daarna duurt het nog eens 50 minuten voor de zon weer volledig zichtbaar is – hoewel de zon kort daarna ook ondergaat.
Om veilig naar de zonsverduistering te kijken, is een eclipsbril nodig. Zonder bril beschadigt het onverduisterde deel van de zon het netvlies, met kans op blijvende oogschade tot gevolg.
Bezoekers van Sterrenwacht Cosmos in Tilligte kijken naar de gedeeltelijke zonsverduistering.Bron Emiel Muijderman / ANP In Noordpolderzijl verzamelen mensen zich om naar een gedeeltelijke zonsverduistering te kijken.Bron Jaspar Moulijn / ANP Vrijwilligers van de Jan Paagman Sterrenwacht in Asten installeren telescopen voor een gedeeltelijke zonsverduistering.Bron Rob Engelaar / ANP Eclipsbrillen en zelfgemaakte camera obscurae: Nederland bereidt zich voor op gedeeltelijke zonsverduistering
Vanavond is in Nederland een gedeeltelijke zonsverduistering te zien. Bij een zonsverduistering beweegt de maan tussen de aarde en de zon door. De schaduw van de maan trekt dan over het aardoppervlak.
Om 19.16 uur is het eerste ‘deukje’ zichtbaar aan de rechterrand van de zon. Iets minder dan een uur later, om 20.11 uur, is de verduistering maximaal. Het zal dan merkbaar donkerder zijn dan normaal.
Daarna duurt het tot 21.03 uur (rond zonsondergang) voordat de zon weer volledig zichtbaar is. Om de gedeeltelijke eclips te bekijken, is wel een veilige eclipsbril nodig: het onverduisterde deel van de zon is zo fel dat je anders een netvliesbeschadiging riskeert.
In aanloop naar de zonsverduistering probeerden veel mensen de afgelopen dagen een eclipsbril te bemachtigen. Anderen gingen op zoek naar een alternatief, bijvoorbeeld door van kartonnen dozen een camera obscura te maken om de zonsverduistering daarmee indirect te kunnen zien.
Een man en vrouw testen de camera obscura die de vrouw heeft geknutseld om vanavond te kijken naar de zonsverduistering.Bron Vincent Koevoets voor de Volkskrant Bron Vincent Koevoets voor de Volkskrant Vallen vogels stil bij een eclips? Groningse onderzoekers testen het vanavond
De Rijksuniversiteit Groningen (RUG) maakt vanavond van de gelegenheid gebruik om onderzoek te doen naar de reactie van de natuur tijdens een zonsverduistering. Anekdotisch bewijs dat de vogels hun gezang zouden staken en de kippen op stok gaan bij een eclips is er volop. De RUG wil daar meer wetenschappelijk bewijs aan toevoegen.
Op zo’n vijftig plaatsen in Groningen, Friesland en enkele Waddeneilanden zijn slimme luisterkastjes opgehangen. Die vangen dag en nacht vogelgeluiden op en kunnen automatisch de vogelsoort onderscheiden, om gedragsveranderingen meetbaar te maken.
Sterrenkundige Theo Jurriens leidt het onderzoeksproject en verspreidde de kastjes al begin maart. ‘De afgelopen weken heb ik gedetailleerde tellingen gedaan van welke vogels zingen en tjilpen in het gebied, en wanneer ze zich laten horen’, zegt Jurriens. ‘Dat gaan we vergelijken met wat vanavond tussen kwart over 7 en 9 uur te horen is. Of juist niet te horen, natuurlijk.’
Een van de vrijwilligers die meewerkt aan het onderzoek is antropoloog Judith van der Elst. In haar tuin hangt een luisterkastje, en op verzoek van de onderzoekers zal ze zelf ook de oren spitsen. Ze heeft geen hele hoge verwachtingen. ‘Het is geen totale eclips: helemaal donker wordt het niet. Dus ik betwijfel of de vogels spontaan gaan slapen’, aldus de inwoner van Friese Nes. ‘Maar ik laat me graag verrassen.’
Lukas Snijders
‘Een eclips houdt de wereld even in zijn greep: alles verandert, de natuur wordt stil’
Sterrenkundejournalist Govert Schilling is in Spanje voor zijn zeventiende volledige eclips. Het blijft fantastisch om te zien, zegt hij. ‘Die plotselinge duisternis, de corona van de zon aan de hemel.’
Lees hier het hele gesprek met Govert Schilling.
Woensdag eclipsdag: de eerste totale zonsverduistering in Europa deze eeuw
Op woensdag 12 augustus is er voor het eerst in ruim een kwarteeuw een totale zonsverduistering zichtbaar vanaf het Europese vasteland. De laatste keer dat dit gebeurde was in de zomer van 1999, toen zich onder andere in Noord-Frankrijk en Zuid-Duitsland zo’n eclips voordeed.
Wie de totale verduistering van 12 augustus wil meemaken, moet afreizen naar West-IJsland of Noord-Spanje. In Nederland is de eclips niet volledig, maar gedeeltelijk: tijdens het hoogtepunt wordt hier ongeveer 90 procent van de zon verduisterd.
Lees hier het hele artikel van wetenschapsjournalist Govert Schilling.
Deze Nederlanders staan in IJsland en Spanje klaar voor de eclips: ‘Het klinkt bijna mythisch’
Woensdagavond is voor de eerste keer deze eeuw een volledige zonsverduistering zichtbaar vanaf het Europese vasteland. Om die te zien moet je wel afreizen naar Noord-Spanje of West-IJsland. Deze Nederlanders gaan ernaartoe om het mee te maken, of blijven bewust thuis.
Eclipsbrillen zijn niet aan te slepen, stormloop op laatste voorraad: ‘Het is een gekkenhuis’
Ze zijn niet aan te slepen: de eclipsbrillen waarmee woensdagavond naar de gedeeltelijke zonsverduistering gekeken kan worden. Webwinkel Bol haalde afgelopen weekend twintig soorten brilletjes van de website omdat ze niet veilig zouden zijn. En dus is het topdrukte op de plekken waar ze nog wel verkocht worden.
Zoals in Haarlem, bij het verkooppunt van Eclipsbrillen.nl. In de tientallen meters lange rij staan Renske Bakker (24) en Laura Henzen (25), die ‘het hele internet hebben afgespeurd’ op zoek naar een eclipsbril. ‘Ik ben uit Roelofarendsveen komen rijden, maar dat vind ik het waard’, zegt Bakker. ‘Nu weet ik tenminste zeker dat ik er een heb.’
Welkom in dit liveblog
In dit liveblog houden we u op de hoogte van het laatste nieuws over de volledige zonsverduistering die woensdagavond in Europa zichtbaar is.
Lees ook
Geselecteerd door de redactie
