Wetenschappers ontwikkelen menselijke miniatuurorganen voor medicijntests

Wetenschappers van de University of Cambridge gaan weefselklompjes van zieke patiënten gebruiken om te onderzoeken hoe ziekten per patiënt verschillen. Zo kunnen ze bepalen welke behandelingen het meest geschikt zijn voor ieder individu.

De onderzoekers hopen hiermee minder afhankelijk te worden van dierproeven bij onderzoek naar menselijke ziekten. Ze verwachten dat de modellen nauwkeurigere en betrouwbaardere resultaten opleveren, omdat ze zijn gebaseerd op menselijk weefsel.

"Het zal een grote impact hebben op het aantal gebruikte proefdieren en de manier waarop we in de toekomst nieuwe medicijnen ontwikkelen", vertelt Matthias Zilbauer, klinisch hoogleraar aan Cambridge, aan The Guardian.

Zilbauer wil niet beweren dat er in de nabije toekomst helemaal geen proefdieren meer gebruikt zullen worden, want sommige zaken kunnen nog niet met deze nieuwe modellen worden onderzocht. "Maar de vermindering is wel degelijk reëel."

Onderzoekers kweken al langer minuscule klompjes menselijk orgaanweefsel. Zelfs stukjes van minder dan een millimeter kunnen belangrijke kenmerken van volwaardige organen en weefsels nabootsen. Ze laten bijvoorbeeld zien hoe die functioneren bij ziekte en hoe ze reageren op medicijnen.

Met deze miniatuurorganen, die onderzoekers uit ziek menselijk weefsel kweken, kunnen wetenschappers snel zien of een medicijn bij een patiënt werkt. Ook ontdekken ze al in een vroeg stadium welke medicijnen niet werken. Dat bespaart veel tijd en geld.

Meer dan 90 procent van de geneesmiddelen die dierproeven doorstaan, faalt in klinische onderzoeken bij mensen. Geneesmiddelenautoriteiten in de VS en Europa moedigen daarom waar mogelijk andere methoden aan.

"Veel menselijke ziekten komen niet voor bij dieren, of in een andere vorm omdat ze niet menselijk zijn", vertelt Zilbauer. "We willen tests en modellen die ons kunnen vertellen welke behandelingen werken, en bij welke patiënten, en een muis kan ons dat niet vertellen."

Het nieuwe project wordt uitgevoerd in een onderzoekscentrum in Cambridge, dankzij een investering van ruim 23 miljoen euro (20 miljoen pond) door de Medical Research Council. Onderzoekers werken hierbij samen met wetenschappers uit de hele wereld.

Het team van onderzoeker Zilbauer trapt af met miniatuurdarmen van patiënten met darmziekten, zoals de ziekte van Crohn. Andere teams richten zich op het kweken van minitumoren om kankerbehandelingen te verbeteren en mini-hersenen om hersenaandoeningen beter te begrijpen.