Marrit Steenbergen Europees kampioen op 100 meter vrije slag, twee tienden boven eigen wereldrecord

Na haar race zei Steenbergen dat ze ‘superblij’ is met haar titel, al had ze op een snellere tijd gehoopt. ‘Maar het gaat in de finale om winnen en mijn tijd is ook oké. Er lag veel druk op de finale, iedereen verwachtte dat ik ging winnen. Dan moet je het ook doen. Ik ben heel blij dat het gelukt is.’

Een maand geleden kreeg Patrick Pearson de vraag: hoe blijft ze rustig, als ze straks als wereldrecordhouder wordt aangekondigd? Het antwoord van de zwemcoach: ‘Door zichzelf niet zo bijzonder te vinden.’ Dinsdagavond in het Centre Aquatique Olympique wordt ze als laatste omgeroepen door de speaker, als ze zich mag melden voor baan 4 in de finale. ‘De houder van het wereldrecord’, klinkt het, gevolgd door een reeks andere aansprekende resultaten. Steenbergen zwaait kort.

Pearsons opmerking dat ze zichzelf niet zo bijzonder vindt, slaat deels op haar bescheidenheid, maar vooral op een wankel zelfvertrouwen. Daar werkte ze de afgelopen jaren aan. Nu zegt ze: ‘Ik merk dat ik iets zekerder ben.’

Steenbergen wordt al sinds haar jeugd bewonderd om haar zwemtechniek. Ze ligt hoog op het water en beschikt over een opvallend ‘hoge elleboog’ – de hoek waarin zij haar arm kan bewegen –, wat haar zwemslag extra effectief maakt.

Vier keer onder de 52 seconden

Op haar 16de debuteerde ze op de Olympische Spelen, tien jaar geleden in Rio de Janeiro. Maar vooral in de afgelopen vijf jaar maakte ze een gigantische groei door, met een piek in 2026. Geen vrouw zwom ooit meermaals onder de 52 seconden. Steenbergen deed het in de afgelopen maanden vier keer, waaronder op 27 juni in Rome: 51,68, een verbetering van het wereldrecord.

Pearson: ‘De laatste vijf maanden waren by far de beste maanden die ik met haar heb gehad. Ik heb nog nooit zo goed met haar gewerkt als nu.’ Ze is stabieler en zelfverzekerder, merkt hij.

Op momenten waarop ze in het verleden zenuwachtig kon worden voor een belangrijke race, denkt ze tegenwoordig: ik zit er lekker in. Ik weet wat ik moet doen. Dat is deels het gevolg van goede resultaten. In de woorden van Steenbergen: ‘Mentaal ga ik daar goed op.’

Ze bemachtigde in 2024 haar eerste individuele wereldtitel op de vrije slag, vorig jaar in Singapore deed ze dat weer.

Mentale uitwerking

Maar zowel Pearson als Steenbergen wijst vooral naar de andere trainingsbelasting, als reden voor een verandering bij Steenbergen. In het verleden richtte ze zich op meerdere zwemnummers, nu draait alles om de 100 meter vrije slag. Eventueel succes op andere nummers is bijvangst. Tegenwoordig doet ze meer krachttraining en maakt ze minder uren in het zwembad.

De relatief ranke Steenbergen moest sterker en explosiever worden. En dat heeft een mentale uitwerking. ‘Doordat ik minder vaak in het water lig, is de vermoeidheid minder diep en ben ik minder vaak mentaal kwetsbaar.’

Ze is inmiddels sterker dan ooit. In het verleden kon ze zichzelf niet optrekken in het krachthonk. Nu doet ze die krachtoefening vier keer, inclusief een gewicht van 10 kilo om haar lichaam. Ook dan klinkt de bescheidenheid al snel door in haar zinnen: ‘Als je het vergelijkt met anderen is het niet zo bijzonder, maar voor mij was het van nul naar dit.’

In de gaten gehouden

De aandacht voor Steenbergen groeit. Onlangs zwom ze in Nederland en werd ze terwijl ze in voorbereiding was op haar race gevraagd om een foto. ‘Dan kan ik geen nee zeggen’, zegt ze. ‘Want ja, wat anders? Zeg ik nee, ben ik net zo lang bezig met uitleggen waarom dit niet het beste moment is, als wanneer je die foto gewoon neemt.’

Sinds ze onder de 52 seconden zwemt op de 100 meter vrije slag, merkt ze ook dat andere zwemmers en coaches haar in de gaten houden. Dat ze komen kijken als zij haar meters maakt. ‘Heel raar. Dat ik dacht: volgens mij kijk jij naar mij, of heb ik het mis? Dat is wennen.’

En anders dan na haar wereldtitels kreeg ze ook meer reacties van mensen. ‘Mensen die ik tien jaar niet had gesproken of zo. Nu merkte ik: o, het leeft echt.’

Ze kan er nu mee omgaan. In het verleden sprak ze niet zomaar grote doelen uit. In Parijs sprak ze de afgelopen dagen moeiteloos over het verbeteren van het wereldrecord. Van dat doel bleef ze dinsdagavond ruim twee tienden van een seconde verwijderd. ‘Ik denk dat het geen perfecte race was en dat heb je wel nodig om een wereldrecord te zwemmen, maar ik heb alsnog een 51’er gezwommen.’

Later op de avond werd Nederland, met naast Steenbergen Maaike de Waard, Caspar Corbeau en Sean Niewold dankzij een eindspurt van Steenbergen tweede op de gemengde 400 meter wisselslag.