Vluchten voor de brand in Canada: ‘Toen we vertrokken, was het vuur op zo’n vijftig meter achter ons huis, en het kwam snel dichterbij’

Veertig minuten hadden Brandon en Alora Bishop vrijdag om een naderende natuurbrand te ontvluchten in de westelijke Canadese provincie British Columbia. Toen Brandon Bishop die middag thuis kwam van zijn werk hoorden ze via sociale media dat er brand was op de heuvels nabij hun woonplaats Faulder, in de Okanagan-vallei. Harde wind stuwde het vuur met een sneltreinvaart voort, bleek toen hij ging kijken – en in mum van tijd „brak de hel los”, vertelt hij telefonisch.

Met hun dochter Airia van acht weken oud, twee honden, een kat en vijf reptielen reden ze halsoverkop weg van hun huis, richting de plaats Summerland aan het Okanagan-meer. „Het was donker als de nacht”, zegt Alora Bishop. „Het ging zo snel. We hadden geen tijd, geen waarschuwing. We grepen wat benodigdheden en gingen ervandoor. Toen we vertrokken, was het vuur al achter ons huis, op zo’n vijftig meter, en het kwam snel dichterbij.”

Twintigduizend mensen zijn het gebied het afgelopen weekeinde ontvlucht wegens de natuurbrand die de naam Bald Range heeft gekregen – een uitzonderlijk hevige brand die, door droogte en wind, in korte tijd exponentieel groeide tot een oppervlakte van zo’n 150 vierkante kilometer op maandag. Ook de twaalfduizend inwoners van Summerland is door de regering van de provincie British Columbia (B.C.) bevolen te vertrekken, evenals inwoners van het noordelijker gelegen Peachland aan het Okanagan-meer, een populaire regio voor vakantiegangers.

Recept voor bosbranden

De premier van B.C., David Eby, heeft zaterdag de noodtoestand afgekondigd voor de provincie – een uitgestrekt, bosrijk gebied dat de afgelopen jaren geregeld kampte met droogte, hitte en hevige natuurbranden. Een tachtigjarige inwoonster van Summerland is tijdens de evacuatie overleden, liet de politie maandag weten. Geëvacueerden zijn opgevangen in de omgeving, voornamelijk in de plaats Penticton, in onder meer een congrescentrum en hotels.

Onder hen zijn de 51-jarige Jennifer Pascoa en haar twaalfjarige dochter Emery. Zij verlieten vrijdagavond hun woning in Summerland toen het vuur over de berg kwam, vertelt Pascoa telefonisch. „Er hing een rode gloed van het vuur”, zegt ze. „Het was erg heet, en de rook werd steeds erger. Het regende as, overal was as: op straat, op de huizen, op de auto’s. Het was erg beangstigend, want we wisten niet of het vuur onze kant op zou komen.”

Vooral de hoge snelheid waarmee het vuur zich verspreidde verraste velen. Volgens Mike Flannigan, een expert op het gebied van natuurbranden aan de Thompson Rivers University in Kamloops, volgt deze brand het universele recept voor een hevige bosbrand: droge begroeiing; een ontstekingsbron als blikseminslag of menselijke activiteit; en heet, droog, winderig weer, zo verklaarde hij tegen de Canadese krant The Globe and Mail. De Canadese politie onderzoekt mogelijk verdachte menselijke activiteiten in de regio.

Die ingrediënten waren ook aanwezig op andere plekken in Noord-Amerika en Europa die de afgelopen weken zijn getroffen door verwoestende natuurbranden, waaronder Frankrijk, Spanje en Griekenland. In de noordwestelijke Amerikaanse staat Washington, die grenst aan Canada, werden de afgelopen week bij natuurbranden ongeveer negenhonderd panden verwoest of ernstig beschadigd. Meer dan 60.000 mensen moesten hun huizen uit.

In heel Canada woeden volgens het Canadian Interagency Forest Fire Centre momenteel 605 branden. Daarvan zijn er 487 niet onder controle. In totaal hebben meer dan 4.600 branden dit seizoen tot nu toe 4,1 miljoen hectare bos in de as gelegd (vergelijkbaar met de oppervlakte van Nederland). In 2023, het jaar met de grootste natuurbranden in Canada, ging 16,5 miljoen hectare in vlammen op – tweemaal zoveel als het vorige record.

Lees ook

Rook van Canadese natuurbranden zorgt voor gezondheidsschade in Europa

In dat jaar waaierde rook van bosbranden in Canada uit over delen van de Verenigde Staten, waardoor zelfs New York dagenlang in een oranje waas werd gehuld. Ook vorige maand trok rook van hevige branden in de provincie Ontario over delen van de VS. De Amerikaanse president Donald Trump verweet Canada luchtvervuiling. Trump en Republikeinse Congresleden maanden de noorderburen de vervuiling beter te bestrijden – of anders te rekenen op eisen tot schadevergoeding.

Er zijn echter beperkingen aan wat Canada aan de branden kan doen. Het land heeft in totaal ongeveer 369 miljoen hectare bos, ongeveer 9 procent van alle bossen ter wereld. De overgrote meerderheid daarvan is niet per weg bereikbaar. Branden ontstaan veelal door blikseminslagen – en worden pas ontdekt wanneer ze op satellietbeelden verschijnen. Ondertussen warmt Canada bovengemiddeld op als gevolg van klimaatverandering en heeft het in toenemende mate te maken met extreem weer.

Lees ook

John Vaillant schreef een boek over de Canadese brand die naaldbomen deed ontploffen. Nu waarschuwt hij voor een zomer vol bosbranden

Vastbesloten terug te keren

Pascoa had rekening gehouden met een hevig brandseizoen, want „alles is kurkdroog”, zegt ze. „Er was heel weinig sneeuw in de winter, en heel weinig regen. Er is gewoon geen water. Het meer is op zijn laagste niveau in decennia. Als het zo doorgaat, vrees ik dat dit ons nieuwe normaal is.”

Pascoa en haar dochter laadden hun spullen in de auto en reden naar Penticton, waar ze met duizenden andere geëvacueerden werden opgevangen in het congrescentrum. Inmiddels zitten ze in een hotel, in afwachting van bericht of ze terug mogen. Dat mag nog niet, want de brand is nog niet onder controle. En met meer warm weer en mogelijke bliksem op komst kan de brand zich uitbreiden. Vooralsnog staat hun huis echter nog overeind.

Brandon en Alora Bishop hebben minder geluk: uit videobeelden van Faulder die zijn gedeeld op sociale media blijkt dat hun huis door het vuur is verslonden, evenals veel andere woningen in het dorpje van zo’n 215 inwoners. „Hartverscheurend”, zegt Brandon Bishop vanuit een logeeradres bij ouders van vrienden in West Kelowna. „We moeten opnieuw beginnen.”

Aan bosbeheer heeft het volgens hem niet gelegen: rond het dorp werden door de overheid maatregelen genomen om brandgevaar te verminderen. En hoewel de gemeenschap ook waar nodig branden signaleert en bestrijdt, zegt Alora Bishop, „kwam deze te snel. Niemand kon iets doen.”

Toch zijn ze vastbesloten om terug te gaan. Mogelijk eerst met een stacaravan op de plaats van hun huis, terwijl ze dat herbouwen, zegt ze. „We houden van ons huis en van onze gemeenschap.”