‘De lelijkste flat van Amsterdam’ gaat over méér dan dat bekende krakerspand

De Poezenflat, de Hunkerbunker: de veertien verdiepingen tellende flat aan het Surinameplein in Amsterdam heette bij de oplevering begin jaren zestig officieel De Klokkenhof, maar kreeg toentertijd algauw kittige bijnamen omdat er alleen vrouwen woonden. Later kwamen er ook andere bewoners, en stond het gebouw vooral bekend als de lelijkste flat van Amsterdam.

Parool-journalist Pietro Tramontin is benieuwd naar de flat, vooral vanwege de onrust die er afgelopen jaren heerst. Sinds het gebouw deels leeg kwam te staan vanwege renovatieplannen hebben krakers een aantal lege woningen betrokken, terwijl er in de andere woningen nog huurders zaten. Dit leidde tot conflicten, verloedering en een politieontruiming in 2025.

In de podcast De lelijkste flat van Amsterdam zoekt Tramontin uit hoe het zo ver heeft kunnen komen. Dat hij hiervoor de geschiedenis van kraakbeweging en woonbeleid helder uiteenzet, maakt de vijfdelige serie rijk en interessant.

Ongure lui

Waar onder meer de pers in de jaren tachtig welwillend stond tegenover krakers, is het maatschappelijke debat sindsdien verschoven. Sinds 2010 is kraken wettelijk verboden en veel mensen zien krakers niet meer als ideologische strijders, maar als ongure lui die vooral vernielen. Dat terwijl de problemen op de woningmarkt niet zijn opgelost en betaalbaar wonen voor velen onhaalbaar is.

Tramontin zet de flat centraal als hoofdpersonage: we volgen niet één of meerdere personen, maar krijgen een keur aan stemmen te horen. Hoewel dat een mooi breed beeld geeft, had Tramontin één personage meer ruimte kunnen geven: Joyce, een bewoner die, vanwege haar eigen actievoerdersachtergrond, veel sympathie heeft voor de krakers.

Toch begint ook zij last te krijgen van de herrie en rommel van een deel van de oneigenlijke bewoners. Haar innerlijke conflict komt niet heel sterk uit de verf, terwijl het symbool staat voor hoe de krakersbeweging is veranderd – precies waar de podcast over gaat.

Onbekende achternicht

Jammer is ook dat Tramontin soms wat saaie beschrijvingen geeft van personages. Bij een historicus thuis benoemt hij dat al haar meubels tweedehands zijn, maar dat zegt weinig over haar karakter. En vertellen dat iemand een Amsterdams accent heeft is overbodig als we dat direct horen wanneer diegene praat.

Ook voegt het weinig toe te weten dat een van de bewoners een onbekende achternicht blijkt van Tramontin, terwijl we de twee alleen horen praten over de flat. Wisselen ze geen verhalen uit over hun oma’s? Dat voelt vreemd en maakt Tramontin een wat afstandelijke verteller.

Gelukkig grossiert de podcast in sprekende reportagescènes in en rondom de flat. Tramontin loopt meerdere huizen binnen, interviewt (oud-)bewoners en krakers en is bij de ontruiming in 2025.

In de laatste aflevering lopen we met hem en de COO van woningbouwvereniging Vesteda door het gebouw dat eindelijk gerenoveerd wordt. De woningen ondergaan een complete transformatie – van binnen is de flat in ieder geval niet meer lelijk.