Blokkade van Straat van Hormuz kan tot wereldwijde recessie leiden

Vooral de eurozone is kwetsbaar voor een verdere escalatie, doordat die sterk afhankelijk is van geïmporteerde energie. Hogere energieprijzen raken de koopkracht van huishoudens, verhogen de kosten voor bedrijven en drukken op de consumptie, investeringen en export.

In het basisscenario valt de economische groei in de eurozone terug van 1,5 procent in 2025 naar slechts 0,4 procent in 2026. Voor 2027 voorziet verzekeraar Atradius een voorzichtig herstel naar 1,5 procent.

"De wereldeconomie heeft de eerste economische schok van de oorlog beter doorstaan dan aanvankelijk werd gevreesd, maar de rust blijft broos", zegt Atradius-hoofdeconoom John Lorié.

"De recente aanvallen laten zien hoe snel de situatie opnieuw kan omslaan. Vooral Europa is gevoelig voor een nieuwe stijging van de energieprijzen, doordat het veel sterker afhankelijk is van energie-import dan de Verenigde Staten."

Volgens Lorié gaat ook de Nederlandse consument op lange termijn negatieve gevolgen ervaren. Dat heeft onder meer te maken met de hoge transportkosten vanwege de stijgende energieprijzen.

"Transportbedrijven gaan dat doorberekenen aan de consument. En dat betekent uiteraard dat we meer gaan betalen voor onze boodschappen. Dat gaat met vertraging. En als het conflict blijft doorgaan, zullen we dat volgend jaar merken in onze portemonnee."

De Straat van Hormuz is al enkele maanden gesloten vanwege het conflict tussen Iran en de VS. Honderden olietankers liggen daardoor vast en dat leidt tot hogere energieprijzen en een stijgende inflatie. Bovendien zijn veel olie- en gasinstallaties getroffen door bombardementen. Hoe groot de schade is, is niet bekend.

Zowel de blokkade als de schade aan verschillende energieleveranciers zorgt voor hoge prijzen aan de pomp. Consumenten betalen flink meer voor diesel en benzine. "Daar komt bij dat het niet alleen om olie en gas gaat. Ook de toevoer van bijvoorbeeld kunstmest staat onder druk", zegt Lorié.

Uit cijfers van UnitedConsumers blijkt dat een liter benzine momenteel 2,612 euro kost. Voor een liter diesel betalen automobilisten 2,58 euro.

Ook beleggingsstrateeg Paul Jackson van vermogensbeheerder Invesco zegt dat Europa wel degelijk kwetsbaar is voor een sluiting van de Straat van Hormuz. "Wanneer ook de lng-stromen in de berekening worden meegenomen, blijkt dat Europa in 2024 ongeveer 8 procent van zijn primaire energie uit het Midden-Oosten haalt."

"Ter vergelijking: vóór de Russische invasie in Oekraïne haalde Europa ongeveer 22 procent van zijn primaire energie uit Rusland. Europa is dus wel kwetsbaar voor een sluiting van de Straat van Hormuz, maar niet in dezelfde mate als bij de eerdere afhankelijkheid van leveringen uit Rusland."