Rijn dreigt in tweeën te splitsen, Duitse én Nederlandse scheepvaart in de knel

De waterafvoer van de Rijn is opnieuw uitzonderlijk laag. Bij Spijk, waar de rivier Nederland binnenkomt, stroomde de afgelopen 24 uur gemiddeld 614 kubieke meter water per seconde voorbij. Daarmee is het laagterecord uit 1947 gebroken. Toen bedroeg de gemiddelde afvoer 620 kubieke meter per seconde.

Ook het waterpeil bij Lobith is extreem laag. Het staat momenteel op 6,28 meter boven NAP, tegenover het vorige record van 6,47 meter. Dat record werd eind vorige maand gevestigd en is nu dus alweer gebroken.

Door de aanhoudende droogte is er voorlopig weinig zicht op herstel. De lage waterstanden zorgen ervoor dat binnenvaartschepen minder lading kunnen meenemen. Daardoor zijn meer schepen nodig om dezelfde hoeveelheid goederen te vervoeren.

In Duitsland dreigt de situatie deze week nog nijpender te worden. Bij Kaub, ten zuiden van Koblenz, kan het waterpeil volgens de Duitse branchevereniging BDB voor de binnenvaart voor het eerst tot onder de 10 centimeter dalen.

Kaub is een belangrijk knelpunt voor de scheepvaart, omdat de Rijn daar relatief ondiep is. Bij zulke lage waterstanden kunnen vrachtschepen er volgens de BDB niet meer varen.

Daardoor dreigt de vaarroute over de Rijn als het ware in tweeën te worden gesplitst. Scheepvaart tussen Nederland en het noordelijke deel van Duitsland blijft mogelijk, maar het zuiden van de Rijn wordt dan vanuit Nederland onbereikbaar voor binnenvaartschepen.

Dat raakt onder meer de verbinding met belangrijke Duitse industriegebieden en havens aan de Rijn. Ook riviercruises en dagtochten kunnen hinder ondervinden van de lage waterstand.

De problemen zijn voor de Duitse autoriteiten inmiddels aanleiding om in te grijpen. Verschillende deelstaten staan sinds afgelopen weekend bij hoge uitzondering toe dat vrachtwagens ook op zondag rijden.

Daarmee proberen de autoriteiten te voorkomen dat bedrijven problemen krijgen met de aanvoer van goederen. Als binnenvaartschepen minder lading kunnen meenemen of delen van de Rijn niet meer kunnen bevaren, moet een groter deel van het transport over de weg plaatsvinden.

De Rijn is een belangrijke transportroute voor onder meer grondstoffen, brandstoffen en andere goederen tussen Duitsland en Nederland. Langdurig laagwater kan daardoor niet alleen de binnenvaart, maar ook andere delen van de logistieke keten raken.

Ook in Nederland zijn de gevolgen van de droogte al goed merkbaar. Vrijwel alle maatregelen die waterschappen kunnen nemen, zijn inmiddels ingezet. Onttrekkingsverboden en het vasthouden van water zijn niet langer voldoende, terwijl er ook geen zicht is op flinke regenval. Experts vrezen voor de gevolgen van de droogte voor planten en dieren.