De extreme ontwikkeling van zwemster Steenbergen: 'Wereldrecord blijft apart'

Twee dagen voor de beste race uit haar carrière zat Steenbergen in Vaticaanstad tegenover de paus. Het is bij de bekende zwemwedstrijd Trofeo Settecolli gebruikelijk dat enkele deelnemers worden uitgenodigd voor een audiëntie bij de Heilige Vader.

Leo XIV las in het Apostolisch Paleis een speech in het Italiaans voor, waarna hij alle zwemmers een hand gaf. Een foto van de bijeenkomst is hieronder te zien. "Ik ben niet gelovig", zegt Steenbergen. "Maar ik zeg nu wel voor de grap dat de paus mij gezegend heeft."

Want 48 uur later, op de laatste zaterdag van juni, zwom Steenbergen in Rome het negen jaar oude wereldrecord op de 100 meter vrije slag uit de boeken. Met 51,68 is ze de snelste vrouw ooit op het koninginnennummer. Daar moet de 26-jarige Friezin nog steeds aan wennen.

"Het is me inmiddels vaak verteld dat ik de wereldrecordhouder ben, maar het blijft een apart en surrealistisch idee. Het is wennen dat mensen anders naar me kijken, dat ik meer in de gaten word gehouden. Na de race ontplofte mijn telefoon ook. Zo'n wereldrecord leeft écht. Ik heb wel gemerkt dat dit anders is dan een wereldtitel."

Patrick Pearson bekeek de wereldrecordrace thuis op zijn bed, met zijn zoontje op schoot. De coach van Steenbergen was in Nederland gebleven om zijn andere zwemmers te begeleiden en was dus aangewezen op een livestream. Maar 5 meter voordat Steenbergen aantikte, belde zijn collega-coach Bram Dekker vanuit Italië. "Opeens bleef het beeld hangen", vertelt Pearson met een glimlach.

De coach zag de historische tijd met een paar seconden vertraging. "En een minuutje later kwamen de tranen", zegt hij. "Ik heb niet eerder zo'n emotionele reactie op een race gehad. Ik denk dat het kwam doordat ik weet waar Marrit vandaan komt."

Pearsons samenwerking met Steenbergen begon in 2021. De zwemster gold als tiener als toptalent, maar haar echte doorbraak op het hoogste niveau bleef lang uit. "Toen ik Marrit oppikte, was ze niet goed belastbaar", vertelt Pearson, de oud-coach van Ranomi Kromowidjojo. "En ze had ook een beetje een laag zelfbeeld. Van daaruit had ze moeite om goed voor zichzelf te zorgen wat betreft eten en rust."

Steenbergen zwom in die periode 54,1 op de 100 vrij. In vijf jaar onder Pearson heeft ze zich dus bijna 2,5 seconden verbeterd op haar belangrijkste nummer. "We zijn geleidelijk meer gaan doen, op alle vlakken", zegt de coach. "Meer krachttraining, beter eten en werken aan mentale dingen met een psycholoog. Zo ontstond die extreme ontwikkeling."

Het belangrijkste keerpunt richting het wereldrecord kwam in januari 2025. Na een aantal gesprekken met Pearson besloot Steenbergen dat ze zich niet meer wilde richten op de 200 meter vrije slag. Alle ballen gingen op de 100 vrij, óók in haar trainingsprogramma.

"Voor de 200 meter moest ik heel veel meters maken in het bad, waardoor er weinig tijd was voor krachttraining", vertelt Steenbergen. "Nu zijn er drie ochtenden per week waarop ik niet zwem, maar wél in de gym zit. Daardoor ben ik echt sterker geworden. Een paar jaar geleden kon ik geen enkele pull-up. Nu kan ik er vier mét 10 kilo aan extra gewicht."

Misschien nog wel belangrijker is de mentale progressie. "Ik merk al jaren dat ik iets kwetsbaarder ben als ik me vermoeid voel", zegt Steenbergen. "Nu ik minder vaak in het water lig, is de vermoeidheid minder heftig. En dus gaat het mentaal ook beter."

De boodschap van Pearson dat minder doen haar méér oplevert, is inmiddels volledig geaccepteerd door Steenbergen. De resultaten spreken dan ook voor zich. Ze zwom dit jaar al vier keer een 100 vrij in minder dan 52 seconden, ook een unicum.

Bij de EK langebaan in Parijs is Steenbergen logischerwijs de topfavoriet voor de 100 vrij. De finale van dat nummer is dinsdagavond. "Ik hoop dat ik een medaille win", blijft ze zelf voorzichtig.

Die bescheidenheid zal volgens Pearson nooit veranderen, ook niet nu ze wereldrecordhoudster is. "Marrit vindt zichzelf nu eenmaal niet zo speciaal", zegt de coach lachend. "Maar voor een race denkt ze nu echt wel dat ze de beste is."

De EK langebaan duren tot en met zondag.