Een woedende moeder en een college schapenhoeden: theaterfestival Boulevard is begonnen

De avond valt en het plein naast de Sint-Janskathedraal in Den Bosch stroomt langzaam vol. Op de eerste vrijdagavond van theaterfestival Boulevard bruist het festivalhart, dat bestaat uit festivaltentjes, terrassen, foodtrucks en tribunes. Bezoekers strijken neer met een drankje in de namiddagzon of glippen snel een tent binnen voor een voorstelling.

Dans, muziek, cabaret, vertelkunst, circus en theater, gemaakt door kleine en grote gezelschappen: tijdens de elf dagen van het jaarlijkse Bossche zomertheaterfestival Boulevard staan er 125 voorstellingen op het programma. Ook buiten het festivalhart vinden voorstellingen plaats op binnen- en buitenlocaties in de stad.

Moederschap en woede

Aisa, de oermoeder uit de Afro-Surinaamse winticultuur; Demeter, de Griekse godin van de oogst, wier rouw om haar kind nagenoeg de mensheid deed uitsterven. Als een samensmelting van deze mythische figuren staat theatermaker Anne-Fay Kops op het podium, gekleed in een lange, rode rok en met hoorns op haar hoofd. Ze ontvangt haar publiek met de vraag: „Heeft u mijn kind gezien?”

In het half uur dat volgt neemt Kops de zaal mee in een muzikale vertelling waarin ze moederschap verbindt met woede. Ze trekt haar publiek de voorstelling in met een opsomming van woede die ze voelt sinds de geboorte van haar kind: woede omdat ze een kind op de wereld heeft gezet, woede tegen zichzelf, woede omdat het kind als meisje is geboren.

Daarna verweeft ze persoonlijke ervaringen van moederschap met haar familiegeschiedenis. Kops spreekt over het verlies van een kind, de verwachting van meisjes om altijd lief te zijn en het gebrek aan ruimte voor vrouwelijke woede. De korte Nederlandstalige monologen wisselen af met de Engelstalige nummers van haar album +1: gospel-, hiphop-, dancehall- en soulmuziek met zuivere, krachtige uithalen.

Kops brengt zowel de monologen als haar muziek en dans overtuigend, maar toch blijft Aisa Demeter als geheel ongrijpbaar. De monologen en muzieknummers bouwen nauwelijks op elkaar voort, waardoor een duidelijke ontwikkeling in het verhaal ontbreekt. Ook de wisseling tussen Nederlands en Engels maakt de voorstelling versplinterd.

Technoclub

In een andere festivaltent vormt muziek ook de kern van de voorstelling. Bezoekers wanen zich bij TRANS in een duistere technoclub, waar beats samenvloeien met stroboscopisch licht, en waar de theaterbankjes ontbreken op de dansvloer. Achter de dj-tafel mixt theatermaker Just van Bommel live de set die hen (Van Bommel gebruikt de voornaamwoorden hen/hun) samen met Emma van den Elshout maakte. Op de beats begint Van Bommel een Engelstalige spoken wordvertelling.

,,Weird, bizarre, freaky, odd.” Terwijl de bpm’s oplopen, kruipen de woorden onder je huid. Van Bommel vertelt over ervaringen als queer persoon in het clubleven die raken aan uitsluiting, stereotypering en eenzaamheid. ,,I am the problem here, I am the woke mind virus”, klinkt het op de dreunende beat.

TRANS gebruikt het clubleven als plek waar de belofte van vrijheid en acceptatie botst met de werkelijkheid. Waar iedereen zichzelf zou moeten kunnen zijn, blijkt ruimte voor genderdiversiteit niet vanzelfsprekend. De voorstelling van Van Bommel en Van den Elshout is daarom niet alleen een dj-set, maar ook een protest tegen de hokjes waarin mensen worden geduwd. Hun uitgangspunt is dat iedereen altijd in transitie is, identiteit staat niet vast. Terwijl de beats langzaam wegsterven, blijft het publiek meedeinen, in het hoofd wakker geschud door de boodschap van TRANS.

Kippengeluiden

Wie op zoek is naar humor waar een serieuze laag achter schuilt, kan ook terecht in de tenten van Boulevard. In Chicks in dialogue vermaakt theatermaker Lindertje Mans haar publiek in een half uur met een repertoire aan kippengeluiden. Tussen de kippenklanken door vertelt ze over de onderdrukte positie van vrouwen, die vaak ook ‘chicks’ worden genoemd, en de bio-industrie. Zo leert het publiek het geluid dat kippen maken op weg naar de slacht. Aan echte verdieping komt Mans in deze verkorte festivalversie nauwelijks toe. De serieuze onderwerpen worden maar kort aangestipt. Dat is begrijpelijk, omdat het een voorproefje is van de volledige voorstelling die in november in première gaat. Hoe zal de lange versie de droge humor, directe interactie en zwaardere onderwerpen in balans brengen?

Ook theatermaker Koen Frijns verpakt een serieus onderwerp met humor in Schapenhoeden op een onbewoond eiland. Als ‘international senior agricultural professional’ neemt hij de bezoekers mee in een bloedserieuze powerpointpresentatie over het hoeden van schapen. Zo’n vijftien jaar geleden bracht Frijns een maand door op het Noorse eiland Flatanger, nu bereidt hij zijn publiek voor op diezelfde reis. Met Brabantse droge humor speelt hij een typetje dat vertelt over de familieboerderij in Moergestel en uitlegt hoe je op een onbewoond eiland overleeft met Knorr-maaltijdpakketten en genoeg wc-papier.

Na iedere slide letterlijk voor te hebben gelezen, dwaalt Frijns steeds af naar persoonlijke herinneringen. De anekdotes zijn een manier om over zijn overleden zus te vertellen. Zo schakelt de voorstelling tussen humor en verdriet. Dat houdt het half uur interessant, maar het typetje treedt veel in herhaling. De flauwe grap van het serieuze presenteren is snel gemaakt, waardoor de voorstelling weinig verrast.