Populaire bergwandelingen onderschat: 'Soms lopen mensen op sneakers'

"Sinds corona zijn meer mensen gaan wandelen", zegt directeur Sebastiaan Admiraal van de Nederlandse Klim- en Bergsportvereniging. Hij ziet dat dit soort vakanties in populariteit toenemen. "Steeds meer mensen gaan naar de bergen voor dit soort wandelvakanties."

Ook sociale media helpen daar volgens hem bij. "Mensen zien een mooie foto van iemand die op een berg staat. Ze gaan dan blind ook die wandeling doen. Dat trekt wel een nieuwe groep aan."

Maar een wandeling door de bergen is niet zonder risico. Donderdag raakten twee Nederlanders op verschillende plekken in de Oostenrijkse Alpen zwaargewond door een val. Beide mannen konden zelf nog de hulpdiensten inschakelen en werden per helikopter naar het ziekenhuis gebracht. In juni kwam een 57-jarige Nederlander om toen hij ten val kwam op de Sloveense berg Triglav.

Het lijkt erop dat meer bergwandelaars in de problemen komen. Directeur Maurizio Dellantoni van de Italiaanse bergreddingsorganisatie zegt tegen Corriere della Sera dat tussen 21 juni en 23 juli 2025 in totaal 83 doden vielen en 5 personen vermist raakten in de Italiaanse bergen. Dat is uitzonderlijk veel voor zo'n korte tijd. In die periode moesten 20 procent meer reddingsoperaties worden uitgevoerd. "60 procent is wandelaar. Ze glijden uit en raken gewond", vertelt Dellantoni.

"Je ziet dat bergreddingsdiensten vaker moeten uitrukken om mensen te redden", beaamt Admiraal. Een stijging in gewonden of doden is niet direct terug te zien, maar veel mensen moeten worden gered omdat ze niet meer verder kunnen.

Volgens eigenaar Elmar Teegelbeckers van wandelaarswebsite thru-hiking, die meerdere boeken over bergwandelingen schreef, hebben sommige wandelaars geen goede voorbereiding voor hun geplande tocht. "Mensen weten vaak niet helemaal waar ze aan beginnen", zegt hij. "Je ziet mensen soms lopen met de verkeerde uitrusting. Soms zelfs in sneakers. Die hebben heel weinig grip."

Ook onderschatten mensen de routes die ze willen afleggen. 10 kilometer in Nederland is makkelijker dan 10 kilometer in de bergen. "In Nederland kan je 12 kilometer in drie uur lopen. In de bergen loop je soms 2 kilometer per uur, omdat de paden steiler zijn of doordat er minder grip is", zegt Teegelbeckers. "Bij 10 kilometer denk je easy peasy, maar het is anders dan op de Utrechtse Heuvelrug."

"Mensen denken dat de berg oplopen het zwaarst is", zegt Admiraal. "Maar vaak is naar beneden nog lastiger. Soms zie je dat mensen in gladde schoenen de heenweg makkelijk redden, maar terug er veel langer over doen."

Wandelaars moeten goed inschatten of de tocht die ze willen maken, niet te uitdagend is. "Lees je in bij het lokale toeristenkantoor", zegt Teegelbeckers. "Daar hebben ze veel kaarten met de moeilijkheidsgraad van de routes."

En als het echt niet gaat, moeten mensen hun plannen kunnen aanpassen. "Keer dan gewoon om", vertelt Teegelbeckers. "Dat is het allerveiligst. Ga weer naar het dal of de hut waar je vandaan komt." Daarnaast moeten mensen rekening houden met dat ze langer over een tocht kunnen doen dan gepland, bijvoorbeeld door veranderd weer of als de route zwaarder is dan verwacht. "Begin vroeg en calculeer extra tijd in. Neem je tijd voor de route."

Ook een goede uitrusting is belangrijk. "Mensen zien dat het zonnetje schijnt en dan denken ze dat ze de route wel in een korte broek kunnen doen", zegt Admiraal. "Later slaat het weer om. Dat zorgt soms voor paniek." Daarnaast zijn goede bergschoenen dus verstandiger dan je dagelijkse sneakers.

Voldoende pauzeren en goed opletten dat je niet verdwaald raakt, is volgens Admiraal ook belangrijk. De NKBV heeft meerdere adviezen voor beginnende wandelaars.

Admiraal benadrukt wel dat het op de berg vaker goed gaat dan fout. "De grootste groep bereidt zich prima voor. Je ziet voornamelijk dat de onervaren personen wat eerder in de problemen raken en moeten worden gered."