De Londense wijk Mile End vormt het decor van een illegale handel in valse asielverhalen, waarin advocaten en adviseurs migranten leren hoe zij de Britse immigratiedienst kunnen misleiden. Uit undercoverbeelden blijkt dat asielzoekers tegen betaling worden begeleid bij het aannemen van een verzonnen identiteit als homo, atheïst of politiek activist, compleet met nep-bewijs, ingestudeerde verklaringen en zelfs ingehuurde "partners". De praktijken werpen nieuw licht op de kwetsbaarheid van het Britse asielsysteem voor fraude. Eerder werd al bekend dat asielzoekers werden geïnstrueerd te doen alsof ze homoseksueel waren, om zo bijna gegarandeerd een verblijfsvergunning te krijgen.
In een kantoorpand bij Mile End Road sprak een undercoverjournalist, die zich voordeed als een Bangladeshi student, met jurist Zahid Hasan Akhand. Akhand presenteerde drie mogelijke routes naar asiel: vervolging vanwege seksuele geaardheid, religie of politieke overtuiging. Voor een honorarium van 1.500 pond zou hij de juridische kant regelen en de aanvrager trainen met herhaalde oefeninterviews, maar de journalist moest wel kiezen welke rol hij ging spelen: homo, atheïst of activist.
Volgens Akhand kost het creëren van overtuigend bewijs nog eens 2.000 tot 3.000 pond extra, via contacten die hij desnoods zelf zou aanboren. Wie als atheïst asiel wil aanvragen, moest volgens hem beginnen met provocerende posts op sociale media waarin de islam of de profeet Mohammed worden beledigd, zodat religieuze leiders met doodsbedreigingen zouden reageren. Daarnaast zou de aanvrager tegen betaling kunnen schrijven voor atheïstische blogs en online tijdschriften in het Verenigd Koninkrijk en Bangladesh, desnoods met behulp van AI-tools zoals ChatGPT.
Akhand benadrukte dat het belangrijk is om ook offline zichtbaar te zijn door bijeenkomsten van ex-moslims te bezoeken en daar openlijk te spreken, bij voorkeur in live video’s. Hij stelde zelfs een geloofwaardig verhaal voor de immigratiedienst voor, bijvoorbeeld dat iemand pas in het Verenigd Koninkrijk zijn geloof verloor. Tegelijk wees hij erop dat er volgens hem “geen systeem” bestaat om te controleren of iemand werkelijk atheïst is, en dat geloofsovertuiging daardoor lastig te verifiëren is.
De politieke route noemde Akhand ingewikkeld, omdat er dan aantoonbare rechtszaken of vervolging in het thuisland nodig zijn. Veel eenvoudiger, zei hij, is het om te doen alsof je homo bent, omdat dat minder makkelijk is te controleren. Hij stelde voor om de journalist in contact te brengen met mensen die “dit soort dingen doen”, zoals organisaties en clubs waar lidmaatschappen geregeld kunnen worden en een zogenoemde partner die in een brief kan bevestigen dat er een relatie was.
Volgens Akhand worden asielzoekers in deze constructies meegenomen naar homobars en -clubs, zodat zij tijdens het officiële interview geloofwaardig kunnen vertellen waar zij uitgaan. Hij beweerde dat in die kringen “de meeste mensen niet homo zijn”, waarmee hij suggereerde dat er meer mensen zijn die een rol spelen dan daadwerkelijk uit de kast komen. Op de vraag of hij eerder zaken had gedaan waarvan hij wist dat de aanvrager niet homo of atheïst was, antwoordde hij dat “iedereen succesvol is” als zij zijn aanwijzingen volgen en hun bewijs goed regelen.
Op papier is Akhand barrister sinds 2022, maar hij is niet geregistreerd om te mogen praktiseren en mag zich in dat verband niet als barrister presenteren. Toch stelde hij zich zo voor tijdens de ontmoeting. Op LinkedIn noemt hij zichzelf medewerker van Lextel Solicitors en tot voor kort stond zijn profiel ook op de website van dat kantoor. Lextel stelt dat hij al twee jaar niet meer voor hen werkt en dat hij alleen op de site bleef staan omdat hij nooit formeel ontslag zou hebben genomen. Het kantoor zegt niets te weten van het gesprek en wijst erop dat er meerdere bedrijven in hetzelfde gebouw gevestigd zijn. Akhand ontkent dat hij bewust illegaal of oneerlijk handelde en zegt dat het slechts om een kennismakingsgesprek ging, zonder gereguleerd migratie-advies.
De praktijken van Akhand blijken niet op zichzelf te staan: tussen 2018 en 2021 zijn meerdere valse asielaanvragen ontdekt waarbij een andere Bangladeshi advocaat betrokken zou zijn geweest. In die zaken deden aanvragers zich vaak zowel voor als atheïst als homo of biseksueel. Hun dossiers bevatten artikelen op ogenschijnlijk normale nieuwssites, waarin werd beweerd dat zij in Bangladesh in rechtszaken waren genoemd vanwege hun politieke of religieuze activiteiten, of dat hun homohuwelijk tot bedreigingen had geleid.
Onderzoek naar internetgegevens wijst erop dat een netwerk van zulke websites is opgezet door iemand uit de kring rond de asieladviseurs. Buiten enkele stukken over specifieke aanvragers bestaat de inhoud grotendeels uit gekopieerde berichten van grote internationale persbureaus en echte Bangladeshi media. De genoemde rechtszaken blijken vrijwel niet terug te vinden, mede doordat rechtbanken in Bangladesh vooral met papieren archieven werken. Eén site vermeldt zelfs een “editor-in-chief” van wie verder geen enkel online spoor bestaat.
Naast online nepnieuws werden er ook fysieke taferelen in scène gezet. Sommige asielzoekers gebruikten foto’s van politieke demonstraties die naar eigen zeggen speciaal waren georganiseerd om beeldmateriaal te creëren voor hun aanvraag. Anderen vertelden dat ze op advies van betaalde begeleiders naar de huisarts gingen om depressieve klachten te veinsen, zodat medische dossiers konden dienen als extra steunbewijs. Eén persoon deed zelfs alsof hij hiv-positief was.
Adviseurs bieden volgens betrokkenen ook intensieve coaching voor het cruciale gesprek met de immigratiedienst, op basis van voorbeeldvragen uit recente dossiers. Tijdens een bijeenkomst in Rochdale vertelde een asielzoeker aan een undercoverjournalist dat zijn advocaat hem had getraind in zijn gezichtsuitdrukking en emoties bij het interview. "Ze zei dat ik moest huilen," vertelde hij. "Ik zei: ‘Ik kan niet huilen. Ik ben niet in staat om zo te overacteren’."
AI impressie (Grok AI / FOK.nl) - Overacterende 'asielzoekers'
Source: Fok frontpage