schrijft elke week over een alledaags opvoedkundig probleem waarvoor ze een oplossing zoekt.
Ongeveer een op de drie huwelijken eindigt in een echtscheiding. In 2023 maakten bijna 43 duizend minderjarige kinderen mee dat hun ouders uit elkaar gingen, zo blijkt uit cijfers van het CBS. Onderbroken nachten, stress op het werk en zorgtaken: de worstelingen in de tropenjaren zijn bekend. Hoe blijf je met elkaar in gesprek, zodat je niet uit elkaar groeit?
‘Je verft de kozijnen niet op tijd en ineens heb je houtrot.’ Die vergelijking maakt relatietherapeut Ilja van Roon om aan te tonen wat er vaak misgaat bij stellen met jonge kinderen. Ergernissen worden opgekropt, waardoor kleine kwesties uitgroeien tot serieuze verwijten.
‘Het tempo in de maatschappij ligt hoog en we willen veel: carrière, gezin, sporten, hobby’s, vrienden’, zegt Van Roon. ‘En er is een gebrek aan kennis over hoe je praat over kwetsbare onderwerpen. Wie ruimt de vaatwasser in en wie haalt de kinderen? Dat gaat nog wel. Maar hoe zit het met het uitspreken van teleurstellingen en verlangens?’
Met zijn vrouw, relatietherapeut Fleur van Roon-Heuzinkveld, schreef hij het boek De kunst van het gesprek. Samen begeleiden ze stellen in hun praktijk in Haarlem.
Vermeden gesprekken zijn schadelijker dan ruzie. ‘Een ruzie is een prima manier om te ontdekken wat er in de ander leeft, mits het respectvol gebeurt en men het weer goedmaakt’, zegt hij. Zwijgen voor de lieve vrede klinkt nobel, maar lost niets op. Het kan zelfs tot verwijdering leiden.
De ingeslikte waarheid, noemen de auteurs het. De kans bestaat dat beide partijen een rekening bijhouden (‘Ik heb dit voor jou gedaan, waarom jij niet voor mij?’) of aan ‘relatie-pingpong’ gaan doen (‘Jij waardeert mij niet, dus houd ik ook afstand’).
Wees eerlijk. Let op: eerlijkheid gaat over zelfonthulling, niet over kritiek. ‘Het is geen vrijbrief om lomp je ergernissen over iemand uit te storten.’
Vermijd in een conflict de formulering ‘ja, maar’. Van Roon: ‘Want dan zeg je: alles wat jij zojuist hebt gezegd is irrelevant. Het getuigt van nul bereidheid om te luisteren.’
Volgens de principes van geweldloze communicatie, bedacht door de Amerikaanse psycholoog Marshall Rosenberg, loont het om een switch te maken van een jij-boodschap naar de ik-boodschap. Van Roon: ‘‘Jij bent altijd zo slordig’, klinkt aanvallend. De toon verandert wanneer je zegt: ‘Ik merk dat er spullen op de grond liggen en dat geeft mij een onrustig gevoel. Kun je wat vaker opruimen?’’
‘We zijn geneigd om kritiek te geven, bijvoorbeeld als onze partner weer niet de kleding heeft opgeruimd of te laat was bij de kinderopvang’, zegt Van Roon. Zijn advies: maak liever een gewoonte van waardering.
De traditionele Japanse naikan-methode kan helpen. ‘Je stelt drie vragen aan jezelf: wat heeft de ander voor mij gedaan de afgelopen periode? Wat heb ik voor mijn partner gedaan? En hoe ben ik de ander tot last geweest? Het kan gaan om simpele handelingen, zoals je partner die een kopje koffie brengt. De laatste vraag stemt nederig. Bijvoorbeeld die keer dat jij ging sporten en je partner bij de kinderen bleef.’
Wanneer koppels vastzitten in hetzelfde conflict, dan betekent dat meestal dat ze niet het juiste gesprek voeren. ‘Stel dat de carrière van één partner overmatig veel ruimte inneemt, dan gaat de discussie al snel over wie welke dag vrij neemt’, zegt Van Roon. ‘Terwijl er onderliggend iets anders speelt, zoals of je oog hebt voor elkaar en toegewijd bent aan het gezin. Ben je daar eerlijk over, dan heb je een ander gesprek.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant