Dat mag jij vinden Thomas Hogeling beschouwt wekelijks de publieke opinie. Wat wordt er gezegd en vooral niet gezegd? Deze week: wie is de echte Victor Vlam?
Als ik opiniemaker Victor Vlam op televisie zie, krijg ik steeds het gevoel dat ik naar een poppenkast kijk. Zijn diepe stem lijkt niet te passen bij zijn wat jeugdige uiterlijk, het is alsof hij zijn mond beweegt en iemand van onder de desk het geluid maakt. Maar het is niet die stem alleen; zijn hele act doet denken aan Jan Klaassen, die samen met zijn vrouw Katrijn alles doet om het publiek een reactie te ontlokken. Komt er van rechts een muis, dan kijkt Jan Klaassen naar links. Komt-ie van boven, dan kijkt hij naar onder. De kinderen proberen hem te helpen: „Achter je, achter je, een muis!”. Maar juist als Jan Klaassen omkijkt, is de muis weer verdwenen. „Volgens mij nemen jullie mij in de maling!”. De kinderen houden het niet meer en staan te springen op hun stoel: „Niet! Niet! Daar is-ie weer”, maar Jan Klaassen kijkt gewoon weer de andere kant op.
Zo gaat het ook met Vlam. Bij elk woord dat uit zijn mond komt – of uit de mond van de persoon onder de desk, daar wil ik vanaf zijn – wil je naar je televisie schreeuwen: „Niet waar! Niet waar! Zo zit het niet!” Dan roept hij bijvoorbeeld dat er minder experts in talkshows moeten, of dat er te veel theaters zijn of dat iedereen die meeloopt in de Rode Lijn-demonstratie een narcist is. Altijd op dezelfde toon, altijd zichtbaar tevreden met zijn eigen woorden.
Vlam is een fan van Donald Trump. Of nou ja, uitgesproken fans zie je nauwelijks in de media, het zijn eerder apologeten. Journalist David Frum van The Atlantic omschreef het in 2019 mooi, na een serie racistische uitspraken van Trump: „Als dit allemaal voorbij is, zal niemand toegeven het ooit gesteund te hebben.” Aan tafel bij talkshow Nieuws van de Dag verdedigt Vlam de president dan ook niet echt, liever verplaatst hij de aandacht naar Volt-leider Laurens Dassen, de andere gast aan tafel. „Kun je één ding noemen dat Trump goed heeft gedaan in de afgelopen tien jaar?” Nee, dat kan Laurens Dassen eigenlijk niet: „Dat had ik misschien even moeten voorbereiden.” Dat is precies waar Vlam op hoopte. „Dit is toch waanzin? Dit geeft toch aan dat je niet meer objectief bent?” Vlam verwijst naar de onder Trump-aanhangers populaire term Trump derangement syndrome; een veronderstelde irrationele haat tegen Donald Trump. Daar maakt hij zich grote zorgen om, nu „de spanningen in de wereld zo toenemen, dat we niet kunnen erkennen dat er ook goede dingen zijn”.
Vlam wil zelf best toegeven dat Trump dingen verkeerd doet – daar doet hij helemaal niet moeilijk over – maar „dat komt omdat links te ver gaat, dat is een grote schande”. Een duizelingwekkende redenering: Trump doet veel goed en dat er ook dingen zijn die hij niet goed doet, komt doordat zijn tegenstanders weigeren te zien dat hij ook dingen goed doet. „Look what you made me do!”, zong Taylor Swift al eens. Die manier van Trump verdedigen is rechtstreeks overgenomen van Fox News en MAGA-propaganda in de VS. Vlam profileert zich misschien als lekker tegendraads, maar hij volgt precies de lijn van de machtigste man van het machtigste land ter wereld.
Vlam beheerst de provocatie als geen ander, dat moet je hem nageven. Maar het is allemaal zo bedacht, zo voorbereid. Je hebt nooit het idee dat je de échte Victor Vlam te zien krijgt. Maar heel misschien komt die wel tevoorschijn als we, nadat ik tot drie heb geteld, allemaal héél hard zijn naam roepen. Zullen we dat proberen? Eén, twéé, drie!