Er is geen sprake meer van eenrichtingsverkeer tussen Oekraïne en andere Europese landen, bleek woensdag op de bijeenkomst in Berlijn van de internationale groep die de militaire hulp aan Kyiv coördineert. De defensiesamenwerking wordt steeds inniger.
is politiek verslaggever van de Volkskrant. Hij schrijft over veiligheid, diplomatie en buitenlands beleid.
In Berlijn, bij de 34ste bijeenkomst van de Ukraine Defense Contact Group, kondigden verschillende Europese landen nieuwe grote hulppakketten aan, vooral op het gebied van drones, luchtverdediging en artillerie. In de groep komen meer dan vijftig landen samen om militaire hulp aan Oekraïne te coördineren.
Ook Nederland steekt nog eens bijna 250 miljoen in productie van drones voor Oekraïne – in beide landen. ‘Wij leren hier direct van’, zegt minister van Defensie Dilan Yesilgöz daarover. ‘Ook biedt dit kansen voor ons bedrijfsleven. De nauwe samenwerking met Oekraïne creëert een directe win-winsituatie.’
Een nieuw ‘strategisch partnerschap’ tussen Oekraïne en Duitsland onderstreepte dinsdag al de veranderende onderlinge verhoudingen. Dat partnerschap omvat tien verschillende overeenkomsten, onder meer over het delen van militaire gegevens. ‘Meer dan ooit willen we van elkaar leren’, zei bondskanselier Friedrich Merz.
Ook de Duitse minister van Defensie, Boris Pistorius, beschreef woensdag hoe de relatie met Oekraïne is veranderd sinds het begin van Ruslands grote invasie in 2022. ‘Relaties zijn geïntensiveerd van pure militaire hulp naar een betrouwbaar strategisch partnerschap dat berust op wederzijds vertrouwen en gunstig is voor beide zijden.’
Dat geluid weerklinkt steeds meer uit alle hoeken van Europa, van Noorwegen tot Spanje. En woensdag in Rome, waar president Volodymyr Zelensky op bezoek was bij de Italiaanse premier Giorgia Meloni. ‘Het steunen van Oekraïne is niet alleen een morele plicht, maar ook een strategische noodzaak’, zei zij. Italië wil gezamenlijk drones produceren met Oekraïne.
Die boodschap contrasteert scherp met wat de Amerikanen zeggen. Het beëindigen van directe militaire steun aan Oekraïne is een van de daden van zijn regering waar hij het meest trots op is, zei vicepresident JD Vance deze week nog.
Ondertussen verandert de situatie op het slagveld in Oekraïne. De Finse president Alexander Stubb typeerde die onlangs als volgt: het eerste jaar na de grote invasie was het overleven voor Oekraïne, de drie jaren daarna gingen over het bieden van weerstand, en sinds vorig jaar draait het om ‘aantallen’ – in een oorlog getypeerd door hoge slachtofferaantallen en weinig terreinwinst voor Rusland, waarbij drones een bepalende rol spelen.
De Britse minister van Defensie, John Healey, kondigde woensdag in Berlijn het grootste dronehulppakket voor Oekraïne aan dat zijn land tot dusver geleverd heeft, naast hulp voor de luchtverdediging. Hij zei dat Europese landen beseffen dat Russische agressie tegen Oekraïne nog steeds toeneemt, en onderschreef de schatting dat Rusland de afgelopen vier maanden meer militairen verloor op het slagveld dan het kon rekruteren. Healey: ‘Drones zullen een beslissende invloed hebben op de uitkomst (van de oorlog, red.).’
Naast een investering van 300 miljoen euro in langeafstandsdrones voor Oekraïne, zal Duitsland nog meer Iris-T-luchtverdedigingssystemen sturen en de komende jaren ‘honderden raketten’ leveren voor de Patriot-luchtafweer tegen ballistische raketten. Desondanks blijft de defensie tegen Ruslands barrages met kruisraketten en ballistische raketten de grootste zorg van president Zelensky.
Tegenover steeds intensievere aanvallen van geavanceerde Russische raketten, waarvan de productie is opgevoerd, staat een veel te lage productiecapaciteit in Europa. De toevoer uit de VS is daarnaast in gevaar; door de Iran-oorlog zijn de voorraden uitgeput.
Navo-chef Mark Rutte zei dat het ‘goede nieuws’ is dat de Amerikaanse leveranties van cruciale munitie voor de luchtverdediging (onder het Purl-programma van de Navo, waarvoor Europese landen betalen) doorgaan. Hij is optimistisch dat het doel om dit jaar voor 15 miljard dollar aan Purl-aankopen te financieren, wordt gehaald.
Maar Zelensky blijft onderstrepen dat er een gat blijft in de verdediging tegen ballistische raketten. In zowel de VS als Europa wordt inmiddels gewerkt aan productieverhoging, ook van Europese alternatieven. Maar het lijkt onwaarschijnlijk dat Oekraïne daar komende winter al van kan profiteren.
Source: Volkskrant