Kunstroof Het Zilvermuseum in Doesburg wil na de kunstroof in januari graag door. Maar de Martinikerk waar het museum zit, twijfelt vanwege de veiligheidsrisico’s.
In januari zijn de zilveren mosterdpotten in het Doesburgse Zuilvermuseum gestolen.
De vitrines van het Zilvermuseum in Doesburg zijn leeg, de lichten zijn uit. Tegen de muur staan wat panelen met informatie over voorwerpen die er niet meer zijn. Het museum is in januari dit jaar beroofd van bijna de gehele collectie en kan nog niet open. Direct na de roof toonde de stichting achter het kleine museum zich strijdbaar: het museum ging door, er zou een nieuwe collectie komen.
Maar dat blijkt in de praktijk niet zo makkelijk te regelen. Kan het Zilvermuseum überhaupt door op de huidige locatie, in de Grote- of Martinikerk? Zo ja, in welke vorm? En zo niet, wat dan?
Het museum bevindt zich op een verhoging in de enorme kerk in Doesburg. Een paar maanden geleden was de vloer bezaaid met glasscherven en vertoonde de deur naar de kerktoren inbraaksporen. Nu is het toeristenseizoen begonnen, de kerk weer open en druppelen voorbijgangers binnen om het gebouw te bekijken of te luisteren naar het orgel. Maar een verdieping omhoog, om naar het zilver te kijken, kan nog niet.
Het Zilvermuseum is statutair verbonden met de protestantse gemeente Angerlo-Doesburg. Na de inbraak, toen het museum een crowdfundingactie organiseerde, werd er even een stapje teruggedaan, zegt Marian Grandia, voorzitter van de Kerkenraad. „Er is in de kerk ingebroken, dit heeft ook impact op onze kerkelijke gemeente. We moesten eerst kijken: wat is hier gebeurd?”
De Martinikerk heeft zo’n tweehonderd vrijwilligers, een groot deel daarvan is al op leeftijd. Zij maakten zich na de inbraak zorgen over de veiligheid in de kerk. En dan, zegt Grandia, vraag je je toch af of er wel goed is nagedacht over het risico van een Zilvermuseum in de kerk.
Het belangrijkste nu is dat er gekeken wordt naar de beveiliging, zowel van de kerk, de kerktoren als van het museum. Een extern bedrijf doet op dit moment onderzoek naar de beveiligingsmogelijkheden. Grandia: „Wat moeten we doen om te zorgen dat het veilig is? En daarna kunnen we kijken naar wie daar verantwoordelijk voor is, wie de technische maatregelen en de verzekering betaalt.”
Het Zilvermuseum wil graag door op de huidige plek, vertelt bestuurslid Sietske Annevelink-Schurer. Maar de kerk is daar wat terughoudender in. Het kan namelijk best zijn dat nieuwe plannen kostbaar zijn of veel van de vrijwilligers vragen.
Annevelink-Schurer blijft echter optimistisch. Het Zilvermuseum heeft al verschillende ideeën voor de toekomst. De opgezette crowdfunding is bedoeld om een nieuwe collectie aan te schaffen, een die ook weer gerelateerd is aan Doesburg. Het Zilvermuseum vertoonde veel zilveren mosterdpotjes, omdat de stad bekend staat om zijn mosterd. „We zijn druk bezig om een nieuwe collectie op te bouwen. Maar we kunnen nog niet zeggen wanneer we die kunnen laten zien. Of waar. We hopen wel in de kerk, want dit is een heel fijne plek.”
Voor de kerk is het Zilvermuseum niet per se een grote trekker. Het gebouw trekt zo’n 30.000 bezoekers per jaar. Ongeveer 2.000 daarvan gaan ook naar het museum. Grandia tegen Annevelink-Schurer: „Jullie liften ook mee op de bekendheid van onze kerk.” Ze vervolgt: „Ik bedoel dat niet vervelend, maar het is niet zo dat er een massa komt speciaal voor het Zilvermuseum, waar de kerk voordeel aan heeft. Het is eerder andersom. Het Zilvermuseum kan meeliften op een ongelooflijk goede organisatie.”
Bestuurslid Sietske Annevelink-Schurer (l) en Marian Grandia, voorzitter van de Kerkenraad.
Voordat het Zilvermuseum in de kerk gevestigd was, is er ook al eens in de kerk ingebroken. Toen was er alleen schade, omdat er in het gebouw zelf weinig waardevolle spullen zijn. Door het zilver zijn die waardevolle spullen er wel, zeker met de gestegen zilverprijzen. Grandia: „En door de publiciteit na de roof staat het ook erg in de aandacht. Dus nu moeten we er met zijn allen voor zorgen dat het verantwoord blijft.”
Een andere locatie heeft het Zilvermuseum nog niet in gedachten, zegt Annevelink-Schurer. „We hoeven niet helemaal afhankelijk te zijn van de kerk, al willen we hier graag blijven. En stel dat het niet lukt, dan moeten we verder kijken.” Ideeën heeft het bestuur in ieder geval genoeg. Een pop-up in een ander museum behoort tot de mogelijkheden. En ondertussen willen ze op sociale media zichtbaar blijven, onder meer door het delen van verhalen.
Na de inbraak, en de vele media-aandacht, kwam er van verschillende kanten hulp. In mei krijgt het museum een symposium over adel en zilver aangeboden door de Werkgroep Adelsgeschiedenis. De opbrengsten daarvan gaan naar het Zilvermuseum.
Vooralsnog is er niemand aangehouden en ook zijn er geen objecten teruggevonden. Annevelink-Schurer: „Een aantal mensen heeft een lijst met wat wij tentoongesteld hadden. Zij struinen het internet af om te kijken of ze daar wat kunnen vinden. Maar nog niks. Het is misschien goed verstopt of ze hebben het omgesmolten. Ik ben ervoor gewaarschuwd dat het dertig jaar kan duren voor ze weer opduiken.”
Elke donderdag de mooiste verhalen over kunst en cultuur: interviews, recensies en achtergronden