Iran gebruikte tijdens de oorlog met de VS en Israël een Chinese spionagesatelliet om Amerikaanse militaire bases aan te vallen, blijkt uit onderzoek van The Financial Times. De Revolutionaire Garde kocht de satelliet in het geheim nadat die in 2024 was gelanceerd door een Chinees bedrijf.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant, met defensie als belangrijkste specialisme.
The Financial Times baseert zich onder andere op gelekte Iraanse militaire documenten. Het gebruik van de satelliet werpt nieuw licht op de trefzekerheid van sommige Iraanse raket- en droneaanvallen die ook de VS hebben verbaasd.
Iran slaagde er onder andere in zes kostbare tankervliegtuigen te beschadigen, de meeste op de luchtmachtbasis Prince Sultan in Saoedi-Arabië. Op deze basis werd ook een E-3-radarvliegtuig, waarvan de VS er maar 16 hebben, vernietigd en raakte er één beschadigd. Tot nu toe waren er alleen berichten dat Rusland inlichtingen doorspeelde aan Iran, waaronder satellietbeelden, over belangrijke Amerikaanse doelwitten in de Golfregio.
Uit de stukken waarover de krant beschikt, zoals logboeken, blijkt dat de Revolutionaire Garde de satelliet gebruikte om beelden te maken van Prince Sultan gedurende drie dagen in maart. Dit was voor en na de aanvallen, omdat de Garde wilde zien of ze succesvol waren geweest. Ook werden militaire bases in Jordanië, Irak, Bahrein en Koeweit bespioneerd die vervolgens werden bestookt.
Op de luchtmachtbasis Muwaffaq Salti in Jordanië slaagde Iran er al in de eerste dagen van de oorlog in een zeer geavanceerd radarsysteem van 400 miljoen euro te treffen. Met name deze aanval wierp de vraag op hoe Iran dit voor elkaar had gekregen. Iran beschikt al jaren over eigen spionagesatellieten maar deze zijn niet zo geavanceerd.
De Chinese satelliet, een TEE-01B, is echter in staat scherpere beelden te maken, zodat Iran kan zien welk type vliegtuigen, van tankers tot gevechtsjagers, de VS op de bases had gestationeerd. De spionagesatelliet werd gelanceerd door het Chinese bedrijf Earth Eye, waarna die voor zo’n 31 miljoen euro werd overgedragen aan Iran.
De Revolutionaire Garde kreeg ook toegang tot grondstations van het Chinese bedrijf Emposat om de satelliet te bedienen. Dit kan gebeuren vanuit elke locatie in de wereld. Voor Iran is dit een groot voordeel omdat de grondstations waarover het beschikte voor de eigen satellieten, vorig jaar en in de afgelopen weken werden getroffen bij Israëlische bombardementen.
Het is niet duidelijk of de Chinese regering haar zegen heeft gegeven voor de gevoelige satellietdeal met Iran. Zowel Earth Eye als Emposat zijn commerciële bedrijven. Maar met name Emposat heeft volgens een commissie van het Amerikaanse parlement hechte banden met het Chinese leger. China is net als Rusland al jaren een wapenleverancier van Iran.
Amerikaanse inlichtingendiensten verdenken China van plannen om in de komende weken luchtdoelraketten aan Iran te leveren, zo meldde CNN vorige week op basis van welingelichte bronnen. Het zou gaan om luchtdoelraketten die vanaf de schouder kunnen worden afgevuurd. Amerikaanse en Israëlische gevechtsvliegtuigen en bommenwerpers hebben nu grotendeels vrij spel in het Iraanse luchtruim, omdat de luchtverdediging vrijwel is uitgeschakeld.
De Amerikaanse F-15 die Iran begin deze maand neerhaalde in het zuiden van het land, werd getroffen door zo’n draagbare luchtdoelraket. De Revolutionaire Garde zei toen een nieuw luchtdoelsysteem te hebben gebruikt, maar het type werd niet genoemd. Het Amerikaanse leger zette een grote zoekactie op touw om een van de twee bemanningsleden te redden. Bij deze reddingsactie moesten onder andere twee C-130-transportvliegtuigen, die vast kwamen te zitten, worden vernietigd om te voorkomen dat Iran ze in handen kreeg.
President Donald Trump waarschuwde China om de luchtdoelraketten niet te leveren. De raketten kunnen een gevaar vormen voor laagvliegende vliegtuigen als de oorlog weer wordt hervat. ‘Als China dat doet, krijgt China grote problemen’, aldus Trump. China heeft de aanstaande leverantie ontkend.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant